పాత రిజర్వేషన్లతోనే ఎన్నికలకు వెళ్లండి

తెలంగాణ రాష్ట్రంలో స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల నిర్వహణపై మరోసారి ఉత్కంఠ నెలకొంది. స్థానిక ఎన్నికల్లో వెనుకబడిన తరగతులకు (బీసీలకు) రిజర్వేషన్లను 42 శాతంకు పెంచుతూ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం జారీ చేసిన జీవో నంబర్ 9పై హైకోర్టు విధించిన స్టేను సవాల్ చేస్తూ దాఖలు చేసిన స్పెషల్ లీవ్ పిటిషన్‌ను (ఎస్‌ఎల్‌పీ) సుప్రీంకోర్టు కొట్టివేసింది. రిజర్వేషన్ల విషయంలో 50 శాతం పరిమితికి కట్టుబడి ఉండాలని స్పష్టం చేసిన సర్వోన్నత న్యాయస్థానం, అవసరమైతే పాత రిజర్వేషన్ల విధానంతోనే ఎన్నికలు నిర్వహించుకోవచ్చని రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి సూచించింది.

అసలు వివాదం ఏమిటి?

తెలంగాణ ప్రభుత్వం బీసీ జనాభాకు అనుగుణంగా స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల్లో వారి రిజర్వేషన్లను 23 శాతం నుంచి 42 శాతానికి పెంచాలని నిర్ణయించింది. ఈ మేరకు జీవో నంబర్ 9ని జారీ చేసింది. అయితే ఈ జీవో రిజర్వేషన్ల మొత్తం పరిమితి 50 శాతం మార్కును దాటుతోందని, అలాగే సుప్రీంకోర్టు నిర్దేశించిన 'ట్రిపుల్ టెస్ట్' ప్రమాణాలను పాటించలేదనే కారణంతో కొందరు వ్యక్తులు హైకోర్టును ఆశ్రయించారు. పిటిషనర్ల వాదనలతో ఏకీభవించిన తెలంగాణ హైకోర్టు, జీవో 9 అమలుపై స్టే విధించింది. హైకోర్టు స్టే కారణంగా రాష్ట్రంలో స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల ప్రక్రియ నిలిచిపోయింది. దీంతో ఎన్నికలకు మార్గం సుగమం చేసేందుకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఈ స్టేను సవాల్ చేస్తూ సుప్రీంకోర్టులో ఎస్ఎల్‌పీని దాఖలు చేసింది.

సుప్రీంకోర్టులో వాడివేడిగా వాదనలు

ఈ స్పెషల్ లీవ్ పిటిషన్‌పై గురువారం జస్టిస్ విక్రమ్‌నాథ్, జస్టిస్ సందీప్ మెహతాతో కూడిన ధర్మాసనం విచారణ చేపట్టింది. ఇరుపక్షాల తరఫు న్యాయవాదులు తమ వాదనలను బలంగా వినిపించారు. రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తరఫున సీనియర్ న్యాయవాది అభిషేక్ మను సింఘ్వీ వాదనలు వినిపించారు. ప్రధానంగా కులగణన సర్వే, రాజ్యాంగ తీర్పులు, ట్రిపుల్ టెస్ట్ అమలు, రాజకీయ ఏకాభిప్రాయం వంటి అంశాలను ధర్మాసనం దృష్టికి తీసుకెళ్లారు.

దేశంలో ఎక్కడా లేని విధంగా తెలంగాణ రాష్ట్రంలో ఇంటింటికి తిరిగి కులగణన సర్వే నిర్వహించి, శాస్త్రీయ ఎంపరికల్ డేటా సేకరించామని వివరించారు. ఈ డేటా ఆధారంగా రిజర్వేషన్లు పెంచే అధికారం రాష్ట్ర ప్రభుత్వానికి ఉంటుందని వాదించారు. అలాగే సుప్రీంకోర్టు విధించిన ట్రిపుల్ టెస్ట్ నిబంధనను రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఉల్లంఘించలేదని, 'డెడికేటెడ్ కమిషన్' ద్వారా సర్వే జరిపి, అన్ని వర్గాలతో సంప్రదింపులు జరిపి ఎంపరికల్ డేటాను సేకరించామని కోర్టుకు తెలిపారు. రిజర్వేషన్ల గరిష్ట పరిమితి 50 శాతం మించకూడదు అన్నది ఒక 'తప్పుడు అభిప్రాయమని', ఇందిరా సహానీ కేసు సహా మరికొన్ని తీర్పుల్లో సమగ్ర డేటా ఉంటే, దాని ఆధారంగా రిజర్వేషన్లు కల్పించవచ్చని స్పష్టం చేశాయని గుర్తు చేశారు. బీసీ రిజర్వేషన్ల పెంపుపై అసెంబ్లీలో అన్ని పార్టీలు ఏకాభిప్రాయం వ్యక్తం చేశాయని, కానీ గవర్నర్ బిల్లును పెండింగ్‌లో పెట్టడం వల్లే ఈ పరిస్థితి తలెత్తిందని, బిల్లును సవాల్ చేయకుండా జీవోను సవాల్ చేయడం సహేతుకం కాదని సింఘ్వీ వాదించారు.

ప్రతివాది తరఫు న్యాయవాది సింఘ్వీ వాదనలను బలంగా తిప్పికొట్టారు. రిజర్వేషన్లు 50 శాతానికి మించి ఉండకూడదని సుప్రీంకోర్టు అనేక సందర్భాల్లో స్పష్టం చేసిందని తెలిపారు. కృష్ణమూర్తి తీర్పు ఈ విషయాన్ని స్పష్టంగా చెప్పిందని గుర్తు చేశారు.షెడ్యూల్డ్ ఏరియాలు, గిరిజన ప్రాంతాలలో మాత్రమే 50 శాతానికి మించి రిజర్వేషన్లు పెంచడానికి అనుమతి ఉంటుందని, తెలంగాణలో అలాంటి ప్రాంతాలు లేవని వాదించారు. గతంలో మహారాష్ట్ర, మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రాలలో కూడా రిజర్వేషన్ల పెంపును సుప్రీంకోర్టు తిరస్కరించిందని, కాబట్టి తెలంగాణలో రిజర్వేషన్లను పెంచడానికి వీలులేదని స్పష్టం చేశారు.

సుప్రీంకోర్టు కీలక ఆదేశాలు

ఇరుపక్షాల వాదనలు విన్న ధర్మాసనం కీలక ఆదేశాలు జారీ చేస్తూ, తెలంగాణ ప్రభుత్వ స్పెషల్ లీవ్ పిటిషన్‌ను కొట్టివేసింది. ఈ అంశంపై ఇప్పటికే హైకోర్టులో విచారణ కొనసాగుతున్నందున ఈ దశలో తాము జోక్యం చేసుకోలేమని సర్వోన్నత న్యాయస్థానం స్పష్టం చేసింది. సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాలతో సంబంధం లేకుండా, ఈ కేసులో తదుపరి విచారణను కొనసాగించాలని హైకోర్టుకు సూచించింది. బీసీ రిజర్వేషన్ల విషయంలో తుది నిర్ణయం హైకోర్టు విచారణలో తేల్చుకోవాల్సి ఉంటుందని పేర్కొన్న ధర్మాసనం, రాష్ట్రంలో స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల నిర్వహణ అత్యవసరం కాబట్టి, ప్రభుత్వం కావాలనుకుంటే పాత రిజర్వేషన్ల ప్రకారమే ఎన్నికలకు వెళ్లవచ్చని సూచించింది.

సుప్రీంకోర్టు తాజా తీర్పుతో తెలంగాణ ప్రభుత్వానికి చుక్కెదురైంది. స్థానిక సంస్థల ఎన్నికల్లో బీసీలకు 42 శాతం రిజర్వేషన్ల అమలు ప్రయత్నాలకు తాత్కాలికంగా బ్రేక్ పడింది. త్వరలో ప్రభుత్వం ఈ అంశంపై చర్చించి, హైకోర్టులో అనుసరించాల్సిన వ్యూహంపై కీలక నిర్ణయం తీసుకునే అవకాశం ఉంది. 50 శాతం రిజర్వేషన్ల పరిమితిని దాటకుండా, చట్టపరమైన ప్రక్రియను అనుసరించి ఎన్నికలను త్వరగా నిర్వహించాల్సిన బాధ్యత ఇప్పుడు రాష్ట్ర ప్రభుత్వంపై ఉంది.

ప్రభుత్వం ముందున్న మార్గాలివే!

సుప్రీంకోర్టు తీర్పు నేపథ్యంలో తెలంగాణ ప్రభుత్వం స్థానిక ఎన్నికలను త్వరగా పూర్తి చేయడానికి ఎలాంటి చర్యలు తీసుకోవాలో న్యాయ నిపుణులు పలు సూచనలు ఇస్తున్నారు.

పాత రిజర్వేషన్లతోనే ఎన్నికలకు వెళ్లడం

సుప్రీంకోర్టు స్పష్టంగా సూచించిన ప్రధాన అంశం ఇదే. బీసీ రిజర్వేషన్ల అంశంపై హైకోర్టులో తుది తీర్పు వచ్చే వరకు వేచి చూడకుండా, తక్షణమే ఎన్నికలు నిర్వహించాలనుకుంటే సుప్రీంకోర్టు, హైకోర్టు ఆదేశాల ప్రకారం 50 శాతం రిజర్వేషన్ల పరిమితికి లోబడి ఉన్న పాత రిజర్వేషన్ల విధానం (ఎస్సీ, ఎస్టీ, బీసీలకు కలిపి) ఆధారంగా ఎన్నికల ప్రక్రియను పునఃప్రారంభించాలి. హైకోర్టు గతంలో ఇచ్చిన ఆదేశాలకు అనుగుణంగా అదనంగా పెంచాలనుకున్న 17 శాతం బీసీ కోటా సీట్లను తక్షణమే ఓపెన్ కేటగిరీ సీట్లుగా ప్రకటిస్తూ ఎన్నికలు నిర్వహించడానికి సిద్ధపడాలి. హైకోర్టు, సుప్రీంకోర్టు ఆదేశాలకు అనుగుణంగా రాష్ట్ర ఎన్నికల సంఘం ఎన్నికల నోటిఫికేషన్‌ను సవరించి, పాత రిజర్వేషన్ల ప్రకారం ఎన్నికల షెడ్యూల్‌ను త్వరగా విడుదల చేయాలి.

హైకోర్టులో వేగవంతమైన విచారణ

సుప్రీంకోర్టు కేసు విచారణను హైకోర్టుకు బదిలీ చేసినందున హైకోర్టులో పెండింగ్‌లో ఉన్న బీసీ రిజర్వేషన్ల పిటిషన్‌పై త్వరగా తుది విచారణ పూర్తి చేయాలని రాష్ట్ర ప్రభుత్వం తరఫు న్యాయవాదులు హైకోర్టును అభ్యర్థించాలి. బీసీ రిజర్వేషన్ల పెంపునకు ఆధారం అని ప్రభుత్వం వాదిస్తున్న శాస్త్రీయ ఎంపరికల్ డేటాను, కులగణన సర్వే వివరాలను హైకోర్టు ముందు బలంగా సమర్థించుకోవాలి. రిజర్వేషన్ల పెంపు 'ట్రిపుల్ టెస్ట్‌'కు అనుగుణంగానే జరిగిందని నిరూపించడానికి కృషి చేయాలి. హైకోర్టు ఆదేశాల ప్రకారం, పిటిషనర్లకు బదులిస్తూ తగిన ఆధారాలతో కౌంటర్ అఫిడవిట్‌‌ను త్వరగా దాఖలు చేయాలి.

రాజకీయ, పరిపాలనా నిర్ణయాలు

ఈ న్యాయపరమైన సందిగ్ధతను తొలగించడానికి ప్రభుత్వం కేబినెట్ స్థాయిలో కీలక నిర్ణయాలు తీసుకోవాలి. పాత రిజర్వేషన్లతో ముందుకు వెళ్లడానికి ఏకాభిప్రాయం సాధించాలి. ప్రభుత్వం బీసీలకు రిజర్వేషన్లు పెంచడానికి చేసిన ప్రయత్నాలను, న్యాయపరమైన అడ్డంకులను ప్రజలకు, ముఖ్యంగా బీసీ వర్గాలకు స్పష్టం చేస్తూ వివరణ ఇవ్వాలి.

*స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలను వీలైనంత త్వరగా పూర్తి చేయాలని సుప్రీంకోర్టు, హైకోర్టు రెండూ స్పష్టం చేశాయి. కాబట్టి తెలంగాణ ప్రభుత్వం పాత 50 శాతం రిజర్వేషన్ల పరిమితితో ఎన్నికలకు వెళ్లడమే తక్షణ, ఆచరణీయమైన ఏకైక మార్గంగా కనిపిస్తోంది. అదే సమయంలో హైకోర్టులో బీసీ రిజర్వేషన్ల పెంపు అంశంపై తమ వాదనలను బలంగా వినిపించడానికి ప్రభుత్వం న్యాయ పోరాటాన్ని కొనసాగించాలి.