పాక్ సైనిక నాయకత్వంతో అమెరికా సంబంధాలు భారత్కు సవాలే: ధ్రువ జైశంకర్
భారతదేశం, అమెరికా మధ్య వ్యూహాత్మక భాగస్వామ్యం బలంగా ఉన్నప్పటికీ, కొన్ని అంశాలు ఇబ్బంది కలిగిస్తున్నాయని నిపుణులు చెబుతున్నారు. ముఖ్యంగా పాకిస్తాన్ సైనిక నాయకత్వంతో అమెరికా మళ్లీ సంబంధాలు పెంచుకోవడం భారత్కు ఆందోళన కలిగిస్తున్న ప్రధాన సమస్య అని అబ్జర్వర్ రీసెర్చ్ ఫౌండేషన్ అమెరికా ఎగ్జిక్యూటివ్ డైరెక్టర్ ధ్రువ జైశంకర్ అన్నారు. అమెరికా విదేశాంగ వ్యవహారాల కమిటీ ఉపసంఘం నిర్వహించిన ఒక సమావేశంలో ఆయన ఈ వ్యాఖ్యలు చేశారు.
భారత్ అభ్యంతరాలు
ధ్రువ జైశంకర్ భారత్ ఆందోళనలను వివరిస్తూ, "పాకిస్తాన్ సైనిక నాయకత్వంతో అమెరికా సంబంధాలు పునరుద్ధరించడం భారత్కు పెద్ద సవాలు. గతం నుంచి భారత్ గమనించిన విషయం ఏమిటంటే, భారత్-పాకిస్తాన్ వివాదాలలో ఏ మూడవ దేశం మధ్యవర్తిత్వం చేసినా, అది పాకిస్తాన్కు మరింత ధైర్యం ఇచ్చి, అదుపు తప్పి సాహసాలు చేయడానికి (అంటే సైనిక చొరబాటు, ఉగ్రవాద చర్యలు) దోహదపడింది. అందుకే, అమెరికా ఇంతకాలం ' డి-హైఫనేషన్ ' అనే విధానాన్ని అనుసరించింది. ఈ విధానం ప్రకారం, అమెరికా భారత్, పాకిస్తాన్ రెండింటితో సంబంధాలు కొనసాగించినా, వాటి వివాదాలలో తక్కువగా జోక్యం చేసుకుంటూ, రెండు దేశాలను ఒకదానితో ఒకటి పోల్చకుండా విడిగా చూసింది. ఇప్పుడు పాకిస్తాన్ సైన్యంతో పెరుగుతున్న ఈ సంబంధాలు భారత్కు ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. వాణిజ్యం, పాకిస్తాన్ విషయాలపై ఉన్న విభేదాలను రెండు దేశాలు విజయవంతంగా పరిష్కరించగలిగితేనే, భవిష్యత్తులో మన సహకారం గణనీయంగా పెరుగుతుంది" అని అన్నారు.
పాకిస్తాన్లో అమెరికా భారీ పెట్టుబడులు
అమెరికా ఇటీవలి కాలంలో పాకిస్తాన్తో ఆర్థిక సంబంధాలను గణనీయంగా పెంచుకుంటోంది. ఇందులో భాగంగా పాకిస్తాన్లోని బలూచిస్థాన్ ప్రావిన్స్లో ఉన్న రేకో డిక్ అనే కీలక ఖనిజాల (రాగి, బంగారం వంటివి) ప్రాజెక్టు అభివృద్ధి కోసం అమెరికా ఎక్స్పోర్ట్-ఇంపోర్ట్ బ్యాంక్ 1.25 బిలియన్ డాలర్ల (భారత కరెన్సీలో దాదాపు రూ.10 వేల కోట్ల కంటే ఎక్కువ) నిధులను ఆమోదించింది. ఈ ప్రాజెక్టు ద్వారా దాదాపు 2 బిలియన్ డాలర్ల విలువైన అత్యుత్తమ అమెరికా మైనింగ్ పరికరాలు, సేవలు పాకిస్తాన్కు అందుతాయి. దీని వల్ల అమెరికాలో 6,000, పాకిస్తాన్లోని బలూచిస్తాన్ ప్రాంతంలో 7,500 ఉద్యోగాలు వస్తాయని అమెరికా అధికారులు తెలిపారు. అంతకుముందు, అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ సైతం పాకిస్తాన్లోని భారీ చమురు నిల్వలను అభివృద్ధి చేయడానికి ఒక వాణిజ్య ఒప్పందాన్ని ప్రకటించారు. అయితే, ఈ ప్రకటన భారత్పై 25 శాతం సుంకాలు విధించిన కొద్ది గంటల తర్వాతే జరగడం విశేషం.
మరోవైపు, అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్, పాక్ సైనిక నాయకత్వం మధ్య ఇటీవల జరిగిన పరిణామాలు భారత్కు మరింత ఇబ్బంది కలిగించాయి. ఈ ఏడాది జూన్లో, భారత్ ఆపరేషన్ సింధూర్ నిర్వహించిన తర్వాత, ట్రంప్ పాక్ ఆర్మీ చీఫ్ అసిమ్ మునీర్ను వైట్ హౌస్లో భోజనానికి ఆహ్వానించారు. ఆ సమయంలో మునీర్ యుద్ధం జరగకుండా అడ్డుకున్నందుకు ట్రంప్ ఆయనను మెచ్చుకున్నారు. ఆ తర్వాత, మునీర్ అమెరికా పర్యటనలో ఉండగా, భారత్కు వ్యతిరేకంగా తీవ్రమైన వ్యాఖ్యలు చేశారు. "భారత్ ఆనకట్ట కడితే, దాన్ని తాము ధ్వంసం చేస్తామని" చెప్పడంతో పాటు, కాశ్మీర్ పాకిస్తాన్కు అతి ముఖ్యమైన భాగం అని పదేపదే అన్నారు.
ఈ వ్యాఖ్యలపై భారత విదేశాంగ శాఖ ప్రతినిధి రణధీర్ జైస్వాల్ స్పందిస్తూ, మునీర్ వాదనలను పూర్తిగా తోసిపుచ్చారు. "కాశ్మీర్ భారతదేశంలో అంతర్భాగం. పాకిస్తాన్తో దీనికి ఉన్న ఏకైక సంబంధం ఏంటంటే, ఆ దేశం అక్రమంగా ఆక్రమించిన భారత భూభాగాలను వదిలి వెళ్లాలి" అని ఆయన తేల్చి చెప్పారు.
నోబెల్ బహుమతికి నామినేట్
భారత్-పాకిస్తాన్ మధ్య కాల్పుల విరమణకు ట్రంప్ చొరవ తీసుకున్నారని పేర్కొంటూ, పాకిస్తాన్ ప్రధాని షెహబాజ్ షరీఫ్ ఆయనను నోబెల్ శాంతి బహుమతికి నామినేట్ చేశారు. అయితే, వాస్తవానికి పాక్ ఆర్మీ డీజీఎంఓ (సైనిక కార్యకలాపాల డైరెక్టర్ జనరల్) భారత ఆర్మీ డీజీఎంఓను సంప్రదించిన తర్వాతే కాల్పుల విరమణకు భారత్ అంగీకరించింది.