బ్లడ్ బ్యాంకుల్లో నాట్ తప్పనిసరి చేయాలన్న పిటిషన్ను తిరస్కరించిన సుప్రీంకోర్టు
బ్లడ్ బ్యాంకుల్లో న్యూక్లిక్ యాసిడ్ యాంప్లిఫికేషన్ టెస్టింగ్ (నాట్)ను తప్పనిసరి చేయాలని కోరుతూ దాఖలైన ప్రజాహిత వ్యాజ్యాన్ని విచారించేందుకు సుప్రీంకోర్టు నిరాకరించింది. ఈ అంశంపై నిర్ణయం తీసుకోవాల్సింది నిపుణులు అని ఇది వారి పరిధిలోని విషయం అని స్పష్టం చేసింది.
సుప్రీం కోర్టు ప్రధాన న్యాయమూర్తి జస్టిస్ సూర్య కాంత్, జస్టిస్ జోయ్మాల్యా బాగ్చీతో కూడిన ధర్మాసనం, పిటిషనర్ ‘సార్వేశం మంగళం ఫౌండేషన్’కు రాష్ట్రాలు, కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాల ఆరోగ్య శాఖ కార్యదర్శులకు సమగ్ర వినతిపత్రం సమర్పించాలని సూచించింది. సంబంధిత అధికారులు నిపుణుల సలహాతో తగిన నిర్ణయం తీసుకోవచ్చని కోర్టు తెలిపింది.
విచారణ సందర్భంగా ప్రధాన న్యాయమూర్తి వ్యాఖ్యానిస్తూ, “మనం వైద్య శాస్త్రం తెలుసుకున్నట్లు ఎందుకు నటించాలి?” అని అన్నారు. ఈ అంశంలో ప్రత్యేక వైద్య పరిజ్ఞానం అవసరమని, అలాంటి నైపుణ్యం లేకుండా న్యాయస్థానం ఆదేశాలు ఇవ్వలేదని ధర్మాసనం పేర్కొంది.
అలాగే, ఈ విధమైన ఆదేశాలు ఆర్థిక పరమైన ప్రభావం కలిగిస్తాయని కోర్టు గుర్తుచేసింది. ప్రతి రాష్ట్రానికి తనదైన ఆర్థిక పరిమితులు ఉన్నాయని, ఈ అంశాన్ని కూడా పరిగణనలోకి తీసుకోవాల్సి ఉంటుందని తెలిపింది.
ఈ కేసులో ఇంతకుముందే ఫిబ్రవరి 25న కోర్టు, దేశవ్యాప్తంగా ప్రభుత్వ ఆసుపత్రుల్లో నాట్ పరీక్ష నిర్వహణకు సంబంధించిన ఖర్చు ఎంతవుతుందో, ఆ సదుపాయం అందుబాటులో ఉందో వంటి వివరాలను సమర్పించాలని పిటిషనర్ను కోరింది. పేద ప్రజలు కూడా ఈ పరీక్ష సౌకర్యాన్ని పొందగలరా అనే అంశంపై వివరాలు ఇవ్వాలని సూచించింది.
ఈ పిటిషన్లో కేంద్ర ఆరోగ్య, కుటుంబ సంక్షేమ మంత్రిత్వ శాఖతో పాటు అన్ని రాష్ట్రాలు, కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాలను ప్రతివాదులుగా చేర్చారు. పిటిషన్లో “సురక్షిత రక్తం పొందే హక్కు”ను రాజ్యాంగంలోని ఆర్టికల్ 21 ప్రకారం జీవన హక్కులో భాగంగా ప్రకటించాలని కోరారు. అలాగే దేశవ్యాప్తంగా అన్ని రక్త బ్యాంకుల్లో నాట్ పరీక్షను తప్పనిసరి చేయాలని అభ్యర్థించారు.
నాట్ పరీక్ష ద్వారా హెచ్ఐవి, హెపటైటిస్ బీ, హెపటైటిస్ సీ, మలేరియా, సిఫిలిస్ వంటి రక్త మార్పిడి ద్వారా వ్యాపించే సంక్రమణలను ముందుగానే గుర్తించవచ్చని పిటిషన్ పేర్కొంది. ప్రత్యేకంగా తలసేమియా రోగుల భద్రతపై తీవ్ర ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. తలసేమియా అనేది జన్యుపరమైన రక్త వ్యాధి కాగా, బాధితులు తరచూ రక్త మార్పిడి చేయించుకోవాల్సి ఉంటుంది.
పిటిషన్ ప్రకారం, కొన్ని రాష్ట్రాల్లో రక్త మార్పిడి తర్వాత తలసేమియా పిల్లలు హెచ్ఐవి లేదా హెపటైటిస్ బారిన పడిన ఘటనలు చోటుచేసుకున్నాయని పేర్కొంది. ఈ సంఘటనలు రక్త భద్రతా వ్యవస్థలో లోపాలను చూపిస్తున్నాయని వాదించింది.
అయితే, ఈ అంశంపై విధాన నిర్ణయం తీసుకోవాల్సింది ప్రభుత్వం, సంబంధిత నిపుణులేనని సుప్రీంకోర్టు స్పష్టం చేసింది. న్యాయస్థానం ఈ దశలో ఎలాంటి నిర్దిష్ట ఆదేశాలు జారీ చేయడం సముచితం కాదని తేల్చి, పిటిషన్ను విచారించేందుకు నిరాకరించింది.