నిరంతరం జ్వాలలా వెలిగే ‘అమ్మ’

మన దేశంలో ఎన్నో శక్తిపీఠాలు ఉన్నా, హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లోని కాంగ్రా జిల్లా పర్వతాల మధ్య వెలసిన జ్వాలాముఖి దేవి ఆలయం మాత్రం ప్రత్యేకమైనది. ఎందుకంటే ఇక్కడ అమ్మవారు శిలరూపంలో కాని, విగ్రహ రూపంలో కాని కాదు... సాక్షాత్తు అగ్నిజ్వాలల రూపంలోనే భక్తులకు ప్రత్యక్షమవుతారు. భూమిగర్భం నుంచి నిరంతరంగా ఉద్భవించే తొమ్మిది జ్వాలలు, వందల ఏళ్లుగా ఎప్పుడూ ఆరిపోకుండా వెలుగుతూనే ఉన్నాయి. ఈ జ్వాలలను భక్తులు జీవ జ్యోతి, దేవి స్వరూపంగా పూజిస్తారు. ఇది కేవలం భక్తులకే కాదు, శాస్త్రవేత్తలకు కూడా ఒక రహస్యమే. ఎందుకంటే ఈ జ్వాలలు ఎటువంటి నూనె, నెయ్యి, వత్తులు లేకుండానే వెలుగుతూనే ఉన్నాయి. ప్రకృతి వైజ్ఞానికంగా ఇది ఎలా జరుగుతోందో ఇప్పటికీ పూర్తిగా అర్థం కాలేదు.

ఇదీ పురాణ నేపథ్యం:

పురాణాల ప్రకారం, దక్షయజ్ఞం తర్వాత సతీదేవి తనను తాను దహించుకున్నప్పుడు, శివుడు ఆమె శరీరాన్ని మోసుకుంటూ ఆర్తితో విహరించాడు. ఆ సమయంలో విష్ణుమూర్తి తన సుదర్శన చక్రంతో సతీదేవి శరీరాన్ని 51 భాగాలుగా విభజించాడు. అందులో గళభాగం (కంఠం) ఈ ప్రాంతంలో పడిందని చెబుతారు. అందుకే ఈ స్థలానికి జ్వాలాముఖి శక్తిపీఠం అనే పేరు వచ్చింది. ఇది అష్టాదశ శక్తిపీఠాలలో ఒకటి అని కూడా చెప్పబడుతుంది. అందుకే నవరాత్రి ఉత్సవాల్లో ఇక్కడ భక్తుల సందడి అతి ఎక్కువగా ఉంటుంది. తొమ్మిది రోజులపాటు జరిగే ఈ ఉత్సవాలకు వేలాదిమంది భక్తులు తరలివచ్చి అమ్మవారి జ్వాలలను దర్శించుకుంటారు. దీపావళి రోజున ఈ జ్వాలలు మరింత ప్రకాశవంతంగా వెలిగిపోతాయని విశ్వాసం.

సృష్టి మూలాలు అన్వేషించడమే:

జ్వాలాముఖి ఆలయంలో అడుగుపెట్టిన భక్తులు, అక్కడి అగ్నిజ్వాలలను దర్శించిన క్షణం నుంచి ఒక ప్రత్యేకమైన ఆధ్యాత్మిక అనుభూతి కలుగుతుందని చెబుతారు. మనలోని చీకట్లు తొలగిపోయి, హృదయం అంతా భక్తి వెలుగులతో నిండిపోతుందనే అనుభవం ఉంటుంది. ఇక్కడ విగ్రహం లేకపోవడం, కేవలం జ్వాలలే అమ్మవారి రూపం కావడం వలన భక్తులు దీన్ని మరింత పవిత్రంగా భావిస్తారు. హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లోని ఈ జ్వాలాముఖి ఆలయం ప్రధానమైనదే అయినప్పటికీ, అమ్మవారి పేరుతో దేశంలోని మరికొన్ని ప్రాంతాల్లో కూడా ఆలయాలు ఉన్నాయి. ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని శక్తిసాగర్ ఆలయం, నేపాల్‌లోని ముక్తినాద్ జ్వాలామాయి ఆలయం వీటిలో ముఖ్యమైనవి. ముఖ్యంగా ఉత్తర భారత దేశంలోని అనేక కుటుంబాలు జ్వాలాముఖి దేవిని తమ కులదేవతగా పూజిస్తుంటారు. మొత్తానికి, జ్వాలాముఖి ఆలయం ఒక అద్భుతమైన క్షేత్రం. భక్తులకు ఇది భౌతికంగా, ఆధ్యాత్మికంగా కూడా ఒక అనుభూతి. అమ్మవారిని అగ్నిరూపంలో దర్శించడం అంటే సృష్టి మూలాన్ని, ఆది శక్తిని, అనంత శక్తిని అనుభవించడం అన్నమాట.

ఆరిపోని అద్భుతం: ఆలయ ప్రత్యేకత ఏమిటి?

జ్వాలాముఖి ఆలయంలో విగ్రహం ఉండదు. పర్వత గర్భం నుంచి వెలువడే తొమ్మిది దివ్య జ్వాలలే ఇక్కడ దేవత రూపం. ఈ జ్వాలలను వెలిగించడానికి ఎలాంటి నూనె, వత్తులు లేదా నెయ్యి అవసరం లేదు. వందల సంవత్సరాలుగా, భూగర్భం నుంచి నిరంతరం స్వయంగా ఉద్భవిస్తూనే ఉన్న ఈ జ్వాలలను భక్తులు సాక్షాత్తు దేవి స్వరూపంగా, జీవ జ్యోతిగా కొలుస్తారు. సైంటిస్టులకు, పరిశోధకులకు కూడా ఈ జ్వాలలు ఎలా వెలుగుతున్నాయో ఇప్పటికీ అంతుచిక్కని రహస్యమే.

ప్రధాన ఉత్సవాలు,యాత్ర ఫలం నవరాత్రులు:

ఇక్కడ జరిగే ప్రధాన ఉత్సవం నవరాత్రి ఉత్సవాలు. ఈ తొమ్మిది రోజులు వేలాది మంది భక్తులు హాజరై అమ్మవారి జ్వాలలను దర్శించుకుంటారు. దీపావళి: దీపావళి రోజున జ్వాలాదేవి అగ్నిజ్వాలలు మరింత ప్రకాశవంతంగా, ప్రబలంగా వెలుగుతాయని భక్తుల ప్రగాఢ విశ్వాసం.