ప్రపంచ వారసత్వ జాబితాలో దీపావళికి చోటు

యూనెస్కో అంతర్జాతీయ సాంస్కృతిక వారసత్వ జాబితాలో దీపావళి పండుగకు చోటు దక్కించుకుంది. ఈ సందర్భంగా, మానవాళి శాశ్వతంగా కోరుకునే పునరుద్ధరణ, శాంతి, చెడుపై మంచి విజయం లాంటి ఆకాంక్షలకు యూనెస్కో గౌరవం అందించిందని భారత్ బుధవారం పేర్కొంది. ఢిల్లీలోని ఎర్రకోటలో జరుగుతున్న యూనెస్కో కీలక సమావేశంలో ప్రకటన వెలువడిన వెంటనే, కేంద్ర సాంస్కృతిక శాఖ మంత్రి గజేంద్ర సింగ్ షెకావత్ దేశం తరఫున మాట్లాడారు. వెలుగుల పండుగ అయిన దీపావళి భారతదేశంలోని శాశ్వత పండుగల్లో ఒకటి. ఇప్పుడు ప్రపంచంలోని అనేక దేశాల్లో కూడా ఈ పండుగ ఘనంగా జరుపుకుంటున్నారు. ఈ సందర్భంగా ప్రజలు తమ ఇళ్లను సాంప్రదాయ దీపాలతో అలంకరించుకుంటారు. భవనాలు విద్యుత్ దీపాలతో కళకళలాడుతూ రాత్రిపూట అద్భుత దృశ్యాన్ని ఆవిష్కరిస్తాయి.

హోరెత్తిన నినాదాలు

యూనెస్కో అంతర్జాతీయ సాంస్కృతిక వారసత్వ రక్షణ కమిటీ (ఐసీహెచ్) 20వ సమావేశంలో ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నారు. దీపావళి జాబితాలో చేరినట్టు యూనెస్కో ప్రకటించగానే ‘వందే మాతరం’, ‘భారత్ మాతా కీ జై’ నినాదాలు ఆకాశాన్నంటాయి. వివిధ సాంప్రదాయ దుస్తుల్లో కళాకారులు ప్రధాన వేదిక ముందు ప్రదర్శనలు ఇస్తూ, పెద్ద తెరపై దీపావళి పండుగ చిత్రాలు ప్రసారమయ్యాయి. ఈ సందర్భాన్ని గుర్తుంచుకుంటూ మంత్రి షెకావత్ తో సహా భారత బృందం సాంప్రదాయ తలపాగాలు ధరించారు. ప్రతి భారతీయుడికి దీపావళి లోతైన భావోద్వేగం. ఇది తరతరాలుగా అనుభవంలోకి వచ్చి, జీవించి, హృదయ లోతుల్లో నిండిపోయిన పండుగ అని ఆయన అన్నారు. ఈ చేర్పుతో పునరుద్ధరణ, శాంతి, మంచి విజయం కోసం మానవాళి శాశ్వత ఆకాంక్షలను యూనెస్కో గౌరవించిందని మంత్రి పేర్కొన్నారు. కుమ్మరుల నుంచి కళాకారుల వరకు లక్షలాది చేతులు ఈ వారసత్వాన్ని సజీవంగా కాపాడుతున్నాయని, ఈ యూనెస్కో గుర్తింపు బాధ్యత కూడా అని, దీపావళి ఎప్పటికీ సజీవ వారసత్వంగా ఉండేలా చూడాలని షెకావత్ పిలుపునిచ్చారు.

మన పిల్లలు దీపావళి అంటే రామరాజ్యం లాంటి సుస్థిర పాలనా పండుగ అని తెలుసుకోవాలని ఆయన కోరారు. వచ్చే దీపావళికి కృతజ్ఞతా దీపం, శాంతి దీపం, సామూహిక మానవత్వపు దీపం, సుపరిపాలన దీపం ఇలా ఒక అదనపు దీపం వెలిగించండి అని ఆయన పిలుపునిచ్చారు. భారత్ మొదటిసారిగా యూనెస్కో ఈ కమిటీ సమావేశాన్ని ఆతిథ్యమిస్తోంది. ఇప్పటికే కుంభమేళా, కోల్‌కతా దుర్గాపూజ, గుజరాత్ గర్భా నృత్యం, యోగా, వేదపఠనం, రాంలీల వంటి 15 అంశాలు యూనెస్కో ప్రతినిధి జాబితాలో ఉన్నాయి. ఇప్పుడు దీపావళి కూడా వాటిలో చేరింది.

దీపావళి పండుగకు యూనెస్కో జాబితాలో చోటు లభించడంతో ప్రధాని నరేంద్రమోడీ సోషల్ మీడియా ఎక్స్ లో ట్వీట్ చేశారు.

ప్రతి భారతీయుడు గర్వించదగ్గ రోజు: ప్రధాని మోడీ

నిజమే! ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న ప్రతి భారతీయుడి గుండెలో ఈ రోజు ఒక పెద్ద దీపం వెలిగింది దీపావళి మనకు కేవలం పండుగ మాత్రమే కాదు. అది మన సంస్కృతి ఆత్మ, మన నాగరికత ప్రాణం. కాంతి, ధర్మం, రామరాజ్య ఆదర్శాల సాక్షాత్కారం. యూనెస్కో గుర్తింపుతో ఇక ఈ వెలుగు ప్రపంచం మొత్తం మీద ఇంకా విస్తృతంగా వ్యాపిస్తుంది. శ్రీరాముడి ఆదర్శాలు యుగయుగాలకూ మనకు దారి చూపుతూనే ఉంటాయి ఈ ఆనందం, ఈ గర్వం పంచుకున్నందుకు ధన్యవాదాలు. ఈ దీపావళి నుంచి ప్రతి దీపావళి ఇంకా ప్రకాశవంతంగా ఉండాలని కోరుకుంటున్నాను. జై శ్రీరాం,

జై హింద్, శుభ దీపావళి అంటూ పోస్ట్ చేశారు.

ఈ సందర్భంగా పాకిస్తాన్ దౌత్యవేత్త షోయబ్ సర్వార్ సంధు మాట్లాడుతూ “దీపావళి ఈ గౌరవం సాధించినందుకు భారత్‌కు అభినందనలు” అని తెలిపారు.

దీపావళి విశిష్టత

దీపావళి, లేదా దీవాళి భారతదేశంలోని అతి ప్రముఖమైన, ఆనందకరమైన పండుగల్లో ఒకటి. ఇది 'వెలుగుల పండుగ' గా పిలుస్తున్నారు. ప్రపంచవ్యాప్తంగా హిందువులు, జైనులు, సిక్కులు కొన్ని ఇతర సముదాయాలు ఘనంగా జరుపుకుంటాయి. ఇది మంచి మీద చెడు విజయం, చీకటి మీద వెలుగు, అజ్ఞానం మీద జ్ఞానం విజయాన్ని సూచిస్తుంది.

చరిత్ర ప్రాముఖ్యత

హిందూ సంప్రదాయం: దీపావళి ప్రధానంగా రామాయణ మహాకావ్యంతో ముడిపడి ఉంది. శ్రీరాముడు 14 సంవత్సరాల వనవాసం తర్వాత రావణుడిని ఓడించి అయోధ్యకు తిరిగి వచ్చిన సందర్భాన్ని జ్ఞాపకం చేసుకుంటూ ఈ పండుగ జరుపుకుంటారు. 'రామరాజ్యం' లో ప్రజలు దీపాలు వెలిగించి ఆయన్ను స్వాగతించారని నమ్ముతారు.

జైన మతం: జైనులకు ఇది మహావీర స్వామి నిర్వాణం (మోక్షం) పొందిన రోజు.

సిక్కు మతం: సిక్కులు గురు హర్‌గోబింద్ సింగ్ జైలు నుంచి విడుదలైన సందర్భాన్ని 'బందీ ఛోర్ దివస్'గా జరుపుకుంటారు.

ఇతరులు: కొన్ని ప్రాంతాల్లో లక్ష్మీ పూజ చేస్తూ సంపద, శుభాన్ని కోరుకుంటారు. బెంగాల్‌లో కాళీ పూజతో ముడిపడి ఉంటుంది.

దీపావళి సాధారణంగా హిందూ క్యాలెండర్ ప్రకారం కార్తీక మాసంలో అమావాస్య రోజున నిర్వహించుకుంటారు.

జరుపుకునే విధానం:

దీపావళి సాధారణంగా 5 రోజుల పాటు చేసుకుంటారు.

ధన్‌తేరస్: ధన్వంతరి దేవుడిని పూజించి, కొత్త వస్తువులు (ముఖ్యంగా బంగారు, వెండి) కొనుగోలు చేస్తారు.

నరక చతుర్దశి (చోటి దీవాలీ): కృష్ణుడు నరకాసురుడిని ఓడించిన రోజు. తెల్లవారుజామున స్నానం చేసి, దీపాలు వెలిగిస్తారు.

దీపావళి అమావాస్య: ప్రధాన రోజు. లక్ష్మీ-గణేశ పూజ చేస్తారు. ఇళ్లను రంగోలీలు, దీపాలు (దియాలు), విద్యుత్ దీపాలతో అలంకరిస్తారు. బాణసంచా కాలుస్తారు. తియ్యని పదార్థాలు, పండ్లు పంచుకుంటారు.

గోవర్ధన్ పూజ: కృష్ణుడు గోవర్ధన్ పర్వతాన్ని ఎత్తిన సందర్భం. పశువులను పూజిస్తారు.

భాయ్ దూజ్: సోదరి-సోదరుల మధ్య బంధాన్ని గుర్తుచేసే రోజు.

ప్రజలు కొత్త బట్టలు ధరించి, బంధువులను కలుస్తారు. ఇళ్లు శుభ్రం చేసి, రంగోలీలు వేస్తారు. తీపి వంటకాలు, ఉప్పు చిరుతిళ్లు తయారు చేస్తారు.