భారతదేశంలో 8,000 పాఠశాలలకు విద్యార్థుల నమోదు లేదు - విద్యాసంస్థలకు కొత్త సవాళ్లు

భారతదేశం మొత్తం మీద 2024–25 విద్యాసంవత్సరంలో దాదాపు 8,000 పాఠశాలలకు ఒక్క విద్యార్థి కూడా నమోదు కాలేదు. కేంద్ర విద్యాశాఖ విడుదల చేసిన తాజా సమాచారం ప్రకారం, ఇందులో పశ్చిమ బెంగాల్ రాష్ట్రం అత్యధికంగా విద్యార్థులు లేని పాఠశాలలు కలిగి ఉంది. రెండవ స్థానంలో తెలంగాణ ఉంది.

ఈ ఏడాది మొత్తం 7,993 పాఠశాలల్లో నమోదుఒక్క విద్యార్థి కూడా నమోదు కాలేదు. ఇది గత ఏడాదిలో నమోదైన 12,954 పాఠశాలలతో పోలిస్తే 5,000కు పైగా తగ్గింది. విద్యార్ధులు లేకున్నా, ఈ పాఠశాలల్లో దేశవ్యాప్తంగా 20,817 మంది ఉపాధ్యాయులు పని చేస్తున్నారు. ఇందులో పశ్చిమ బెంగాల్‌లోనే 17,965 మంది ఉపాధ్యాయులు ఉన్నారు. అదే రాష్ట్రంలో 3,812 పాఠశాలలకు కూడా విద్యార్థులు నమోదు కాలేదు.

ఇతర రాష్ట్రాలు చూస్తే, హర్యానా, మహారాష్ట్ర, గోవా, అస్సాం, హిమాచల్ ప్రదేశ్, ఛత్తీస్‌గఢ్, నాగాలాండ్, సిక్కిం, త్రిపురా ఇంకా ఏ రాష్ట్రంలోనూ విద్యార్థులు లేని పాఠశాలలు నమోదవ్వలేదు. అన్ని కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాల్లో, అలాగే ఢిల్లీలో కూడా, అలాంటివి నమోదవ్వలేదు.

తదుపరి స్థానంలో తెలంగాణ ఉంది, అక్కడ 2,245 పాఠశాలలు విద్యార్థులు లేకుండా ఉన్నాయి, వాటిలో 1,016 మంది టీచర్లు పోస్ట్ అయ్యారు. మధ్యప్రదేశ్‌లో 463 పాఠశాలలు, 223 ఉపాధ్యాయులు ఉన్నారు. ఉత్తర ప్రదేశ్‌లో 81 పాఠశాలలకు విద్యార్థుల నమోదు లేదు. ఉత్తరప్రదేశ్ మధ్యమిక విద్యా పరిషత్ ఇప్పటికే 3 వరుస విద్యా సంవత్సరాల్లో విద్యార్థులు నమోదు చేయని పాఠశాలలకు గుర్తింపు నివారింపు చర్యలు ప్రారంభించింది.

నిపుణులు పలు అంశాలు కారణంగా విద్యార్థులను తిరిగి పాఠశాలలకు తీసుకురాగలేకపోతున్నారని చెబుతున్నారు. కుటుంబాల వలసలు నగరాలకు, అవసరమైన వసతుల కొరత, దూరప్రాంతాల్లో ఉపాధ్యాయుల కొరత, ఆర్థిక ఒత్తిడి వంటివి ప్రాథమికంగా పేర్కొన్నారు. కొన్ని పాఠశాలలకు మెరుగైన వసతులు లేక, అభివృద్ధి చెందని స్కూళ్లుగా ఉండటం ఇంటి పెద్దలను ఆకర్షించడం లేదు. మరోవైపు, ప్రైవేట్ లేదా అప్రక్రియాత్మక పాఠశాలలు విద్యార్థులను మన పాఠశాలలకు దూరం చేస్తున్నాయి.

ఈ సమస్యలను పరిష్కరించేందుకు, అధికారులు చిన్న పాఠశాలలను విలీనం చేయటం, వసతుల మెరుగుదల, దూరప్రాంతాల ఉపాధ్యాయులకు ప్రోత్సాహకం, విద్యార్థినులకు స్కాలర్షిప్, మధ్యాహ్న భోజన స్కీమ్ లాంటి ప్రయోజనాలు ప్రకటించేలా చొరవ తీసుకోవాలని సూచిస్తున్నారు.

కేంద్ర ప్రభుత్వం విడుదల చేసిన డాటాలో మరో ప్రధాన సమస్య ‘ఒక్క ఉపాధ్యాయుడితో కొనసాగుతున్న పాఠశాల’ అంశమూ ఉంది. దేశవ్యాప్తంగా 1 లక్షకు పైగా ఇలాటి పాఠశాలల్లో 33 లక్షలకు పైగా విద్యార్థులు చదువుతున్నారు. వీటిలో ఆంద్రప్రదేశ్, ఉత్తరప్రదేశ్, ఝార్ఖండ్, మహారాష్ట్ర, కర్ణాటక, లక్షదీవు రాష్ట్రాల్లో అధికంగా ఉన్నాయి. అయితే ఉత్తరప్రదేశ్‌లో ఇలాంటి పాఠశాలల్లో అత్యధికంగా విద్యార్థుల నమోదు ఉంది.

ఒక్క ఉపాధ్యాయుడితో ఉన్న పాఠశాలల సంఖ్య 1,18,190 (2022–23) నుండి 1,10,971 (2023–24)కు తగ్గింది; అంటే దాదాపు 6 శాతం తగ్గుదల దీని పై ప్రత్యేక చెర్యలు తీసుకోవాలని భావిస్తున్నారు