ప్రకృతి ఒడిలో ఒక అద్భుత ప్రపంచం: నెహ్రూ జూలాజికల్ పార్క్
"మనుషుల మధ్య అంతరాలు, నగరపు హోరు, నిరంతరం పరిగెత్తే యంత్రాల జీవితం.. వీటన్నింటికీ దూరంగా మనసును సేదదీర్చే ఒక మధుర జ్ఞాపకంనెహ్రూ జూలాజికల్ పార్క్. ఇది కేవలం జంతువుల ప్రదర్శనశాల కాదు, మన చిన్ననాటి జ్ఞాపకాల అరల్లో భద్రంగా దాచుకున్న ఒక అందమైనపేజీ. అమ్మ చేతులు పట్టుకుని అడుగులు వేస్తూ మొదటిసారి ఏనుగును చూసి ఆశ్చర్యపోయిన క్షణాలు, చెట్ల నీడన కూర్చుని అందరం కలిసి తిన్న ఆ పిక్నిక్ రోజులు. ఇలా ఎందరో హైదరాబాద్ వాసుల బాల్యానికి ఈ జూ పార్క్ ఒక సాక్షి. ప్రకృతితో మనకు తెగిపోయిన బంధాన్ని మళ్ళీ కలిపే ఒక వంతెన ఇది. కాంక్రీట్ అడవుల మధ్య బందీ అయిపోయిన మనకు, మూగజీవాల మధ్య గడిపే ఆ కొన్ని గంటలు మళ్ళీ ప్రాణం పోసినట్లు అనిపిస్తాయి. మనం ఎంత ఎదిగినా, ఎన్ని దేశాలు తిరిగినా.. మన సొంత నగరంలోని ఈ పచ్చని ఒడి ఇచ్చే ఆత్మీయత ఎప్పుడూ వెలకట్టలేనిది."
స్కూల్ పిక్నిక్
నెహ్రూ జూలాజికల్ పార్క్ పిల్లల పాలిట ఒక అద్భుతమైన వినోద ప్రపంచం విజ్ఞాన భాండాగారం. ముఖ్యంగా స్కూల్ పిక్నిక్ల విషయానికి వస్తే, జూ పార్క్ మొదటి ప్రాధాన్యతగా ఉంటుంది. స్నేహితులతో కలిసి స్కూల్ బస్సులో పాటలు పాడుకుంటూ జూకు చేరుకోవడం, అక్కడ టీచర్ల పర్యవేక్షణలో రంగురంగుల పక్షులను, గర్జించే సింహాలను చూడటం విద్యార్థులకు ఎప్పటికీ మర్చిపోలేని అనుభూతినిస్తుంది. మినీ ట్రైన్లో కూర్చుని జూ మొత్తం చుట్టేస్తుంటే పిల్లల కేరింతలతో ఆ ప్రాంతమంతా సందడిగా మారుతుంది. పచ్చని గడ్డి మైదానాల్లో అందరూ కలిసి కూర్చుని లంచ్ బాక్సులు పంచుకుని తినడం, డైనోసార్ పార్క్ వద్ద ఫోటోలు దిగడం వారిలో ఎంతో ఉత్సాహాన్ని నింపుతుంది. పుస్తకాల్లో చదువుకునే జంతువులను నేరుగా చూడటం వల్ల పిల్లలకు ప్రకృతి పట్ల ప్రేమ, జీవవైవిధ్యం పట్ల అవగాహన పెరుగుతుంది. అందుకే ప్రతి స్కూల్ పిక్నిక్ ఇక్కడ ఒక తీపి జ్ఞాపకంగా మిగిలిపోతుంది.
నెహ్రూ జూలాజికల్ పార్క్ ప్రకృతి ప్రేమికులకు ఒక స్వర్గధామం.
హైదరాబాద్ అనగానే మనకు ముందుగా గుర్తుకు వచ్చేది చార్మినార్, బిర్యానీ. కానీ, నగరపు కోలాహలానికి దూరంగా, పచ్చని చెట్ల నీడన, వన్యప్రాణుల సందడి మధ్య ఒక అద్భుత ప్రపంచం దాగి ఉంది. అదే నెహ్రూ జూలాజికల్ పార్క్. 300 ఎకరాల సువిశాల విస్తీర్ణంలో విస్తరించి ఉన్న ఈ జూ, కేవలం జంతువులను చూసే ప్రదేశం మాత్రమే కాదు, ప్రకృతి ప్రేమికులకు ఒక స్వర్గధామం.
నగరం నుండి బహదూర్పురా వైపు ప్రయాణిస్తుంటే, చారిత్రాత్మక మూసీ నదిని దాటి, హైకోర్టు మీదుగా వెళ్తుంటే జూ పార్క్ స్వాగతం పలుకుతుంది. ప్రధాన ద్వారం వద్ద అడుగు పెట్టగానే, బయట ఉన్న ట్రాఫిక్ శబ్దాలు మాయమై, పక్షుల కిలకిలరావాలు వినిపిస్తాయి. ఇక్కడ 1,500 కంటే ఎక్కువ జాతుల జీవరాశులు నివసిస్తున్నాయి. ఈ జూ ప్రత్యేకత ఏమిటంటే, ఇక్కడ జంతువులను ఇనుప గ్రిల్స్ మధ్య బంధించకుండా, వాటి సహజ సిద్ధమైన నివాసాలను పోలిన 'మోటెడ్ ఎన్క్లోజర్స్' (అగడ్తలతో కూడిన ఆవరణలు) ఏర్పాటు చేశారు. ఇలాంటి పద్ధతిని ప్రవేశపెట్టిన దేశంలోని మొదటి జూ ఇదే కావడం గర్వకారణం.
సఫారీ సాహసం:
జూలో అడుగుపెట్టిన ప్రతి ఒక్కరినీ ఆకర్షించే మొదటి విషయం లయన్ సఫారీ. ఒక సురక్షితమైన, ఇనుప కంచె ఉన్న వ్యాన్లోకి ఎక్కినప్పుడు కలిగే ఉత్కంఠ మాటల్లో చెప్పలేం. సఫారీ గేట్లు తెరుచుకోగానే, మనం ఒక దట్టమైన అడవిలోకి ప్రవేశించినట్లు అనిపిస్తుంది. అక్కడ సింహాలు రాజసంగా నడుస్తూ కనిపిస్తాయి. వ్యాన్ పక్క నుండే పులులు, చిరుతపులులు దర్జాగా వెళ్తుంటే ఒళ్లు గగుర్పొడుస్తుంది. అడవి ఎద్దులు, ఖడ్గమృగాలు తమ సహజ వాతావరణంలో స్వేచ్ఛగా తిరగడం చూడటం ఒక గొప్ప అనుభవం.
పక్షుల పండగ వింత జంతువులు
సఫారీ ముగించుకుని ముందుకు వెళ్తుంటే, రంగురంగుల పక్షుల ప్రపంచం కనిపిస్తుంది. తెల్లని నెమళ్లు తమ పింఛాన్ని విప్పి ఆడుతుంటే చూసి తీరాల్సిందే. ఆఫ్రికన్ ఏనుగుల భారీ కాయం, చింపాంజీల అల్లరి చేష్టలు పిల్లలను విపరీతంగా అలరిస్తాయి. మైనాలు, చిలుకల కోలాహలం మధ్య నడవడం ఎంతో ప్రశాంతంగా ఉంటుంది.
చరిత్ర, విజ్ఞానం
జూలో కేవలం జంతువులే కాదు, విజ్ఞానాన్ని పంచే ప్రదేశాలు కూడా ఉన్నాయి.
ప్రీ-హిస్టారిక్ డైనోసార్ పార్క్:
ఇక్కడ భారీ డైనోసార్ల నమూనాలను చూస్తుంటే మనం కొన్ని కోట్ల సంవత్సరాల వెనక్కి వెళ్ళినట్లు అనిపిస్తుంది.
నోక్చర్నల్ జూ (రాత్రివేళ తిరిగే జంతువుల శాల):
సాధారణంగా మనం చూడలేని గబ్బిలాలు, గుడ్లగూబలు వంటి రాత్రివేళ సంచరించే జీవుల కోసం ఇక్కడ ప్రత్యేకంగా చీకటి గదులను ఏర్పాటు చేశారు.
నేచురల్ హిస్టరీ మ్యూజియం:
జీవ పరిణామ క్రమాన్ని వివరించే ఈ మ్యూజియం విద్యార్థులకు ఒక గొప్ప పాఠశాల.
వినోదం, విశ్రాంతి
300 ఎకరాలు నడవటం కష్టం అనుకునే వారి కోసం మినీ ట్రైన్ (చిన్న రైలు) సిద్ధంగా ఉంటుంది. ఈ రైలులో కూర్చుని జూ మొత్తం చుట్టేయవచ్చు. అలాగే బ్యాటరీతో నడిచే వాహనాలు కూడా అందుబాటులో ఉన్నాయి. అలసిపోయిన పర్యాటకుల కోసం తెలంగాణ పర్యాటక శాఖ నడుపుతున్న రెస్టారెంట్లు రుచికరమైన ఆహారాన్ని అందిస్తాయి. సమీపంలోని మీర్ ఆలం ట్యాంక్ నుండి వచ్చే చల్లని గాలి మన అలసటను దూరం చేస్తుంది.
నెహ్రూ జూలాజికల్ పార్క్ కేవలం పర్యాటక కేంద్రం మాత్రమే కాదు, అది వన్యప్రాణుల పరిరక్షణ కేంద్రం కూడా. అరుదైన జంతువులను కాపాడుతూ, ప్రజల్లో ప్రకృతి పట్ల అవగాహన కల్పిస్తోంది. ఒక పూర్తి రోజును ప్రకృతి ఒడిలో గడపాలనుకునే వారికి, కుటుంబంతో కలిసి విహరించాలనుకునే వారికి ఇది ఒక పర్ఫెక్ట్ డెస్టినేషన్.
సందర్శకుల గమనిక:
జూ ఉదయం 8:30 నుండి సాయంత్రం 5:30 వరకు తెరిచి ఉంటుంది. సోమవారం సెలవు ఉంటుంది. మీరు వెళ్లేటప్పుడు కెమెరా తీసుకువెళ్లడం మర్చిపోకండి, ఎందుకంటే అక్కడ బంధించాల్సిన అద్భుత దృశ్యాలు ఎన్నో ఉన్నాయి.
ఈ అద్భుతమైన జూను సందర్శించడానికి ప్రవేశ రుసుము పెద్దలకు సుమారు రూ.60 నుండి రూ.70 వరకు, పిల్లలకు (3-10 ఏళ్లు) రూ.40 నుండి రూ.50 వరకు ఉంటుంది (వీకెండ్స్లో ధరలు స్వల్పంగా మారవచ్చు). కెమెరా తీసుకువెళ్లాలనుకుంటే అదనపు ఛార్జీ చెల్లించాల్సి ఉంటుంది. జూ లోపల ప్లాస్టిక్ నిషేధం ఉన్నందున, పర్యావరణాన్ని కాపాడటం మన బాధ్యత. ఆహారం విషయానికి వస్తే, తెలంగాణ పర్యాటక శాఖ నడుపుతున్న హరిత రెస్టారెంట్లో శాకాహార, మాంసాహార భోజనాలు, బిర్యానీ వంటివి లభిస్తాయి. ఇవి కాకుండా జూ అంతటా ఉన్న చిన్న చిన్న కియోస్క్లలో వాటర్ బాటిళ్లు, కూల్ డ్రింక్స్, ఐస్ క్రీములు, బిస్కెట్లు, పాప్కార్న్, పఫ్స్ వంటి స్నాక్స్ అందుబాటులో ఉంటాయి. మీరు పచ్చని చెట్ల కింద కూర్చుని ఇంటి నుండి తెచ్చుకున్న ఆహారాన్ని కూడా కుటుంబంతో కలిసి పిక్నిక్ లాగా ఆస్వాదించవచ్చు. జూ చాలా పెద్దది కాబట్టి, నడవలేని వారు బ్యాటరీ వాహనాల సౌకర్యాన్ని వాడుకోవచ్చు, దీనికి ఒక్కొక్కరికి సుమారు రూ.100 వరకు ఛార్జీ ఉంటుంది.
హైదరాబాద్ నగరంలోని ఏ ప్రాంతం నుండైనా జూ పార్కుకు చేరుకోవడం చాలా సులభం. ఆర్టీసీ బస్సుల సౌకర్యం ఇక్కడికి చాలా మెరుగ్గా ఉంది. అఫ్జల్గంజ్, కోఠి, మెహదీపట్నం సికింద్రాబాద్ వంటి ప్రధాన కేంద్రాల నుండి 7Z, 94Z, 95L, మరియు 2Z వంటి నంబర్లు గల బస్సులు నేరుగా జూ పార్క్ గేటు వద్దకు చేరుస్తాయి. రైలు మార్గంలో వచ్చే వారికి హైదరాబాద్ (నాంపల్లి) రైల్వే స్టేషన్ అత్యంత సమీపంలో ఉంటుంది. అక్కడి నుండి ఆటో లేదా టాక్సీలో 15-20 నిమిషాల్లో జూకు చేరుకోవచ్చు. మీరు మెట్రో రైలులో ప్రయాణించాలనుకుంటే, 'మహాత్మా గాంధీ బస్ స్టేషన్' మెట్రో స్టేషన్ దిగి, అక్కడి నుండి ఆటో లేదా బస్సు ద్వారా సులభంగా వెళ్లవచ్చు. సొంత వాహనాల్లో వచ్చే వారి కోసం జూ పార్క్ వద్ద విశాలమైన పార్కింగ్ సదుపాయం కూడా ఉంది. అలాగే ఉబెర్, ఓలా వంటి క్యాబ్ సేవలు, ఆటోలు నగరం నలుమూలల నుండి ఎప్పుడూ అందుబాటులో ఉంటాయి.