నైజీరియా జాతీయ భాషా విధానం తిరస్కరణ

తల్లిభాష, లేదా మాతృభాష, ఒక వ్యక్తి తన బాల్యంలో, ఇంటి వద్ద తన స్థానిక సమాజంలో సహజంగా నేర్చుకునే మొదటి భాష. ఇది కేవలం సంభాషణకు ఉపయోగపడే సాధనం మాత్రమే కాదు. ఇది వ్యక్తి యొక్క గుర్తింపు, ఆలోచన, సాంస్కృతిక వారసత్వంకు మూలాధారం. అందుకే విద్యలో దీని పాత్ర అత్యంత కీలకం. తల్లిభాషలో బోధించడం అనేది అంతర్జాతీయంగా యునెస్కో, ప్రపంచ బ్యాంకు వంటి సంస్థలు బలంగా సమర్థించే ఒక విద్యాపరమైన సూత్రం. దీనికి కారణం:

• పిల్లలు తమకు సుపరిచితమైన మాతృభాషలో విషయాలను నేర్చుకోవడం ద్వారా, కొత్త భావనలను వేగంగా, లోతుగా అర్థం చేసుకోగలుగుతారు. దీని ద్వారా వారి ప్రాథమిక అక్షరాస్యత, గణిత నైపుణ్యాలు బలపడతాయి.

• తల్లిభాష విద్యార్థులలో విశ్వాసాన్ని పెంపొందిస్తుంది అభ్యాస ప్రక్రియను మరింత సహజంగా, సౌకర్యవంతంగా మారుస్తుంది.మానసిక భద్రత కల్పిస్తుంది.

• తల్లిభాష అనేది ఒక జాతి యొక్క సాంస్కృతిక వారసత్వం, విలువలు, చరిత్ర సాహిత్యాన్ని భవిష్యత్తు తరాలకు అందించే వాహనం. తల్లిభాషను నిర్లక్ష్యం చేస్తే, ఈ వారసత్వం ప్రమాదంలో పడుతుంది.సాంస్కృతిక సంరక్షణ కుంటుపడుతుంది.

అయితే, ఇటీవల నైజీరియా ప్రభుత్వం ఒక చారిత్రాత్మక నిర్ణయం తీసుకుంది. తల్లి బాషను కాదనిపరాయిభాష(ఇంగ్లీష్) వైపు పయనాన్ని మొదలుపెట్టాలనుకుంటుంది.అసలు ప్రపంచం అభివృద్ధిని సాదిస్తున్నప్పుడు నైజీరియా వంటి దేశాలు ఎందుకు తమ జాతీయతను కాదని ఇలాంటి నిర్ణయాలు తీసుకుంటున్నాయో అన్న చర్చ ప్రపంచదేశాలలో మొదలయ్యింది.

నైజీరియా వంటి బహుళ-భాషా దేశాలలో ఎప్పటినుండో పరిపాలనా సౌలభ్యం, జాతీయ సమైక్యత అంతర్జాతీయ వేదికలపై ప్రావీణ్యం కోసం ఇంగ్లీష్ వంటి వాడుకలో ఉన్న భాషను బోధనా మాధ్యమంగా ఉపయోగించాలనే వాదన కూడా బలంగా ఉంది. ఈ నేపథ్యంలోనే నైజీరియా ప్రభుత్వం తీసుకున్న నిర్ణయం, ప్రారంభ విద్యలో తల్లిభాష యొక్క ప్రయోజనాలు వర్సెస్ ఉన్నత విద్య, ఉద్యోగ అవకాశాల కోసం ఆంగ్ల ప్రావీణ్యం అనే క్లిష్టమైన చర్చకు దారితీసింది. అసలు ఏమి జరిగిందో ఈ చర్చకు కారణాలేంటో ఒకసారి చూద్దాం……

నైజీరియా కేంద్ర ప్రభుత్వం 2022లో రూపొందించిన జాతీయ భాషా విధానంను అధికారికంగా రద్దు చేసింది. 2022 విధానం ప్రకారం, మూడు సంవత్సరాల పిల్లల విద్య నుంచి ఆరవ తరగతి వరకు పిల్లలకు వారి తల్లిభాషలో లేదా స్థానిక భాషలో బోధించాల్సి ఉండేది. ఇప్పుడు ప్రభుత్వం తీసుకున్న కొత్త నిర్ణయం ప్రకారం, ప్రీ-ప్రైమరీ నుంచి విశ్వవిద్యాలయం వరకు అన్ని స్థాయిల్లో ఇంగ్లీష్‌ను మాత్రమే బోధన భాషగా అమలు చేయనుంది.

ప్రభుత్వం ఎందుకు ఈ నిర్ణయం తీసుకుంది?

నైజీరియా విద్యాశాఖ మంత్రివర్యుడు డాక్టర్ టున్జి అలౌసా ప్రకారం, ఈ నిర్ణయం పూర్తిగా సాక్ష్యాధారాలపై అంటే పరిశోధనలు పరీక్షా ఫలితాలపై ఆధారపడి తీసుకున్నదని ప్రభుత్వం చెబుతోంది. తల్లిభాష ఆధారంగా బోధన అమలు చేసే ప్రాంతాల్లో విద్యార్థులు జాతీయ పరీక్షలు డబ్ల్యూఏఇసి, ఎన్ఇసిఓ, జెఏఎమ్ బి లో తక్కువ ఫలితాలు సాధిస్తున్నట్లు ప్రభుత్వం పేర్కొంది. అనేక మంది విద్యార్థులు పాఠశాలలో తరగతులు పూర్తిచేసినా కూడా, ప్రాథమిక అక్షరాస్యత, గణిత నైపుణ్యాలు సరిగా రాలేదని వారు అంటున్నారు.

నైజీరియాలో వందలాది భాషలు ఉండటంతో, ప్రతి ప్రాంతంలో వేరే భాషలో బోధనను అమలు చేయడం చాలా ప్రాంతీయ, కార్యనిర్వహణ కష్టాలు సృష్టించిందని ప్రభుత్వం చెబుతోంది. ప్రభుత్వం ఇప్పుడు ప్రీ-ప్రైమరీ నుంచి మూడో తరగతి వరకు ప్రత్యేక టీచర్ ట్రైనింగ్ ప్యాకేజీ రూపొందిస్తోందని తెలిపింది.

విమర్శలు - వ్యతిరేక స్పందనలు

ఈ నిర్ణయంపై అనేక మంది విద్యావేత్తలు, భాషా పరిశోధకులు తీవ్ర అసంతృప్తి వ్యక్తం చేస్తున్నారు. కొందరు నిపుణులు ఈ నిర్ణయాన్ని వెనక్కి పడిన అడుగుగా చూస్తున్నారు.

ఆంథోనీ ఒటైగ్బే (Izesan Ltd CEO) ప్రకారం,

ఈ నిర్ణయం అంతర్జాతీయ పరిశోధనలను విరుద్ధం చేస్తోంది. యునెస్కో, వరల్డ్ బ్యాంక్ వంటి సంస్థలు పిల్లలు తల్లి భాషలో నేర్చుకున్నప్పుడు ఎక్కువగా అర్థం చేసుకుంటారని, వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతారని చెప్పిన అనేక అధ్యయనాలు ఉన్నాయి. ఇది నైజీరియా జాతీయ విద్యా విధానం (ఎన్ పిఇ 2013) కు కూడా విరుద్ధం. ఎందుకంటే ఎన్ పిఇ ప్రకారం ప్రారంభ తరగతుల్లో స్థానిక భాషలో బోధన తప్పనిసరి.

మరో ప్రధాన ఆందోళన -సాంస్కృతిక నష్టం

తల్లిభాష బోధనను తొలగించడం వల్ల స్థానిక భాషలు, స్థానిక సంస్కృతులు మరింత బలహీనపడతాయని పరిశోధకులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ప్రభుత్వ నిర్ణయం తగిన చర్చ లేకుండా విద్యా మండలి (ఎన్ సి ఇ ) వంటి సంస్థలతో సంప్రదించకుండా తీసుకున్నదనే అన్న అభ్యంతరాలు ఉన్నాయి.

ప్రభావాలు -ఎందుకు ఇది ముఖ్యo

విద్యా ఫలితాలు

ప్రభుత్వం భావన ప్రకారం,ఇంగ్లీష్‌ను ఏకైక బోధన భాషగా ఉంచితే జాతీయ పరీక్షల్లో మెరుగైన ఫలితాలు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో ఇంగ్లీష్ ప్రావీణ్యం పెరుగుతుందని చెబుతోంది.

సాంస్కృతిక ప్రభావం

తల్లిభాషా బోధన లేకపోవడం వల్ల స్వదేశీ భాషలు వ్యాప్తి తగ్గిపోవచ్చు, స్థానిక సంస్కృతులు వెనుకబడిపోవచ్చు.

సమానత్వంపై ప్రభావం

పట్టణాల కంటే గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ఇంగ్లీష్ మీద పట్టు తక్కువగా ఉండటం వల్ల, విద్యార్థుల మధ్య అసమానతలు పెరిగే అవకాశం ఉంది.స్థానిక భాషలు బలంగా ఉన్న ప్రాంతాల్లో పిల్లలు తమ భాషను నిర్లక్ష్యం చేస్తున్నారని భావించవచ్చు.

అమలు సమస్యలు

ఇంగ్లీష్‌ను బోధన భాషగా ఉపయోగించడం నిర్వహణ పరంగా సులభమే అయినా, స్థానిక భాషల అవసరాలను పూర్తిగా పట్టించుకోలేదనే విమర్శలు ఉన్నాయి.

భారదేశం ఎన్నో భాషలకు నిలయం మరి ఇలాంటి పరిస్థితి ఎలా ఎదుర్కొంటుంది ?

నైజీరియాలో తలెత్తినటువంటి ఈ సవాలును, అంటే ప్రాథమిక విద్యలో తల్లిభాష ప్రాముఖ్యత వర్సెస్ జాతీయ స్థాయిలో ఆంగ్లంలో మెరుగైన ఫలితాలు అనే సమస్యను, భారతదేశం దాని బహుభాషా విధానాల ద్వారా పరిష్కరించడానికి ప్రయత్నిస్తోంది. ముఖ్యంగా జాతీయ విద్యా విధానం 2020, ఈ సమస్యను సమతుల్యం చేయడానికి కీలకమైన విధానాలను ప్రతిపాదించింది.

భారత్ అనుసరిస్తున్న విధానాలు (ఎన్ ఇ పి 2020 ప్రకారం)

నైజీరియా (అన్ని స్థాయిలలో ఇంగ్లీష్) విమర్శకులు (తల్లిభాష) తీసుకున్న రెండు తీవ్ర నిర్ణయాలకు బదులుగా, భారతదేశం ఒక సమ్మిళిత, బహుళ-భాషా విధానాన్ని అనుసరిస్తోంది.

ప్రాథమిక విద్యలో మాతృభాషకు ప్రాధాన్యత

భారతదేశం మాతృభాషలోనే బోధన ఉండాలనే అంతర్జాతీయ పరిశోధనల వాదనను బలపరుస్తూ, విద్యార్థుల అభ్యాస పునాది గట్టిపడటం కోసం ఈ నిర్ణయం తీసుకుంది. ఎన్ఇపి 2020 ప్రకారం, సాధ్యమైనంత వరకు, కనీసం 5వ తరగతి వరకు, ప్రాధాన్యంగా 8వ తరగతి ఆ తర్వాత కూడా, బోధనా మాధ్యమం ఇంటి భాష, మాతృభాష, స్థానిక భాష, ప్రాంతీయ భాషలోనే ఉండాలి. పిల్లలు తమ తల్లిభాషలో నేర్చుకున్నప్పుడు భావనలను మెరుగ్గా అర్థం చేసుకుని, వారి సృజనాత్మకత, విమర్శనాత్మక ఆలోచన, మానసిక వికాసం పెరుగుతాయని భారత్ విశ్వసిస్తోంది.

బహుభాషావాదం, త్రిభాషా సూత్రం

నైజీరియా ఎదుర్కొన్న వందలాది భాషల సమస్యను భారత్ కూడా ఎదుర్కొంటున్నా, దాన్ని ఒక అడ్డంకిగా కాకుండా వనరుగా భావించింది

మూడు భాషలు తప్పనిసరి:

విద్యార్థులు తమ పాఠశాల విద్యలో మూడు భాషలను నేర్చుకోవాలి. ఈ మూడు భాషల్లో కనీసం రెండు భారతీయ స్థానిక భాషలు ఉండాలి. దీనివల్ల విద్యార్థులు స్థానిక భాష (మాతృభాష), జాతీయ భాష (హిందీ/మరో భారతీయ భాష) మరియు అంతర్జాతీయ భాష (ఆంగ్లం)లలో ప్రావీణ్యం పొందడానికి వీలవుతుంది.

భాషల రుద్దకం నిరాకరణ:

ఏ విద్యార్థిపై కూడా ఏ భాషను బలవంతంగా రుద్దకూడదని విధానంలో స్పష్టం చేశారు. రాష్ట్రాలు తమ అవసరాలకు అనుగుణంగా అమలులో సౌలభ్యాన్ని కలిగి ఉన్నాయి.

ఇంగ్లీష్‌ను ఒక విషయంగా బోధించడం

నైజీరియాలో ఇంగ్లీష్ బోధన కారణంగా జాతీయ పరీక్షల్లో తక్కువ ఫలితాలు వస్తున్నాయన్న వాదనకు బదులుగా, భారత్ ఇంగ్లీష్‌ను ప్రాముఖ్యత ఉన్న అదనపు విషయంగా బోధిస్తోంది.

ద్విభాషా విధానం

ప్రాథమిక తరగతుల్లో మాతృభాషలో బోధిస్తూనే, విద్యార్థులకు ఆంగ్లాన్ని ఒక భాషగా పరిచయం చేసి, క్రమంగా వారిని ఉన్నత విద్యకు సిద్ధం చేస్తారు. ఈ సమతుల్య విధానం అంతర్జాతీయ స్థాయిలో పోటీ పడటానికి అవసరమైన ఆంగ్ల ప్రావీణ్యాన్ని అందిస్తుంది.

అమలు, సవాళ్లు, నివారణలు

భారతదేశంలో కూడా నైజీరియా మాదిరిగానే వందలాది భాషలు ఉండడం, అలాగే ఉపాధ్యాయ శిక్షణ లోపం, నాణ్యమైన పుస్తకాల కొరత వంటి సమస్యలు ఉన్నాయి. వీటిని పరిష్కరించడానికి బహుభాషా తరగతి గదులను సమర్థవంతంగా నిర్వహించడానికి, ఉపాధ్యాయులకు మాతృభాషలో బోధించడం, బహుభాషా విధానాన్ని అమలు చేయడంపై ప్రత్యేక శిక్షణ ఇస్తున్నారు. విద్యా సామగ్రి అభివృద్ధి, స్థానిక భాషలలో, ముఖ్యంగా గిరిజన మైనారిటీ భాషలలో, నాణ్యమైన పాఠ్యపుస్తకాలు, అభ్యాస సామగ్రిని అభివృద్ధి చేస్తున్నారు.

నైజీరియా వలే మాతృభాషను పూర్తిగా తొలగించకుండా, భారత్ మాతృభాషను అభ్యాసానికి పునాదిగా పరిగణిస్తూనే, త్రిభాషా సూత్రం ద్వారా విద్యార్థులకు స్థానిక సంస్కృతికి, ప్రపంచ అవకాశాలకు మధ్య సమతుల్యతను అందించడానికి ప్రయత్నిస్తోంది.

ఏది ఏమైనా నైజీరియా లాంటి దేశాల నిర్ణయం కేవలం భాషా విధానం కాదు. ఇది రాజకీయ, విద్యా పరమైన పెద్ద నిర్ణయం. ప్రభుత్వం చెప్పిన “తల్లిభాష కారణంగా పరీక్షల్లో విఫలం” అనే వాదన పరిశీలించదగ్గదే. కానీ అసలు సమస్య ఉపాధ్యాయుల శిక్షణ లోపం, పుస్తక నాణ్యత, సామాజిక-ఆర్థిక కారణాలు కూడా కావచ్చు. తల్లిభాష ప్రాముఖ్యత తగ్గితే సాంస్కృతిక వారసత్వం ప్రమాదంలో పడుతుంది. ఇంగ్లీష్‌ను ఒకే బోధన భాషగా మార్చడం ద్వారా దేశవ్యాప్తంగా ఒకే విధమైన ప్రమాణం రావచ్చు కాని, అది స్థానిక వాస్తవాలను దూరం చేస్తుంది. ప్రభుత్వం “భిన్న అభిప్రాయాలకు కూడా స్వాగతం” అని చెప్పడం సానుకూలమే. కానీ అది నిజంగా విధానాన్ని మార్చే స్థాయికి వెళుతుందా లేదా అన్నది భవిష్యత్తులో తెలుస్తుంది.