బంగ్లాదేశ్ లో హత్య - మమతా బెనర్జీ మౌనం- లౌకిక రాజకీయం

బంగ్లాదేశ్‌లో ఒక హిందూ కార్మికుడిని గుంపు హత్య చేసిన ఘటన భారతదేశంలో తీవ్ర ఆగ్రహాన్ని రేపింది. మత విద్వేషంతో ప్రేరేపితమైనట్లు కనిపిస్తున్న ఈ అమానుష ఘటన, దక్షిణాసియాలో మైనారిటీల భద్రతపై మరోసారి భయానక ప్రశ్నలను ముందుకు తెచ్చింది. సామాజిక మాధ్యమాల్లో, రాజకీయ వేదికల్లో, పౌర సమాజంలో ఈ ఘటనపై ఆవేదన వ్యక్తమవుతోంది. అయితే ఈ సమూహ స్పందన మధ్య ఒక గంభీరమైన నిశ్శబ్దం స్పష్టంగా వినిపిస్తోంది పశ్చిమ బెంగాల్ ముఖ్యమంత్రి మమతా బెనర్జీ మౌనం.

ఈ మౌనం సాధారణంగా కనిపించేదిగా లేదు. బంగ్లాదేశ్‌తో చారిత్రక, సాంస్కృతిక, భాషా బంధాలు కలిగిన రాష్ట్రానికి అధినేతగా, మైనారిటీల హక్కుల పరిరక్షకురాలిగా తనను తాను ప్రతిష్టించుకున్న నాయకురాలిగా, మమతా బెనర్జీ స్పందించకపోవడం అనేక సందేహాలకు తావిస్తోంది.

నేరం కాదు… నైతిక సంక్షోభం

ఈ ఘటనను ఒక సాధారణ నేరంగా చూడలేం. ఇది గుంపు హింస. అది కూడా మతపరమైన అనుమానాలపై జరిగిన హత్య. ఇలాంటి ఘటనలు సరిహద్దులకే పరిమితం కావు. అవి మానవ హక్కుల సమస్యలు. ఒక దేశంలో మైనారిటీలపై దాడులు జరిగితే, పొరుగు దేశాలు స్పందించడం అంతర్జాతీయ జోక్యం కాదు — నైతిక బాధ్యత.

భారతదేశం గతంలోనూ పాకిస్థాన్, అఫ్గానిస్తాన్, శ్రీలంక వంటి దేశాల్లో మైనారిటీలపై జరిగిన దాడులపై ఆందోళన వ్యక్తం చేసింది. ఈ నేపథ్యంలో బంగ్లాదేశ్ ఘటనపై పలువురు భారతీయ నేతలు స్పందించడం సహజం. కానీ బంగ్లాదేశ్ సరిహద్దు రాష్ట్రానికి ముఖ్యమంత్రిగా ఉన్న మమతా బెనర్జీ మౌనం రాజకీయంగా మాత్రమే కాదు, నైతికంగా కూడా అసహజంగా మారింది.

ఎంపిక చేసిన స్పందనలేనా?

ఈ మౌనం మరింత విమర్శలకు దారితీస్తోంది, ఎందుకంటే ఇదే సమయంలో పశ్చిమ బెంగాల్‌లో మైనారిటీ సంక్షేమ పథకాలపై ఆమె ప్రభుత్వం గట్టిగా మాట్లాడుతోంది. సంక్షేమ పథకాలు ప్రజాస్వామ్యంలో అవసరమే. వాటిని ప్రశ్నించడమే సమస్య కాదు. కానీ ఒకచోట మైనారిటీ హక్కులపై గళమెత్తి, మరోచోట అదే మైనారిటీ నిర్వచనానికి బయట ఉన్న బాధితులపై నిశ్శబ్దంగా ఉండటం ప్రశ్నలను రేకెత్తిస్తోంది.

విమర్శకులు అనుమానిస్తున్నది ఇదే: ఈ మౌనం అనుకోకుండా జరిగిందా? లేక రాజకీయ లెక్కల ఫలితమా? బంగ్లాదేశ్‌లో హిందువులపై జరిగిన హింసను ఖండిస్తే, పశ్చిమ బెంగాల్‌లోని ముస్లిం ఓటర్లలో అసంతృప్తి ఏర్పడుతుందన్న భయం ఉందా? అనే అనుమానం బలపడుతోంది.

ఈ అనుమానం నిజమా కాదా అన్నది పక్కనపెడితే, మౌనం కారణంగా ఆ అనుమానం ప్రజల్లో బలంగా నాటుకుపోతోంది. రాజకీయాల్లో మౌనం కూడా ఒక సందేశమే.

వ్యూహాత్మక మౌనం – దాని ధర

రాజకీయ నాయకత్వం అంటే కేవలం పాలన మాత్రమే కాదు; విలువలకు నిలబడటమూ. ముఖ్యంగా మానవ హక్కులు, మత స్వేచ్ఛ వంటి అంశాల్లో స్పష్టత అవసరం. మౌనం వ్యూహాత్మకంగా ఉపయోగపడవచ్చు. కానీ దీర్ఘకాలంలో అది విశ్వసనీయతను దెబ్బతీస్తుంది.

ఈ మౌనం మూడు ప్రమాదకర సంకేతాలను పంపిస్తోంది.

మొదటిది — భారతదేశం ప్రాంతీయంగా మైనారిటీ హక్కులపై తీసుకునే నైతిక వైఖరిని బలహీనపరుస్తుంది.

రెండవది — సమాన న్యాయం ఆశించే వర్గాలను నిరాశపరుస్తుంది.

మూడవది — మతపరమైన ధ్రువీకరణను మరింత బలపరుస్తుంది.

ఇది కేవలం ఒక నాయకురాలి సమస్య కాదు. ఇది భారత రాజకీయ వ్యవస్థ ఎదుర్కొంటున్న విశాలమైన సంక్షోభానికి ప్రతిబింబం.

షరతులతో కూడిన లౌకికతా?

లౌకికత అంటే ఒక వర్గానికి మాత్రమే కాదు అందరికీ సమానంగా వర్తించాలి. ఒక మతానికి చెందినవారిపై దాడి జరిగితే స్పందించి, మరొక మతానికి చెందినవారిపై దాడి జరిగితే మౌనంగా ఉండటం లౌకికత కాదు — అది రాజకీయ సౌలభ్యం.

మమతా బెనర్జీ గతంలో బంగ్లాదేశ్‌లో మైనారిటీలపై హింసను ఖండించిన సందర్భాలున్నాయి. అప్పుడు ఆమె గళం వినిపించింది. ఇప్పుడు ఎందుకు వినిపించడం లేదు? దౌత్యపరమైన జాగ్రత్తనా? లేక ఓటు గణితమా? అనే ప్రశ్నకు సమాధానం లేకపోవడమే సమస్యను తీవ్రతరం చేస్తోంది.

మౌనం తటస్థం కాదు

చరిత్ర ఒక విషయాన్ని స్పష్టంగా చెబుతోంది అన్యాయంపై మౌనం ఎప్పుడూ తటస్థంగా ఉండదు. అది ఎప్పుడూ ఒక వైపు నిలుస్తుంది. ఈ ఘటనలో మౌనం బాధితుడి పక్షాన నిలబడలేదు అన్న భావన బలపడుతోంది.

చివరికి మిగిలేది ఒకే ప్రశ్న:

ఓటు బ్యాంకుల కోసం నైతిక స్వరాన్ని త్యాగం చేయడం నాయకత్వమా?

ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం చెప్పాల్సింది ఒక్క మమతా బెనర్జీ మాత్రమే కాదు. భారత రాజకీయాలే. ఎందుకంటే ఈ రోజు ఒకరి మౌనం ప్రశ్నించబడితే, రేపు మరొకరి మౌనం కూడా చరిత్ర ముందుకొస్తుంది. న్యాయానికి గళమెత్తడం ప్రమాదకరమైపోయిన రోజుల్లో, మౌనం సురక్షితంగా కనిపించవచ్చు. కానీ ప్రజాస్వామ్యంలో మౌనం ఎప్పుడూ నిర్దోషిగా మిగలదు. అది ఒక నిర్ణయమే చరిత్ర దానిని అలా గుర్తుంచుకుంటుంది.