బహుపాక్షికవాదానికి కట్టుబడి ఉంటాం: తూర్పు ఆసియా సదస్సు ప్రకటన

తూర్పు ఆసియా శిఖరాగ్ర సమావేశం తన 20వ వార్షికోత్సవం సందర్భంగా ఒక కీలక ప్రకటన చేసింది. ఈ ప్రాంతంలో శాంతి, స్థిరత్వం, శ్రేయస్సులకు పునాదులైన బహుళపక్షవాదం, నియమాల ఆధారిత అంతర్జాతీయ వ్యవస్థకు తమ బలమైన నిబద్ధతను పునరుద్ఘాటించింది. భారతదేశ విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ విడుదల చేసిన కౌలాలంపూర్ డిక్లరేషన్ ప్రకారం, అంతర్జాతీయ పురోగతికి ఐక్యరాజ్యసమితి చార్టర్, అంతర్జాతీయ చట్టాల ఆధారంగా సహకారం తప్పనిసరి అని నొక్కి చెప్పింది.

ఆగ్నేయాసియా దేశాల సమాఖ్య (ఆసియాన్) సదస్సుతో పాటు దాని భాగస్వామ్య దేశాల మధ్య జరిగిన ఈ సంవత్సరం తూర్పు ఆసియా శిఖరాగ్ర సమావేశానికి ఇండో-పసిఫిక్‌లోని వివిధ దేశాల నాయకులు, ప్రతినిధులు హాజరయ్యారు. భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, ఆర్థిక సవాళ్లు, భద్రతాపరమైన ముప్పులు మరియు పర్యావరణ సమస్యల వంటి ప్రాంతీయ మరియు ప్రపంచ సవాళ్లపై ఇక్కడ చర్చ జరిగింది. నిర్మాణాత్మక చర్చలకు, సంభాషణలకు ఇది ఒక ముఖ్య వేదికగా దాని పాత్రను మరింత బలోపేతం చేయడానికి సభ్య దేశాలు హామీ ఇచ్చాయి.

ఈ డిక్లరేషన్ “ఆసియాన్ ఔట్‌లుక్ ఆన్ ది ఇండో-పసిఫిక్”కు తమ మద్దతును పునరుద్ఘాటించింది. ఆసియాన్ విజన్ 2045కు అనుగుణంగా భవిష్యత్తు సహకారాన్ని నిర్దేశించే తూర్పు ఆసియా సమ్మిట్ కార్యాచరణ ప్రణాళిక (2024-2028)ను ఆమోదించింది. అంతర్జాతీయ చట్టాలను నిలబెట్టడం, వివాదాల శాంతియుత పరిష్కారాన్ని ప్రోత్సహించడం, దేశాల మధ్య పరస్పర నమ్మకాన్ని పెంచడం వంటి ఆవశ్యకతను నాయకులు నొక్కి చెప్పారు.

సదస్సులో భారత పాత్ర

ఈ శిఖరాగ్ర సమావేశంలో భారతదేశం తరఫున విదేశాంగ మంత్రి జైశంకర్ పాల్గొని దేశం తరఫున జాతీయ ప్రకటన చేశారు. తన ప్రసంగంలో డా. జైశంకర్ సార్వభౌమాధికారం, అంతర్జాతీయ చట్టాలను గౌరవించే, స్వేచ్ఛాయుతమైన, బహిరంగ, సమ్మిళిత ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతం కోసం భారతదేశం చేసిన దీర్ఘకాల నిబద్ధతను పునరుద్ఘాటించారు.

“ఉగ్రవాదానికి వ్యతిరేకంగా మా రక్షణ హక్కు ఎట్టి పరిస్థితుల్లోనూ రాజీపడదు” అని ఆయన స్పష్టం చేస్తూ, ఉగ్రవాదంపై జీరో టాలరెన్స్ పాలసీ కోసం ప్రపంచవ్యాప్త సహకారాన్ని కోరారు. అంతర్జాతీయ స్థాయిలో ఉమ్మడి చర్య అవసరమని, సరిహద్దు దాటి ఉన్న ముప్పులను అరికట్టడం ద్వారా ప్రాంతీయ స్థిరత్వం కాపాడవచ్చని చెప్పారు.

గాజా, ఉక్రెయిన్‌లో జరుగుతున్న యుద్ధాల వల్ల ఆహార భద్రత, ఇంధన సరఫరాలు, వాణిజ్య వ్యవస్థలపై పడుతున్న ప్రభావాన్ని జైశంకర్ ప్రస్తావించారు. ప్రపంచం విభజనలకంటే ఐక్యతతో ముందుకు సాగాలని హెచ్చరించారు. అలాగే ఆయన సముద్ర సహకారం పట్ల భారత మద్దతు పునరుద్ఘాటిస్తూ, ఐక్యరాజ్యసమితి సముద్ర చట్ట ఒప్పందం ప్రాముఖ్యతను నొక్కి చెప్పారు. ఇండో-పసిఫిక్ ప్రాంతంలో సముద్ర మార్గాల స్వేచ్ఛ, సముద్ర రవాణా నిరంతరతను కాపాడాల్సిన అవసరాన్ని హైలైట్ చేశారు.

ఆర్థిక రంగంలో ఉన్న సవాళ్లను ప్రస్తావిస్తూ, “ఇంధన వాణిజ్యం క్రమంగా పరిమితమవుతోంది, సూత్రాలు ఎంచుకున్నట్లుగా వర్తింపబడుతున్నాయి, చెప్పేది ఆచరణలో ఉండడం లేదు” అని వ్యాఖ్యానించారు. ప్రపంచ పరిపాలనలో పారదర్శకత, న్యాయం, సారూప్యత అవసరమని ఆయన పిలుపునిచ్చారు.

సదస్సు ముగింపులో నాయకులు ఐక్యత, సహకారం, సంభాషణ, పరస్పర విశ్వాసం ద్వారానే ప్రాంతీయ శాంతి, స్థిరత్వం, సుస్థిర వృద్ధి సాధ్యమని పునరుద్ఘాటించారు. భారతదేశం ఎప్పటినుంచో ప్రతిపాదించినట్లు, ఈ ప్రకటన నియమాల ఆధారిత బహుళపాక్షిక ప్రపంచ వ్యవస్థనే శాంతియుత, సుసంపన్న భవిష్యత్తుకు అతి విశ్వసనీయ మార్గమని మరోసారి పునరుద్ఘాటించింది.