పోలవరం సాగునీటి స్వప్నం ఇక సుసాధ్యం!

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ప్రజల చిరకాల స్వప్నం, రాష్ట్ర జీవనాడి అయిన పోలవరం బహుళార్థక సాధక నీటిపారుదల ప్రాజెక్టు పనులు ప్రస్తుతం అత్యంత వేగంగా ముందుకు సాగుతున్నాయి. కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆర్థిక సహకారం అందిస్తున్న ఈ జాతీయ ప్రాజెక్టును వీలైనంత త్వరగా పూర్తి చేయాలనే సంకల్పంతో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం ప్రత్యేక దృష్టి సారించింది. తాజా సమాచారం ప్రకారం, ఈ ఏడాది చివరి నాటికి ప్రాజెక్టులో ప్రధాన భాగాలను పూర్తి చేయడమే లక్ష్యంగా పనులు యుద్ధప్రాతిపదికన జరుగుతున్నాయి. గత కొన్ని దశాబ్దాలుగా ఎదురుచూస్తున్న ఈ మెగా ప్రాజెక్టు ఇప్పుడు నిర్మాణపరంగా కీలక దశకు చేరుకోవడం రాష్ట్ర సాగునీటి రంగంలో ఒక ఆశాజనక పరిణామంగా కనిపిస్తోంది. ఇంజనీరింగ్ అద్భుతంగా అభివర్ణించబడుతున్న ఈ ప్రాజెక్టులో మేఘా ఇంజనీరింగ్ అండ్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్స్ లిమిటెడ్ వంటి సంస్థలు తమ సాంకేతిక నైపుణ్యంతో నిర్ణీత గడువులోగా పనులను పూర్తి చేయడానికి శ్రమిస్తున్నాయి.

ప్రాజెక్టు నిర్మాణంలో అత్యంత కీలకమైన మైలురాయిగా 'ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద స్పిల్‌వే' నిర్మాణాన్ని చెప్పుకోవచ్చు. ఏకంగా 50 లక్షల క్యూసెక్కుల భారీ వరద ఉధృతిని తట్టుకునేలా ఈ స్పిల్‌వేను అద్భుతమైన రీతిలో నిర్మించారు. దీనికి అనుబంధంగా 48 భారీ హైడ్రాలిక్ రేడియల్ గేట్లను అమర్చే ప్రక్రియ ఇప్పటికే పూర్తయింది. ఇది ప్రపంచ రికార్డు స్థాయి నిర్మాణంగా నిలవనుంది. వీటితో పాటు ప్రాజెక్టుకు రక్షణగా ఉండే ఎగువ, దిగువ కాపర్ డ్యామ్‌ల నిర్మాణం (110.78 లక్షల క్యూబిక్ మీటర్లు), గ్యాప్-3 కాంక్రీట్ డ్యామ్ (0.81 లక్షల క్యూబిక్ మీటర్లు) పనులు కూడా విజయవంతంగా ముగిశాయి. ఈ ప్రధాన కట్టడాల పూర్తి కావడం వల్ల గోదావరి వరదలను నియంత్రిస్తూ ప్రధాన ఆనకట్ట నిర్మాణానికి మార్గం సుగమమైంది. ప్రాజెక్టు నిర్మాణ సంస్థల పటిష్టమైన ప్రణాళికలు, కార్మికుల నిరంతర కృషి వల్ల ఈ మైలురాళ్లను అధిగమించడం సాధ్యమైందని అధికారులు వెల్లడించారు.

ప్రస్తుతం ప్రాజెక్టులో అత్యంత ప్రాధాన్యత కలిగిన ఎర్త్ కమ్ రాక్ ఫిల్ డ్యామ్ పనులు వేగవంతమయ్యాయి. దీని నిర్మాణానికి అత్యవసరమైన డయాఫ్రమ్ వాల్స్, వైబ్రో కాంపాక్షన్ వంటి సాంకేతిక పనులు ఇప్పటికే పూర్తి కాగా, ప్రస్తుతం ఎంబ్యాంక్మెంట్ ఫిల్లింగ్ (మట్టి కట్ట పోయడం) పనులు సాగుతున్నాయి. ఈ పనుల పురోగతిపై మేఘా ఇంజనీరింగ్ జనరల్ మేనేజర్ ఎ. గంగాధర్ మాట్లాడుతూ, స్పిల్‌వే, కాపర్ డ్యామ్‌ల వంటి ప్రధాన నిర్మాణాలు పూర్తి కావడం వల్ల బృందంలో నూతన ఉత్సాహం నెలకొందని, రానున్న మైలురాళ్లను కూడా నిర్ణీత సమయంలోగా చేరుకుంటామనే ధీమాను వ్యక్తం చేశారు. నది మళ్లింపు పనుల్లో భాగంగా 6.6 కిలోమీటర్ల మేర సాగుతున్న పనులు కూడా ప్రాజెక్టును తదుపరి దశకు తీసుకెళ్లడంలో తోడ్పడుతున్నాయి. పర్యావరణ పరిరక్షణలో భాగంగా భారతదేశంలోనే మొట్టమొదటిసారిగా ఇక్కడ 'ఫిష్ లాడర్' (చేపల నిచ్చెన) వంటి వినూత్న వ్యవస్థలను ఏర్పాటు చేయడం ఈ ప్రాజెక్టు ప్రత్యేకత.

పోలవరం ప్రాజెక్టు సాకారం కావడం వల్ల ఆంధ్రప్రదేశ్ వ్యవసాయ ముఖచిత్రం పూర్తిగా మారిపోనుంది. ఈ ప్రాజెక్టు ద్వారా కొత్తగా 7.2 లక్షల ఎకరాలకు సాగునీరు అందడమే కాకుండా, ఇప్పటికే ఉన్న 23.5 లక్షల ఎకరాల ఆయకట్టు స్థిరీకరించబడుతుంది. ముఖ్యంగా కరువు పీడిత రాయలసీమ, ప్రకాశం జిల్లాలకు దీని వల్ల భారీ ప్రయోజనం చేకూరనుంది. అలాగే గోదావరి - కృష్ణా నదుల అనుసంధానంలో భాగంగా 80 టీఎంసీల మిగులు జలాలను కృష్ణా బేసిన్‌కు మళ్లించడం ద్వారా కృష్ణా డెల్టా రైతుల కష్టాలు తీరుతాయి. వ్యవసాయ రంగమే కాకుండా, పారిశ్రామికంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న విశాఖపట్టణం నగరానికి సుమారు 23.44 టీఎంసీల తాగునీటిని అందించడం ఈ ప్రాజెక్టు లక్ష్యం. ఉత్తరాంధ్ర నుండి రాయలసీమ వరకు ప్రతి ఎకరాకు సాగునీరు, ప్రతి గడపకు తాగునీరు అందించే లక్ష్యంతో ఈ ప్రాజెక్టు రూపుదిద్దుకుంటోంది.

జలవిద్యుత్ రంగంలో కూడా పోలవరం ఒక కొత్త చరిత్రను సృష్టించబోతోంది. ఆసియాలోనే అతిపెద్దవైన 'కప్లాన్ టర్బైన్లను' ఉపయోగించి ఇక్కడ 960 మెగావాట్ల సామర్థ్యం గల జలవిద్యుత్ కేంద్రాన్ని నిర్మిస్తున్నారు. ఎడమ గట్టున నిర్మించబడుతున్న ఈ పవర్‌హౌస్ ద్వారా రాష్ట్రానికి చవకైన, కాలుష్య రహిత విద్యుత్ లభిస్తుంది. దీనివల్ల రాష్ట్ర విద్యుత్ గ్రిడ్‌కు స్థిరత్వం రావడంతో పాటు పారిశ్రామిక అభివృద్ధికి ఊతం లభిస్తుంది. కేవలం సాగునీటికే పరిమితం కాకుండా, విద్యుత్ ఉత్పత్తి, వరద నియంత్రణలో పోలవరం కీలక పాత్ర పోషించనుంది. భారీ వరదలు వచ్చినప్పుడు గోదావరి పరివాహక ప్రాంతాలను ముంపు నుండి రక్షించడంలో ఈ స్పిల్‌వే ప్రధాన భూమిక పోషిస్తుంది. ఆధునిక ఇంజనీరింగ్ సాంకేతికతను మేళవించి నిర్మిస్తున్న ఈ పవర్‌హౌస్ పనులు కూడా సమాంతరంగా సాగుతున్నాయి.

ముగింపుగా చూస్తే, పోలవరం కేవలం ఒక డ్యామ్ మాత్రమే కాదు, అది కోట్ల మంది ఆంధ్రుల ఆశల ప్రతిరూపం. కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల సమన్వయంతో, నిపుణులైన ఇంజనీరింగ్ సంస్థల సహకారంతో ఈ ప్రాజెక్టు ఇప్పుడు విజయతీరాలకు చేరువవుతోంది. ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆర్థిక వ్యవస్థను బలోపేతం చేయడంలో, అన్నదాతల కళ్లలో ఆనందం నింపడంలో ఈ ప్రాజెక్టు ప్రధాన భూమిక పోషిస్తుంది అనడంలో ఎటువంటి సందేహం లేదు. త్వరలోనే ఈ జాతీయ ప్రాజెక్టు జాతికి అంకితం కాబోతోంది, ఇది రాష్ట్ర ప్రగతి ప్రయాణంలో ఒక స్వర్ణయుగానికి నాంది పలుకుతుంది. నిర్మాణ పనుల్లో చూపిన ఇదే వేగం కొనసాగితే, పోలవరం స్వప్నం త్వరలోనే సాకారం కావడం ఖాయం.