నేపాల్ ఎన్నికల బరిలో నలుగురు మాజీ ప్రధానులు

గత ఏడాది సెప్టెంబర్‌లో జెన్-జీ యువత చేపట్టిన భారీ నిరసనల అనంతరం నేపాల్ రాజకీయాలు కీలక మలుపు తిరిగాయి. ఆ ఉద్యమాల కారణంగా అప్పటి ప్రధాని కేపీ శర్మ ఓలి రాజీనామా చేయగా, ఇప్పుడు అదే నేపథ్యంలో మార్చి 5న సార్వత్రిక ఎన్నికలు జరగనున్నాయి. ఈ ఎన్నికల్లో ఏకంగా నలుగురు మాజీ ప్రధానులు పోటీకి దిగడం దేశవ్యాప్తంగా ఆసక్తిని రేపుతోంది.

హేమాహేమీల మధ్య హోరాహోరీ

నామినేషన్లు వేసిన వారిలో కమ్యూనిస్ట్ పార్టీ ఆఫ్ నేపాల్ (యూఎంఎల్) అధ్యక్షుడు కేపీ శర్మ ఓలీ ఝాపా-5 నుంచి పోటీ పడుతున్నారు. మరో మాజీ ప్రధాని, మావోయిస్ట్ పార్టీ నాయకుడు పుష్పకమల్ దహల్ 'ప్రచండ' రుకుమ్ ఈస్ట్ నుంచి బరిలోకి దిగారు. వీరితో పాటు మాధవ్ కుమార్ నేపాల్ (రౌతహత్-1), బాబురామ్ భట్టారై (గోర్ఖా-2) కూడా నామినేషన్లు వేశారు. అయితే సీనియర్ నాయకులు షేర్ బహదూర్ దేవుబా, జలనాథ్ ఖనాల్ ఈసారి పోటీకి దూరంగా ఉన్నారు. దేవుబా మళ్ళీ పోటీ చేయాలని భావించినా, సొంత పార్టీలోని యువ నేతల తీవ్ర ఒత్తిడి కారణంగా వెనక్కి తగ్గక తప్పలేదు.

ప్రధాని వర్సెస్ మేయర్: ఆసక్తికర పోరు

ఈ ఎన్నికల్లో అత్యంత ఆసక్తికరమైన పోరు ఝాపా-5 నియోజకవర్గంలో కనిపిస్తోంది. ఇక్కడ మాజీ ప్రధాని కేపీ శర్మ ఓలీకి వ్యతిరేకంగా ఖాట్మండు మాజీ మేయర్, ప్రముఖ రాపర్ బాలేంద్ర షా (బాలెన్) స్వతంత్రంగా బరిలోకి దిగారు. యువతలో విపరీతమైన క్రేజ్ ఉన్న బాలెన్, పాత నాయకత్వాన్ని సవాల్ చేస్తూ ప్రధాని అభ్యర్థిగా ప్రచారం చేసుకుంటున్నారు. ఆయనతో పాటు ధరణ్ మేయర్ హర్క సంపాంగ్, భరత్‌పూర్ మాజీ మేయర్ రేణు దహల్ (ప్రచండ కుమార్తె) కూడా తమ పదవులకు రాజీనామా చేసి ఎంపీలుగా అదృష్టాన్ని పరీక్షించుకుంటున్నారు.

యువత తిరుగుబాటు.. మారిన రాజకీయాలు

గత ఏడాది సెప్టెంబర్‌లో నేపాల్ యువత చేపట్టిన 'జెన్-జీ ఉద్యమం' రాజకీయాల్లో పెను మార్పు తెచ్చింది. గత 15 ఏళ్లుగా ప్రధాని పీఠాన్ని దేవుబా, ప్రచండ, ఓలీలే ఒకరి తర్వాత ఒకరు పంచుకోవడంపై యువత తీవ్ర ఆగ్రహం వ్యక్తం చేసింది. అవినీతి, వారసత్వ రాజకీయాలకు వ్యతిరేకంగా సాగిన ఈ పోరాటంలో 76 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ఈ హింసాత్మక నిరసనల కారణంగానే సెప్టెంబర్ 9న కేపీ శర్మ ఓలీ తన పదవికి రాజీనామా చేయాల్సి వచ్చింది. పాత నాయకత్వంపై విసుగు చెందిన యువ ఓటర్లు మార్పు కోరుతుండటంతో ఈ ఎన్నికలు ఉత్కంఠ రేపుతున్నాయి.

ఎన్నికల గణాంకాలు ఇవే..

నేపాల్ ప్రతినిధుల సభలోని మొత్తం 275 స్థానాలకు గాను 165 సీట్లకు నేరుగా ఓటింగ్ పద్ధతిలో ఎన్నికలు జరగనున్నాయి. మిగిలిన 110 స్థానాలను పార్టీలకు పోలైన ఓట్ల శాతం ఆధారంగా భర్తీ చేస్తారు. ఈ ఎన్నికల కోసం మొత్తం 3,483 మంది అభ్యర్థులు నామినేషన్లు దాఖలు చేయగా, వారిలో 3,088 మంది పురుషులు, 395 మంది మహిళలు ఉన్నారు.

మార్చి 5న పోలింగ్

ఎన్నికల షెడ్యూల్ ప్రకారం, జనవరి 23న అభ్యర్థుల తుది జాబితాను విడుదల చేయనుండగా, మార్చి 5న దేశవ్యాప్తంగా పోలింగ్ నిర్వహించనున్నారు. 'జెన్-జీ' నిరసనల తర్వాత జరుగుతున్న మొదటి ఎన్నికలు కావడంతో, నేపాల్ ప్రజలు నవతరం నాయకత్వానికి పట్టం కడతారా లేక పాత తరం నేతలకే మళ్ళీ అవకాశం ఇస్తారా అన్నది ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఆసక్తిని కలిగిస్తోంది.