పసిఫిక్‌ మహాసముద్రంలో 6.0 తీవ్రతతో భారీ భూకంపం

పసిఫిక్ మహాసముద్రంలో ఆదివారం మధ్యాహ్నం భారీ భూకంపం సంభవించింది. రిక్టర్ స్కేలుపై దీని తీవ్రత 6.0గా నమోదైందని జాతీయ భూకంప శాస్త్ర కేంద్రం వెల్లడించింది. భారత కాలమానం ప్రకారం మధ్యాహ్నం 2:58 గంటల సమయంలో దక్షిణ పసిఫిక్ మహాసముద్రం పరిధిలోని భూగర్భంలో 130 కిలోమీటర్ల లోతులో ఈ ప్రకంపనలు చోటుచేసుకున్నాయి. దీని ప్రభావం వల్ల జరిగిన ప్రాణ, ఆస్తి నష్టాలకు సంబంధించిన వివరాలు ఇంకా తెలియరాలేదు.

వణుకుతున్న 'రింగ్ ఆఫ్ ఫైర్'

ప్రపంచవ్యాప్తంగా సంభవించే అతిపెద్ద భూకంపాలలో దాదాపు 81 శాతం పసిఫిక్ మహాసముద్ర తీర ప్రాంతాల్లోనే జరుగుతుంటాయి. ఈ ప్రాంతాన్ని శాస్త్రవేత్తలు 'సర్కమ్-పసిఫిక్ సీస్మిక్ బెల్ట్' అని పిలుస్తారు. దీనికి ఉన్న అత్యంత ప్రమాదకరమైన స్వభావం కారణంగా దీనిని 'రింగ్ ఆఫ్ ఫైర్' అని కూడా అంటారు. సుమారు 40,000 కిలోమీటర్ల పొడవు, 500 కిలోమీటర్ల వెడల్పుతో విస్తరించి ఉన్న ఈ వలయం పసిఫిక్ మహాసముద్రాన్ని చుట్టుముట్టి ఉంటుంది.

టెక్టానిక్ ప్లేట్ల కదలికలే కారణం

భూమి లోపల ఉండే టెక్టానిక్ ప్లేట్లు ఒకదాని కిందకు మరొకటి కుంగిపోవడం (సబ్‌డక్షన్) వల్ల ఈ ప్రాంతంలో తరచూ భూకంపాలు సంభవిస్తుంటాయి. సముద్ర గర్భంలోని భూమి పొరల మధ్య ఘర్షణ లేదా పగుళ్ల కారణంగా విపరీతమైన శక్తి విడుదలైనప్పుడు ఇలాంటి భారీ ప్రకంపనలు వస్తాయి. గతంలో 1960లో చిలీలో సంభవించిన 9.5 తీవ్రత గల భూకంపం, 1964లో అలస్కాలో వచ్చిన 9.2 తీవ్రత గల భూకంపాలు ఈ బెల్ట్ పరిధిలోనే సంభవించడం గమనార్హం.

ప్రతి ఏటా లక్షలాది ప్రకంపనలు

ప్రపంచవ్యాప్తంగా ప్రతి సంవత్సరం సుమారు 5 లక్షల భూకంపాలను గుర్తించవచ్చని అంచనా. వాటిలో కేవలం లక్ష ప్రకంపనలను మాత్రమే మనుషులు అనుభూతి చెందగలరు. వీటిలో కేవలం 100 భూకంపాలు మాత్రమే తీవ్రమైన నష్టాన్ని కలిగిస్తాయి. అయితే ప్రపంచవ్యాప్త భూకంపాలలో 90 శాతం కేవలం ఈ 'రింగ్ ఆఫ్ ఫైర్' ప్రాంతంలోనే సంభవిస్తుండటం ఈ ప్రాంత తీవ్రతను తెలియజేస్తోంది.

కోట్లాది ఏళ్ల భౌగోళిక పరిణామం

ప్రస్తుతం చూస్తున్న పసిఫిక్ రింగ్ ఆఫ్ ఫైర్ కోట్లాది ఏళ్ల క్రితం నుంచి ఏర్పడుతూ వచ్చింది. సుమారు 11.5 కోట్ల ఏళ్ల క్రితం దక్షిణ అమెరికా, ఉత్తర అమెరికా, ఆసియా ప్రాంతాల్లో ప్రారంభమైన ఈ మార్పులు, కాలక్రమేణా 7 కోట్ల ఏళ్ల క్రితం ఇండోనేషియా, న్యూ గినియా ప్రాంతాలకు విస్తరించాయి. చివరగా 3.5 కోట్ల ఏళ్ల క్రితం న్యూజిలాండ్ ప్రాంతంలో సబ్‌డక్షన్ జోన్లు ఏర్పడటంతో ప్రస్తుత రూపం సంతరించుకుందని శాస్త్రవేత్తలు విశ్లేషిస్తున్నారు.