బంగ్లాదేశ్ ఎన్సీపీ జూలై నేషనల్ చార్టర్ 2025 సంతకానికి నిరాకరణ
2024లో షేక్ హసీనా ప్రభుత్వాన్ని కూల్చిన విద్యార్థి ఉద్యమం తర్వాత ఏర్పడిన నేషనల్ సిటిజన్ పార్టీ (ఎన్సీపీ), నోబెల్ గ్రహీత ముహమ్మద్ యూనస్ నేతృత్వంలోని తాత్కాలిక ప్రభుత్వం రూపొందించిన ‘జులై నేషనల్ చార్టర్ 2025’ ను అంగీకరించడానికి నిరాకరించింది. ఈ చార్టర్ దేశ పాలనలో సంస్కరణల రూపురేఖలను వివరిస్తుంది. దీని సంతకం కార్యక్రమం అక్టోబర్ 17, శుక్రవారం బంగ్లాదేశ్ పార్లమెంట్ దక్షిణ ప్లాజాలో జరగనుంది. యూనస్ ఈ కార్యక్రమంలో పాల్గొంటారు.
ఆగస్టు 5, 2024న విద్యార్థి ఉద్యమం తర్వాత షేక్ హసీనా భారత్కు పారిపోయారు. ఇటీవల జరిగిన విలేకరుల సమావేశంలో ఎన్సీపీ నాయకుడు నహీద్ ఇస్లాం, స్పష్టమైన అమలు ప్రణాళిక లేనందున ఈ చార్టర్ను ‘నాటకం’ అని విమర్శించారు. యూనస్ నేతృత్వంలోని నేషనల్ కాన్సెన్సస్ కమిషన్ రూపొందించిన ఈ చార్టర్లో రాజ్యాంగం, ఎన్నికలు, న్యాయవ్యవస్థ, ప్రజా పరిపాలన, పోలీసు వ్యవస్థ, అవినీతి నిరోధం, మీడియా స్వేచ్ఛ వంటి 17 రంగాల్లో 151 సంస్కరణలు ఉన్నాయి. వీటిలో 84 పాయింట్లకు (47 రాజ్యాంగ సవరణలు, 37 చట్టాలు లేదా ఆదేశాల ద్వారా) ఒప్పందం కుదిరింది , 67 పాయింట్లపై విభేదాలు కొనసాగుతున్నాయి. బంగ్లాదేశ్ నేషనలిస్ట్ పార్టీ (బీఎన్పీ), జమాత్-ఎ-ఇస్లామీతో సంప్రదింపులు జరిగాయి, కానీ హసీనా అవామీ లీగ్, జాతీయ పార్టీని మినహాయించారు.
ఎన్సీపీతో పాటు నాలుగు వామపక్ష పార్టీలు, కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ బంగ్లాదేశ్, బంగ్లాదేశర్ సమాజ్తంత్రిక్ దళ్ (బసోద్), బంగ్లాదేశ్ జాతీయ సమాజ్తంత్రిక్ దళ్ (జేఎస్డీ), బంగ్లాదేశర్ సమాజ్తంత్రిక్ దళ్ (మార్క్సిస్ట్), రాజ్యాంగంలోని నాలుగు మౌలిక సూత్రాలు (జాతీయత, సమాజవాదం, ప్రజాస్వామ్యం, లౌకికవాదం) విస్మరించబడ్డాయని తిరస్కరించాయి. గొనోఫోరమ్ పార్టీ, 1971లో షేక్ ముజిబుర్ రహ్మాన్ స్వాతంత్ర్య టెలిగ్రామ్, ముజిబ్నగర్ ప్రకటనను చేర్చాలని డిమాండ్ చేసింది. ఈ పార్టీలు సంతకం చేయకపోయినా బీఎన్పీ, జమాత్-ఎ-ఇస్లామీ సమ్మతితో చార్టర్ అమలవుతుంది. వివాదాస్పద అంశాలపై తదుపరి చర్చలకు అవకాశం ఉంది.
ఈ చార్టర్ 2026 ఫిబ్రవరి ఎన్నికల వరకు పాలనను సుస్థిరం చేయడానికి నిర్మాణాత్మక, చట్టపరమైన, సంస్థాగత మార్పులను సూచిస్తుంది. స్పష్టమైన అమలు ప్రణాళిక లేకపోవడంతో యువత, వామపక్ష గుండెల్లో నిరాశ నెలకొంది. సంతకం కార్యక్రమం సమీపిస్తున్న తరుణంలో ఎన్సీపీ ప్రత్యామ్నాయ సంస్కరణలు లేదా సవరణలు ప్రతిపాదిస్తుందా అనేది సందిగ్ధంగా ఉంది. తాత్కాలిక ప్రభుత్వం మిగిలిన పార్టీలతో ముందుకు సాగుతూ, చర్చలకు సిద్ధమైంది, ఈ నిర్ణయం బంగ్లాదేశ్ రాజకీయ భవిష్యత్తును నిర్దేశిస్తుంది.