పోలవరం ప్రాజెక్టులో డయాఫ్రం వాల్ నిర్మాణం పూర్తి!

ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర వరప్రదాయిని, బహుళార్థసాధక ప్రాజెక్టు అయిన పోలవరం నిర్మాణంలో ఒక కీలక అంకం పూర్తయ్యింది. ప్రాజెక్టు పునాదికి రక్షణ కవచం వంటి 1,372 మీటర్ల పొడవైన డయాఫ్రం వాల్ నిర్మాణాన్ని రికార్డు స్థాయిలో పూర్తి చేయడంపై ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు హర్షం వ్యక్తం చేశారు. గత ప్రభుత్వ తప్పిదాల వల్ల దెబ్బతిన్న ఈ గోడను మళ్ళీ నిర్మించడానికి అదనంగా రూ. 1,000 కోట్లు ఖర్చు చేయాల్సి వచ్చిందని ఆయన గుర్తు చేశారు. ఈ సందర్భంగా ఇరిగేషన్ శాఖ అధికారులు, ఇంజనీర్లు కేంద్ర సంస్థలకు ముఖ్యమంత్రి ఎక్స్‌ వేదికగా అభినందనలు తెలిపారు.

డయాఫ్రం వాల్ అంటే ఏమిటి? దాని ప్రాముఖ్యత ఏంటి?

పోలవరం వంటి భారీ ఎర్త్ కమ్ రాక్ ఫిల్ డ్యామ్‌ల నిర్మాణంలో డయాఫ్రం వాల్ అత్యంత కీలకం. ఇది నది గర్భంలో భూమికి దిగువన నిర్మించే ఒక కాంక్రీట్ గోడ. డ్యామ్ కింద ఉన్న ఇసుక పొరల గుండా నీరు లీక్ కాకుండా, డ్యామ్ పునాది బలహీనపడకుండా ఇది అడ్డుకుంటుంది. సుమారు 1.5 మీటర్ల మందం 40 నుంచి 100 మీటర్ల లోతు వరకు ఉండే ఈ గోడ, ప్రాజెక్టు మొత్తం నిర్మాణానికి ఒక పటిష్టమైన ఆధారాన్ని అందిస్తుంది.

గతంలో డయాఫ్రం వాల్ ఎందుకు కొట్టుకుపోయింది?

2019కి పూర్వమే డయాఫ్రం వాల్ దాదాపు 95శాతం పూర్తయ్యింది. అయితే, 2019లో అధికార మార్పిడి తర్వాత చోటుచేసుకున్న రివర్స్ టెండరింగ్ నిర్ణయాల జాప్యం వల్ల ప్రాజెక్టు పనులు నిలిచిపోయాయి. ముఖ్యంగా, ప్రధాన డ్యామ్ నిర్మించకుండానే, నది ప్రవాహాన్ని మళ్లించే అప్పర్ కాపర్ డ్యామ్, లోయర్ కాపర్ డ్యామ్ పనులను అసంపూర్తిగా వదిలేశారు. 2019, 2020 సంవత్సరాల్లో వచ్చిన భారీ వరదలకు, కాపర్ డ్యామ్ గ్యాప్‌ల గుండా నీరు అత్యంత వేగంగా ప్రవహించడంతో కింద ఉన్న ఇసుక కోతకు గురైంది. దీనివల్ల డయాఫ్రం వాల్ నాలుగు చోట్ల తీవ్రంగా దెబ్బతిని, కొన్ని చోట్ల కొట్టుకుపోయింది.

సాంకేతిక వైఫల్యం కాదు.. నిర్వహణ లోపం!

నిపుణుల కమిటీ (పీపీఏ, సీడబ్ల్యూసీ) నివేదికల ప్రకారం, డయాఫ్రం వాల్ దెబ్బతినడానికి ప్రధాన కారణం నిర్వహణ లోపం. ప్రవాహాన్ని నియంత్రించే కాపర్ డ్యామ్‌లను సకాలంలో పూర్తి చేయకపోవడం వల్ల, వరద నీరు డయాఫ్రం వాల్‌పై ఒత్తిడి పెంచి భారీ అగాధాలను సృష్టించింది. గత పాలకులు ఈ విషయాన్ని విస్మరించి, నిర్మాణ నాణ్యతపై విమర్శలు చేసినప్పటికీ, క్షేత్రస్థాయిలో అసంపూర్తిగా వదిలేసిన పనులే ఈ విపత్తుకు కారణమని తేలింది. దీనివల్ల ప్రాజెక్టు కాలక్రమం ఐదేళ్లు వెనక్కి వెళ్లడమే కాకుండా, ప్రజా ధనం వృథా అయ్యింది.

రూ.1,000 కోట్ల అదనపు భారం

దెబ్బతిన్న పాత డయాఫ్రం వాల్‌ను బాగు చేయడం సాధ్యం కాదని ఐఐటి నిపుణులు తేల్చడంతో, దాని పక్కనే సమాంతరంగా కొత్త డయాఫ్రం వాల్ నిర్మించాలని నిర్ణయించారు. దీనికోసం దాదాపు రూ.1,000 కోట్లు అదనంగా వెచ్చించాల్సి వచ్చింది. ఒకవేళ గత ప్రభుత్వం కాపర్ డ్యామ్ పనులు పూర్తి చేసి ఉంటే, ఈ ఖర్చు తప్పేదని ప్రస్తుత ప్రభుత్వం పేర్కొంటోంది. ఏది ఏమైనప్పటికీ, ఇంజనీర్లు రేయింబవళ్లు శ్రమించి అత్యంత క్లిష్టమైన పరిస్థితుల్లో ఈ నిర్మాణాన్ని పూర్తి చేశారు.

ఈసీఆర్ఎఫ్* *డ్యామ్ పనులకు మార్గం సుగమం

డయాఫ్రం వాల్ పూర్తి కావడంతో పోలవరం ప్రాజెక్టులో అసలైన ఘట్టం ప్రారంభం కానుంది. ప్రధాన కట్టడమైన ఎర్త్ కమ్ రాక్ ఫిల్ డ్యామ్ పనులు ఇప్పుడు వేగవంతం అవుతాయి. ఈ డ్యామ్ నది గర్భంలో ఇసుక, రాయి, మట్టితో నిర్మించే భారీ గోడ. డయాఫ్రం వాల్ పటిష్టంగా ఉండటం వల్ల ఇప్పుడు ఎర్త్ కమ్ రాక్ ఫిల్ డ్యామ్ నిర్మాణానికి ఎటువంటి సాంకేతిక అడ్డంకులు లేవు. ఇది పూర్తయితేనే నీటిని నిల్వ చేసే సామర్థ్యం ప్రాజెక్టుకు వస్తుంది.

కేంద్రం సహకారం - నిధుల విడుదల

ఈ భారీ ప్రాజెక్టును పూర్తి చేయడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం సుమారు రూ.12,500 కోట్లు మంజూరు చేయడం రాష్ట్రానికి పెద్ద ఊరటనిచ్చింది. పోలవరం ప్రాజెక్టు అథారిటీ, కేంద్ర జలశక్తి శాఖ సమన్వయంతో పనులు శరవేగంగా జరుగుతున్నాయి. ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు స్వయంగా పనులను పర్యవేక్షిస్తూ, ఎప్పటికప్పుడు సమీక్షలు నిర్వహిస్తున్నారు. దీనివల్ల అధికారుల్లో, కాంట్రాక్టు సంస్థల్లో జవాబుదారీతనం పెరిగింది.

2027 లక్ష్యంగా పోలవరం

ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు తన పోస్ట్‌లో స్పష్టం చేసినట్లుగా, 2027 గోదావరి పుష్కరాల నాటికి పోలవరం ప్రాజెక్టును జాతికి అంకితం చేయడమే లక్ష్యంగా ప్రభుత్వం ముందుకు సాగుతోంది. డయాఫ్రం వాల్ పూర్తి కావడం ఈ దిశగా పడ్డ అతిపెద్ద అడుగు. ఈ ప్రాజెక్టు పూర్తయితే ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని కోటి ఎకరాలకు సాగునీరు అందడమే కాకుండా, తాగునీరు మరియు విద్యుత్ రంగాల్లో రాష్ట్రం స్వయం సమృద్ధి సాధిస్తుంది.

పోలవరం ప్రాజెక్టు కేవలం ఒక నీటి పారుదల కట్టడం మాత్రమే కాదు, అది ఐదు కోట్ల ఆంధ్రుల ఆకాంక్ష. గతంలో జరిగిన తప్పిదాలను సరిదిద్దుకుంటూ, సాంకేతిక సవాళ్లను అధిగమిస్తూ డయాఫ్రం వాల్ పూర్తి చేయడం ఒక గొప్ప విజయం. ఇంజనీర్లు, కార్మికుల కృషిని గౌరవిస్తూ, అనుకున్న సమయానికి ప్రాజెక్టును పూర్తి చేసి రాష్ట్రాన్ని సస్యశ్యామలం చేయడమే ప్రభుత్వ తక్షణ కర్తవ్యం.