పర్యావరణ కాలుష్యం, హృదయాన్ని మెలిపెట్టే నిజం

ఇటీవల ఒక కథనం జర్నల్స్ ఆఫ్ ఇండియా లో ప్రచురించబడింది. దాని సారాంశం ఏమిటంటే..

ఉత్తర ధ్రువంలో లగ్జరీగా మొదలైన ఫ్యాషన్ ప్రయాణం, పశ్చిమ ఆఫ్రికాలోని ఘనాలో విషపూరితమైన చెత్తకుప్పగా ముగుస్తుందని ఎవరూ ఊహించలేదు. ఒకవైపు బ్రిటీష్ పాశ్చాత్య బ్రాండ్‌లు నిరంతరం కొత్త దుస్తులను ఉత్పత్తి చేసి, వాటిని తక్కువ ధరలకు అమ్ముతూ వినియోగదారులను ఆకర్షిస్తుంటే, మరోవైపు ఆ "డిస్పోజబుల్" వస్త్రాలు ఘనా యొక్క పర్యావరణ వ్యవస్థను నిశ్శబ్దంగా చంపేస్తున్నాయి. ఘనాలోని సున్నితమైన డెన్సు డెల్టా చిత్తడి నేలలు, అంతరించిపోతున్న సముద్ర తాబేళ్లకు, 50కి పైగా పక్షి జాతులకు ఆవాసంగా ఉన్న అంతర్జాతీయంగా రక్షించబడిన రామ్‌సార్ సైట్, నేడు యూకే నుండి వచ్చిన 62,800 టన్నుల టెక్స్‌టైల్ వ్యర్థాలకు డంపింగ్ యార్డ్‌గా మారిపోయింది. అధిక శాతం (దాదాపు 40%) నిరుపయోగమైన ఈ వస్త్రాలు ఘనాపై ఆర్థికంగా, పర్యావరణపరంగా ఆరోగ్యపరంగా తీర్చలేని భారాన్ని మోపుతున్నాయి. ఒకరి వినియోగం మరొకరి జీవనానికి ముప్పుగా మారడం, ఈ 'వ్యర్థ వలసవాదం' నీడలో మానవ గౌరవం మసకబారడం హృదయాన్ని కలచివేసే నిజం.

బ్రిటన్‌కు చెందిన ప్రముఖ ఫాస్ట్ ఫ్యాషన్ బ్రాండ్‌ల నుండి టన్నుల కొద్దీ దుస్తులు పశ్చిమ ఆఫ్రికాలోని ఘనాలో ఉన్న అంతర్జాతీయంగా రక్షించబడిన డెన్సు డెల్టా చిత్తడి నేలల్లో డంప్ అవుతున్నట్లు ఇటీవల ‘అన్‌ఎర్త్‌డ్’, ‘గ్రీన్‌పీస్ ఆఫ్రికా’ నిర్వహించిన దర్యాప్తులో షాకింగ్ విషయాలు వెల్లడయ్యాయి.

ప్రాథమికంగా యూరోపియన్ దేశాల నుండి ముఖ్యంగా యూకే నుండి దిగుమతి అవుతున్న టెక్స్‌టైల్ వ్యర్థాలు ఘనా సున్నితమైన పర్యావరణ వ్యవస్థను, స్థానిక జనాభా ఆరోగ్యాన్ని ప్రమాదంలోకి నెడుతూ ఉన్నాయి, ఇది "పర్యావరణ అన్యాయానికి" పరాకాష్ఠగా నిలుస్తోంది.

వేల టన్నుల వస్త్రాలు, లక్షల టన్నుల చెత్త

ఫాస్ట్ ఫ్యాషన్ యుగంలో వస్త్రాల ఉత్పత్తి విపరీతంగా పెరగడం, తక్కువ ధరల కారణంగా వినియోగం ఎక్కువ కావడం, ఆ దుస్తులు త్వరగా చెత్తగా మారడం ఈ సంక్షోభానికి మూల కారణం.

భారీ పరిమాణం:

ఘనా ప్రతి వారం ఉత్తర అర్ధగోళం నుండి సుమారు 16.5 మిలియన్ల ఉపయోగించిన వస్త్రాలను దిగుమతి చేసుకుంటుంది, ఇది ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద సెకండ్ హ్యాండ్ వస్త్రాల దిగుమతిదారుగా మారింది.

యూకే అగ్రస్థానం:

ఒక్క 2024 లో, యూకే ఒక్కటే ఘనాకు 62,800 టన్నుల టెక్స్‌టైల్ వ్యర్థాలను ఎగుమతి చేసింది, ఈ వ్యర్థాల రవాణాలో యూకే అగ్రగామిగా ఉంది. ఈ దిగుమతి చేయబడిన వస్త్రాలలో దాదాపు 40% నిరుపయోగంగా (అమ్మడానికి వీలులేనివిగా లేదా చిరిగిపోయినవిగా) ఉన్నాయి. ఈ వస్త్రాలు నేరుగా ఘనాపై విషపూరితమైన చెత్త భారాన్ని మోపుతున్నాయి.

విష ప్రభావం- ఆరోగ్యంపై దెబ్బ

డంప్ చేయబడిన ఈ వ్యర్థాలు పర్యావరణంపై, స్థానిక ప్రజలపై కోలుకోలేని ప్రభావాన్ని చూపుతున్నాయి.

డెన్సు డెల్టాపై ప్రభావం:

వ్యర్ధాలను డంప్ చేసిన ప్రాంతం రామ్‌సార్ సైట్ గా గుర్తించబడినది ఇక్కడ 50 కి పైగా పక్షి జాతులు, అంతరించిపోతున్న సముద్ర తాబేళ్లు (ఆలివ్ రిడ్లీ, లెదర్‌బ్యాక్, గ్రీన్ తాబేలు) నివసిస్తున్నాయి. ఈ ప్రాంతంలో పేరుకుపోయిన వస్త్రాలు ఆ జీవవైవిధ్యాన్ని నాశనం చేస్తున్నాయి.

ల్యాండ్‌ఫిల్ వైఫల్యం:

వరల్డ్ బ్యాంక్ నిధులతో నిర్మించిన ప్రధాన ల్యాండ్‌ఫిల్ అయిన క్పోన్ కేవలం ఐదేళ్లలోనే దుస్తుల భారాన్ని తట్టుకోలేక కుప్పకూలింది. దీంతో వ్యర్థాలు నియంత్రణ లేని ప్రాంతాలకు, ముఖ్యంగా ఈ చిత్తడి నేలలకు తరలించబడుతున్నాయి.

మైక్రోప్లాస్టిక్స్, రసాయనాలు:

ఫాస్ట్ ఫ్యాషన్ దుస్తులు ఎక్కువగా పాలిస్టర్, నైలాన్ వంటి సింథటిక్ పదార్థాలతో తయారవుతాయి. ఇవి కుళ్ళినప్పుడు మైక్రోప్లాస్టిక్స్‌ను పర్-అండ్ పాలిఫ్లోరోఅల్కైల్ సబ్‌స్టాన్సెస్ వంటి విషపూరిత రసాయనాలను నేల, నీటిలోకి విడుదల చేస్తాయి. ఈ రసాయనాలు ఆహార గొలుసులోకి ప్రవేశించి మానవులలో హార్మోన్ల మార్పులు, దీర్ఘకాలిక అనారోగ్యాలకు దారితీస్తున్నాయి.

వాయు కాలుష్యం:

పారేసిన వస్త్రాలను కాల్చడం వల్ల బెంజీన్, పాలీసైక్లిక్ ఆరోమాటిక్ హైడ్రోకార్బన్స్ వంటి ప్రమాదకరమైన వాయు కాలుష్యాలు గాలిలోకి విడుదలవుతున్నాయి, దీనివల్ల సమీప గ్రామాల ప్రజల్లో శ్వాసకోశ వ్యాధులు పెరుగుతున్నాయి.

గ్లోబల్ జవాబుదారీతనం అవసరం

ఈ సంక్షోభం ఫాస్ట్ ఫ్యాషన్ బ్రాండ్‌ల జవాబుదారీతనంపై, యూకే ప్రభుత్వం విధానాలపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతోంది.

యూకేలోని మార్క్స్, స్పెన్సర్, నెక్స్ట్, జార్జ్ ఎట్ ఆస్డా వంటి ప్రధాన బ్రాండ్‌ల దుస్తులు, అలాగే జారా, హెచ్&ఎం వంటి అంతర్జాతీయ దిగ్గజాల వస్త్రాలు ఘనాలోని అక్రమ డంపింగ్ ప్రదేశాలలో కనిపించడం, ఈ సంస్థల సామాజిక, పర్యావరణ జవాబుదారీతనంపై తీవ్ర ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతోంది. సింథటిక్ వస్త్రాల నుండి విడుదలవుతున్న మైక్రోప్లాస్టిక్స్, రసాయనాలు నీటిని, నేలను కలుషితం చేసి, స్థానిక ప్రజలలో శ్వాసకోశ మరియు దీర్ఘకాలిక అనారోగ్యాలకు కారణమవుతున్నాయి. ఘనాలోని ల్యాండ్‌ఫిల్ వైఫల్యం ఈ సమస్య తీవ్రతను తెలియజేస్తుంది..

యూకే ప్రభుత్వ విధానం:

యూకేలో ప్రస్తుతం వస్త్రాల జీవితకాలం మొత్తానికి ఉత్పత్తిదారులను బాధ్యులను చేసే ఎక్స్‌టెండెడ్ ప్రొడ్యూసర్ రెస్పాన్సిబిలిటీ పథకం లేదు. ప్రభుత్వం ఈ పథకాన్ని పరిశీలిస్తున్నప్పటికీ, ఇంకా అమలు చేయలేదు.

తీసుకోవాల్సిన చర్యలు:

ఈ సంక్షోభానికి ముగింపు పలకాలంటే, యూకే ప్రభుత్వం తక్షణమే ఎక్స్‌టెండెడ్ ప్రొడ్యూసర్ రెస్పాన్సిబిలిటీ పథకాన్ని అమలు చేయాలి. దీని ద్వారా వస్త్రాల ఉత్పత్తిదారులు తమ ఉత్పత్తి సేకరణ, నిర్వహణ, రీసైక్లింగ్ ఖర్చులను భరించేలా చేయాలి. అలాగే నాణ్యతలేని వస్త్రాల ఉత్పత్తిని తగ్గించడానికి ఎకో-డిజైన్ ప్రమాణాలను విధించడం అత్యవసరం.

ఈ కాలుష్యం కేవలం ఘనా సమస్య కాదు. ఇది పర్యావరణ న్యాయం, ప్రజారోగ్యం గ్లోబల్ సస్టైనబిలిటీకి సంబంధించిన అంశం. అధిక మొత్తంలో నిరుపయోగమైన దుస్తులను తయారు చేయడం ద్వారా, ఈ కంపెనీలు తమ "వ్యర్థ వలసవాదాన్ని” కొనసాగిస్తున్నాయని విమర్శకులు అంటున్నారు. ఫాస్ట్ ఫ్యాషన్ అలవాట్ల వల్ల ఘనాలోని ఒకప్పటి స్వచ్ఛమైన చిత్తడి నేలలు చెత్తకు నిలయంగా మారడం ప్రపంచ సరిహద్దులను దాటిన ఒక విష వలయం. ఈ కథనం కేవలం పారేసిన దుస్తుల గురించి మాత్రమే కాదు, పర్యావరణ వ్యవస్థల రక్షణ, ప్రజారోగ్యం, మానవ గౌరవం గురించి .. అని గుర్తిస్తే ప్రతి ఉత్పత్తి దారుడు, అలాగే వినియగదారుడు, పర్యావరణ పరిరక్షణకు ఏంచేయకూడదో, ఏం చేయాలో అనే విషయాలను తెలుసుకుంటాడు. తన భాద్యత ను గుర్తుపెట్టుకొంటాడు.