పశ్చిమాసియా ఉద్రిక్తతలు: ప్రత్యామ్నాయ చమురు వేటలో భారత్

పశ్చిమాసియాలో ముదురుతున్న యుద్ధ మేఘాలు ప్రపంచ ఇంధన సరఫరాను కలవరపెడుతున్న వేళ, భారత్ అప్రమత్తమైంది. ఇరాన్-ఇజ్రాయెల్ మధ్య ఉద్రిక్తతలు సుదీర్ఘకాలం కొనసాగితే చమురు కొరత ఏర్పడకుండా కేంద్ర ప్రభుత్వం, దేశీయ చమురు శుద్ధి కర్మాగారాలు ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను అన్వేషిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా అమెరికా, రష్యా, పశ్చిమ ఆఫ్రికా దేశాల నుంచి అదనపు ముడిచమురును దిగుమతి చేసుకునేందుకు చర్చలు ముమ్మరం చేశాయి.

హార్ముజ్ మార్గంలో అడ్డంకులు

భారత్ తన చమురు అవసరాల్లో దాదాపు 88 శాతం దిగుమతులపైనే ఆధారపడుతోంది. ఇందులో సగానికి పైగా సరఫరా 'స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హార్ముజ్' అనే సముద్ర మార్గం గుండానే సాగుతుంది. ఇటీవల ఇరాన్, అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ మధ్య జరిగిన దాడుల నేపథ్యంలో ఈ మార్గంలో ట్యాంకర్ల రాకపోకలకు తీవ్ర అంతరాయం ఏర్పడింది. దీంతో ఈ సంక్షోభం లేని ప్రాంతాల నుంచి చమురు సేకరణను పెంచాలని భారత్ నిర్ణయించింది. గతంలో ఈ మార్గంపై ఆధారపడటం 60 శాతంగా ఉండగా, ఇప్పుడు దాన్ని తగ్గించి ప్రత్యామ్నాయ మార్గాల ద్వారా సరఫరాను 70 శాతానికి పెంచారు.

రష్యా చమురుకు 'కీలక' మినహాయింపు

అంతర్జాతీయ ఆంక్షల మధ్య ఉన్న రష్యా చమురును భారత్‌కు చేరవేసేందుకు అమెరికా ట్రెజరీ విభాగం 30 రోజుల పాటు ప్రత్యేక మినహాయింపు ఇవ్వడం భారత్‌కు పెద్ద ఊరటనిచ్చింది. మార్చి 5లోపు ఓడల్లో లోడ్ చేసిన రష్యా చమురును ఏప్రిల్ 5 వరకు ఎటువంటి ఆంక్షలు లేకుండా దిగుమతి చేసుకోవచ్చు. ప్రస్తుతం భారత తీరానికి సమీపంలోనే సుమారు 1.5 కోట్ల బ్యారెళ్ల రష్యా చమురు ట్యాంకర్లలో సిద్ధంగా ఉంది. రిలయన్స్, హెచ్‌పీసీఎల్ వంటి సంస్థలు ఇప్పటికే రష్యా నుంచి కొనుగోళ్లు ప్రారంభించాయి.

నిల్వలు మెండు.. ఆందోళన వద్దు

చమురు నిల్వల విషయంలో భారత్ ప్రస్తుతం ఎటువంటి ఆందోళన చెందడం లేదు. దేశ అవసరాలకు సరిపడా చమురు నిల్వలు నిండుగా ఉన్నాయి. ప్రస్తుతం భారత్ దగ్గర ఉన్న స్టాక్ సుమారు 74 రోజుల వరకు సరిపోతుంది. ఇందులో అత్యవసర సమయాల కోసం దాచి ఉంచిన వ్యూహాత్మక నిల్వల ద్వారా 9.5 రోజులు, ప్రభుత్వ చమురు సంస్థల దగ్గర ఉన్న నిల్వలతో మరో 64.5 రోజులు గడపవచ్చు. ఎప్పటికప్పుడు కొత్త స్టాక్‌ను తెప్పిస్తూ, చమురు కొరత రాకుండా ప్రభుత్వం అన్ని జాగ్రత్తలు తీసుకుంటోంది.

ముడిచమురు సెగ:

సామాన్యుడి జేబుకు చిల్లు!

ప్రత్యామ్నాయ మార్గాల ద్వారా చమురు తెచ్చుకుంటున్నప్పటికీ, పెరుగుతున్న ధరలు సామాన్యుడిని కలవరపెడుతున్నాయి. ఫిబ్రవరి చివరిలో బ్యారెల్‌కు 70 డాలర్లుగా ఉన్న ముడిచమురు ధర, యుద్ధం కారణంగా ఇప్పుడు ఏకంగా 92 డాలర్లు దాటేసింది. కేవలం చమురు ధరలే కాకుండా, యుద్ధం వల్ల సముద్ర మార్గాల్లో రవాణా ఖర్చులు, ఓడల బీమా ప్రీమియంలు కూడా భారీగా పెరిగాయి. పాత మార్గాలను వదిలి సుదూర ప్రాంతాల నుంచి చమురు తీసుకురావాల్సి రావడంతో ఖర్చు ఇంకా పెరుగుతోంది. ముడిచమురు ధర ప్రతి 10 డాలర్లు పెరిగితే, అది దేశంలో వస్తువుల ధరల పెరుగుదల (ద్రవ్యోల్బణం)పై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతుందని, దీనివల్ల సామాన్యుడి జేబుకు చిల్లు పడే అవకాశం ఉందని ఆర్థిక నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

సంక్షోభ సమయం - సమర్థ నిర్వహణ

ఇరాక్, సౌదీ అరేబియా, యూఏఈ వంటి దేశాల నుంచి ఫిబ్రవరిలో 53 శాతం చమురు అందినప్పటికీ, హార్ముజ్ మార్గంలో ప్రతిష్టంభన వల్ల ఆ పరిస్థితి మారింది. అందుకే రష్యా నుంచి దిగుమతులను మళ్లీ పెంచుతూ, అమెరికా, లాటిన్ అమెరికా, పశ్చిమ ఆఫ్రికా మార్కెట్ల వైపు భారత్ మొగ్గు చూపుతోంది. పెట్రోల్, డీజిల్ ధరలు సామాన్యుడికి భారం కాకుండా ఉండేందుకు ప్రభుత్వం పన్నుల తగ్గింపు లేదా ఇతర ఆర్థిక చర్యలను పరిశీలించే అవకాశం ఉంది.