బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలోకి రూ.2.50 లక్షల కోట్ల లిక్విడిటీ.. ఆర్బీఐ కీలక నిర్ణయం
ప్రస్తుతం దేశంలోని బ్యాంకుల వద్ద నగదు లభ్యత తక్కువగా ఉండటంతో (నగదు కొరత), వ్యవస్థలోకి కొత్తగా నిధులను పంపాలని రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (ఆర్బీఐ) నిర్ణయించింది. ఇందులో భాగంగా సుమారు రూ. 2 లక్షల కోట్ల విలువైన ప్రభుత్వ బాండ్లను మార్కెట్ నుండి తిరిగి కొనుగోలు చేస్తామని మంగళవారం ప్రకటించింది. దీనినే ఆర్థిక పరిభాషలో 'ఓపెన్ మార్కెట్ ఆపరేషన్స్' (ఓఎంఓ) అంటారు. దీనివల్ల ప్రభుత్వం దగ్గరున్న నగదు బ్యాంకుల చేతుల్లోకి వస్తుంది, తద్వారా మార్కెట్లో డబ్బు చలామణి పెరుగుతుంది.
ఈ రూ. 2 లక్షల కోట్ల నగదును ఒకేసారి కాకుండా నాలుగు విడతల్లో మార్కెట్లోకి విడుదల చేయనున్నారు. ఒక్కో విడతలో రూ.50,000 కోట్ల చొప్పున డిసెంబర్ 29, జనవరి 5, జనవరి 12, జనవరి 22 తేదీలలో ఈ కొనుగోళ్లు జరుగుతాయి. దీనివల్ల బ్యాంకులకు ఎదురవుతున్న నగదు ఇబ్బందులు తొలగి, మార్కెట్ పరిస్థితులు చక్కబడతాయని ఆర్బీఐ భావిస్తోంది. గతంలో కూడా ఆర్బీఐ ఇలాంటి ప్రయత్నాలు చేసి విజయవంతమైంది.
నగదుతో పాటు, విదేశీ మారక ద్రవ్యానికి (డాలర్లు) సంబంధించి కూడా ఆర్బీఐ ఒక కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. దాదాపు 10 బిలియన్ డాలర్ల (సుమారు రూ.84,000 కోట్లు) విలువైన 'డాలర్-రూపాయి స్వ్యాప్' వేలాన్ని నిర్వహించనుంది. అంటే, బ్యాంకులు తమ దగ్గరున్న డాలర్లను ఆర్బీఐకి ఇచ్చి, బదులుగా రూపాయలను తీసుకుంటాయి. మళ్లీ మూడేళ్ల తర్వాత అదే డాలర్లను ఆర్బీఐ నుండి తిరిగి తీసుకునేలా ఒప్పందం చేసుకుంటాయి. దీనివల్ల తక్షణమే మార్కెట్లోకి భారీగా రూపాయలు అందుబాటులోకి వస్తాయి.
ఈ ప్రక్రియ అంతా డిసెంబర్ 29 నుండి జనవరి 22 మధ్య జరుగుతుంది. ఈ నిర్ణయం వల్ల బ్యాంకుల వద్ద తగినంత నగదు అందుబాటులోకి వచ్చి, వడ్డీ రేట్లు స్థిరంగా ఉండటానికి సహాయపడుతుంది. ముఖ్యంగా ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఎక్కడా నగదు కొరత రాకుండా చూడడమే ఆర్బీఐ ప్రధాన ఉద్దేశం. మార్కెట్ పరిస్థితులను నిరంతరం గమనిస్తూ, అవసరమైతే భవిష్యత్తులో మరిన్ని చర్యలు తీసుకుంటామని ఆర్బీఐ ఈ సందర్భంగా స్పష్టం చేసింది.
సాధారణ ప్రజలపై ప్రభావం ఎలా ఉంటుంది?
ఈ నగదు ప్రవాహంతో బ్యాంకుల వద్ద నగదు కొరత తీరుతుంది కాబట్టి, సామాన్యులకు లోన్లు (గృహ, వాహన రుణాలు) సులభంగా, తక్కువ వడ్డీకే దొరికే అవకాశం ఉంటుంది. బ్యాంకుల దగ్గర తగినంత డబ్బు ఉంటే, అవి వడ్డీ రేట్లను పెంచవు. అలాగే మార్కెట్లోకి రూ.2 లక్షల కోట్లు రావడం వల్ల వ్యాపారాలకు కావాల్సిన పెట్టుబడి అందుతుంది, ఇది దేశ ఆర్థిక వృద్ధికి (జీడీపీ) తోడ్పడుతుంది. స్టాక్ మార్కెట్లో కూడా పెట్టుబడులు పెరిగి సూచీలు లాభపడే అవకాశం ఉంటుంది.
ఇక రూపాయి విలువ విషయానికి వస్తే, ఆర్బీఐ చేసే డాలర్-రూపాయి మార్పిడి వల్ల మార్కెట్లో రూపాయిల సరఫరా పెరిగి, డాలర్ల నిల్వలు ఆర్బీఐ వద్దకు చేరుతాయి. దీనివల్ల అంతర్జాతీయంగా రూపాయి విలువ మరీ పడిపోకుండా స్థిరంగా ఉంటుంది. మొత్తానికి, ఈ నిర్ణయం దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థలో డబ్బు చలామణిని క్రమబద్ధీకరిస్తూ, ద్రవ్యోల్బణం (ధరల పెరుగుదల) అదుపులో ఉండేలా చూస్తుంది. దీనివల్ల దేశంపై ఇన్వెస్టర్లకు నమ్మకం పెరిగి విదేశీ పెట్టుబడులు వస్తాయని ఆర్థిక నిపుణులు చెబుతున్నారు.