'బోర్డమ్ సుసెప్టిబిలిటీ'తో కొత్తదనం కోసం అన్వేషణ
తెలుగు సినిమా చరిత్రలో 'కిక్' అనే పదం ఒక ప్రత్యేకమైన ఉత్సాహంకి, ఎడతెగని ఉద్వేగంకి పర్యాయపదంగా మారింది. 2009లో వచ్చిన 'కిక్' సినిమాలో రవితేజ పోషించిన కళ్యాణ్ పాత్ర, ఒక మామూలు హీరో పాత్ర కాదు. అతడు ఏ ఉద్యోగం చేసినా, ఏ పని మొదలుపెట్టినా, అందులో "కిక్" లేకపోతే క్షణంలో విసుగు చెందుతాడు. తన జీవితంలో ప్రతి పనిని ఒక థ్రిల్లింగ్ అడ్వెంచర్లా మార్చుకోవాలనుకుంటాడు. అధిక జీతం ఇచ్చే సాఫ్ట్వేర్ ఉద్యోగాన్ని వదిలేయడం, స్నేహితుడి పెళ్లిలో డబుల్ క్రాసింగ్ చేయడం, చివరికి ఒక మాస్టర్ మైండ్ దొంగగా మారడం ఈ చర్యలన్నిటికీ వెనుక ఒకే ఒక్క శక్తి ఉంది. మోనోటోనీ అంటే విసుగును, నిత్యకృత్యాలను భరించలేకపోవడం.
మానసిక శాస్త్రం(సైకాలజీ)లో, కళ్యాణ్ మనస్తత్వాన్ని హై బోర్డమ్ సుసెప్టిబిలిటీ అని పిలుస్తారు. దీని అర్థం, ఇతరులు ఆసక్తిగా భావించే పరిస్థితుల్లో కూడా, ఒక వ్యక్తి తరచుగా, తీవ్రంగా విసుగు చెందే ధోరణిని కలిగి ఉండడం. ఈ లక్షణం ఉన్నవారికి తమ అంతరంగంలో ఎప్పుడూ ఒక తక్కువ ఉద్రేకం తో ఉన్నట్లు అనిపిస్తుంది. ఈ లోటును పూడ్చుకోవడానికి వారు నిరంతరం కొత్త ఉత్తేజాలను, ప్రమాదకరమైన సవాళ్లను వెతుకుతారు. ఈ వ్యాసంలో, ఈ 'కిక్' మైండ్సెట్ వల్ల జీవితంలో కలిగే ప్రయోజనాలు, నష్టాలు, దానిని ఎలా అధిగమించాలో విశ్లేషిద్దాం.
'కిక్' వెనుక సైన్స్
అసలు కొందరు మాత్రమే ఎందుకు నిరంతరం 'కిక్'ను కోరుకుంటారు? దీనికి కారణం మన మెదడులోని డోపమైన్ అనే న్యూరోట్రాన్స్మిటర్.
డోపమైన్ ఉద్వేగం
డోపమైన్ అనేది ఆనందం, సంతృప్తి ప్రేరణను నియంత్రించే రసాయనం. మనం కొత్తగా, ఉత్సాహంగా ఉండే పని చేసినప్పుడు ఈ డోపమైన్ విడుదలై మనకు సంతోషాన్ని, ఇంకా ఎక్కువ చేయాలనే ప్రేరణను ఇస్తుంది. అయితే, అధిక బోర్డమ్ సుసెప్టిబిలిటీ ఉన్న వ్యక్తులలో, ఈ డోపమైన్ వ్యవస్థ కొంచెం తక్కువ సెన్సిటివ్గా ఉంటుందని పరిశోధనలు సూచిస్తున్నాయి. అంటే, వీరికి ఇతరుల మాదిరిగానే సంతృప్తి పొందాలంటే, మరింత తీవ్రమైన, మరింత కొత్తదనం ఉన్న అనుభవాలు అవసరం. కళ్యాణ్ నిరంతరం కొత్త పనులు చేయాలని తపన పడడానికి, "ఇది నాకు కిక్ ఇవ్వట్లేదు" అని అనడానికి కారణం, ఆయన మెదడులో ఆశించినంత డోపమైన్ ఉద్దీపన కలగకపోవడమే.
నిత్యకృత్యాల పట్ల నిరాసక్తత
ఉద్యోగాన్ని మానేయడం, తన చుట్టూ ఉన్న జీవితం "బోర్" కొట్టడం. ఇతరులకు స్థిరత్వం, భద్రత ఆనందాన్ని ఇస్తే, కళ్యాణ్కు అవి ఒక రకమైన మానసిక జైలు లా అనిపిస్తాయి.
ప్రతిచర్య
ఏదైనా అనిపిస్తే, వెంటనే చేసేయడం. ఆలోచించకుండా నిర్ణయాలు తీసుకోవడం. ఇది విసుగును నివారించడానికి చేసే తక్షణ ప్రయత్నం.
ఉత్సాహమే ఆయుధం
సాధారణంగా ఈ లక్షణాన్ని ఒక లోపంగా చూసినా, సరైన విధంగా ఛానలైజ్ చేయగలిగితే, అధిక బోర్డమ్ సుసెప్టిబిలిటీ అనేది అసాధారణమైన విజయాలకు, ఆవిష్కరణలకు దారి తీసే ఒక శక్తివంతమైన డ్రైవ్ గా పనిచేస్తుంది.
మార్పుకు ఆవిష్కరణలకు ప్రేరణ
విసుగు అనేది కేవలం ఒక బాధాకరమైన అనుభూతి మాత్రమే కాదు, ఇది మన జీవితాన్ని మార్చుకోవడానికి మన మెదడు ఇచ్చే అలారం సిగ్నల్. "నీవు ప్రస్తుతం చేస్తున్న పని నీ శక్తులను, నైపుణ్యాలను ఉపయోగించట్లేదు. వేరే దారి వెతుక్కో!" అని ఈ సిగ్నల్ హెచ్చరిస్తుంది.
సృజనాత్మక సమస్య పరిష్కారం
విసుగుగా ఉన్నప్పుడు, మన మెదడు లోపలికి ప్రయాణించి, ఆలోచనల సంచారం చేస్తుంది. ఈ ఖాళీ సమయం, ఇతరులు ఆలోచించలేని సృజనాత్మక పరిష్కారాలను కనుగొనేందుకు దోహదపడుతుంది.
వేగంగా నైపుణ్య సంపాదన
అధిక ఉద్రేకం అవసరమైనందున, వీరు ఏ పనినైనా తక్కువ సమయంలోనే చాలా తీవ్రతతో నేర్చుకుంటారు. వారికి త్వరగా బోర్ కొడుతుంది కాబట్టి, నైపుణ్యాన్ని సాధించిన వెంటనే, తదుపరి సవాలు కోసం పరుగెత్తుతారు. ఈ లక్షణం వల్ల వారు జీవితంలో అనేక రకాల రంగాలలో తక్కువ సమయంలోనే 'మాస్టరీ' సాధించగలుగుతారు. కళ్యాణ్ సాఫ్ట్వేర్ ఇంజినీరింగ్, కన్సల్టింగ్ వంటి అనేక ఉద్యోగాలలో చూపించిన ప్రతిభ దీనికి నిదర్శనం.
తప్పటడుగులు
బోర్డమ్ సుసెప్టిబిలిటీ అనేది రెండు అంచులున్న కత్తి లాంటిది. ఉత్సాహాన్ని కోరుకునే తపన అదుపు తప్పితే, అది వ్యక్తిగత జీవితంలో, మానవ సంబంధాలలో, భద్రతలో పెద్ద సమస్యలకు దారి తీస్తుంది.
దీర్ఘకాలిక అస్థిరత
ప్రతి పనిలో త్వరగా విసుగు చెందడం వల్ల, దీర్ఘకాలిక లక్ష్యాలు దెబ్బతింటాయి. ఒక వ్యాపారాన్ని లేదా వృత్తిని విజయవంతంగా నడపాలంటే, నిత్యకృత్యాలను, విసుగు పుట్టించే డాక్యుమెంటేషన్ పనులను కూడా భరించగలగాలి. అధిక బోర్డమ్ సుసెప్టిబిలిటీ ఉన్నవారు ఈ స్థిరత్వాన్ని భరించలేక, నిరంతరం కొత్త పనుల వైపు దృష్టి మళ్లిస్తారు.
మానవ సంబంధాలలో ఒత్తిడి
ఒక సురక్షితమైన, స్థిరమైన బంధం అనేది నమ్మకం, నిలకడ, సామాన్యమైన దినచర్యపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అధిక బోర్డమ్ సుసెప్టిబిలిటీ ఉన్నవారికి ఈ నిలకడ విసుగు కలిగిస్తుంది. వారు తమ బంధాలలో కూడా నాటకీయతను, గొడవలను, లేదా అత్యధిక ఉద్వేగాన్ని ఆశిస్తారు.
ప్రమాదకరమైన అలవాట్లు
అధిక బోర్డమ్ సుసెప్టిబిలిటీని పూర్తిగా తొలగించడం అసాధ్యం. ఇది మన వ్యక్తిత్వంలో భాగం. కానీ, ఈ శక్తివంతమైన డ్రైవ్ను విధ్వంసక మార్గాల నుండి నిర్మాణాత్మక మార్గాల వైపు మళ్లించడం సాధ్యమవుతుంది.
కాగ్నిటివ్ రీఅప్రైజల్ (ఆలోచనను మార్చడం)
విసుగు కలిగించే పరిస్థితిని చూసే కోణాన్ని మార్చుకోవడమే కాగ్నిటివ్ రీఅప్రైజల్. ఉదాహరణకు, ఒక పాత ప్రాజెక్ట్ను పూర్తి చేయడాన్ని "బోర్ కొట్టే పని"గా చూడకుండా, "ఈ పాత, క్లిష్టమైన సమస్యను పరిపూర్ణంగా పరిష్కరించడానికి ఇది నాకు సవాలు"గా భావించాలి. విసుగును తట్టుకోలేక, కొంతమంది వ్యక్తులు తక్షణ ఉత్సాహం కోసం మాదకద్రవ్యాలు, వ్యసనాలు, అధిక వేగంతో డ్రైవింగ్ లేదా అసాధారణ ప్రమాదకర కార్యకలాపాలలో పాల్గొనవచ్చు.
అంతర్గత ప్రేరణను పెంచడం ముఖ్యం
బయటి నుండి వచ్చే ఉత్సాహం (ఎక్స్ట్రిన్సిక్ స్టిమ్యులేషన్)పై ఆధారపడటం తగ్గించి, పని చేయడం వల్ల కలిగే ఆంతరంగిక సంతృప్తి పై దృష్టి పెట్టాలి. క్రీడలు, పరిశోధనలు, క్లిష్టమైన వృత్తి మార్గాలు (ఉదా: న్యూరో సర్జన్ లేదా సాహసవంతమైన జర్నలిజం), లేదా సృజనాత్మక ప్రాజెక్టులు. ఈ రంగాల్లో కొత్తదనం, సవాలు నిరంతరం ఉంటాయి. అందుకే కళ్యాణ్ చివరికి తన నైపుణ్యాలను ఉపయోగించగలిగే, నిరంతరం ప్రమాదకరమైన సవాళ్లు ఎదురయ్యే పోలీస్ అధికారి ఉద్యోగాన్ని స్వీకరించడం ఒక గొప్ప మానసిక పరిష్కారం.
అధిక బోర్డమ్ సుసెప్టిబిలిటీ ఉన్నవారు చేయవలసిన ముఖ్యమైన పని, విసుగును స్వీకరించడం. మైండ్ఫుల్నెస్ పద్ధతులు ఇందుకు సహాయపడతాయి. విసుగు కలిగినప్పుడు వెంటనే ఫోన్ తీయడం, లేదా నిర్ణయం తీసుకోవడం మానేసి, ఆ విసుగు భావనను కొద్దిసేపు గమనించడం నేర్చుకోవాలి.
విసుగు = సృజనాత్మకత
ఎప్పుడూ ఉద్దీపనలు లేనప్పుడు మెదడుకు విశ్రాంతి లభిస్తుంది. ఈ విశ్రాంతి కాలంలోనే మెదడు కొత్త ఆలోచనలను అల్లడం మొదలుపెడుతుంది. అందుకే, ఖాళీగా ఉండటాన్ని ఒక సృజనాత్మక అవకాశంగా భావించాలి.
కళ్యాణ్ జీవితం చూపించినట్టుగా, బోర్డమ్ సుసెప్టిబిలిటీ అనేది ఒక లోపం కాదు, అది ఒక అపారమైన శక్తి వనరు. సరైన దిశలో మళ్లించినప్పుడు, ఈ 'కిక్' వ్యక్తిని సాధారణ జీవిత పరిమితుల నుండి బయటికి తీసుకెళ్లి, అసాధారణమైన విజయాలు సాధించేలా చేస్తుంది. ఆ ఉత్సాహం దొంగతనం కోసం కాదు, తన ఉన్నతమైన లక్ష్యం కోసం ఉపయోగించినప్పుడే, కళ్యాణ్కు నిజమైన, నిలకడగల 'కిక్' లభించినట్లయింది.