నాలుగో రోజూ.. పశ్చిమాసియా రణరంగమే
పశ్చిమ ఆసియాలో యుద్ధ జ్వాలలు ఎగిసిపడుతున్నాయి. శనివారం ప్రారంభమైన ఈ పోరు ఇప్పుడు తారాస్థాయికి చేరుకుంది. ఒకవైపు ఇరాన్ మద్దతు ఉన్న మిలిటెంట్ గ్రూపులు, మరోవైపు ఇజ్రాయెల్-అమెరికా సంయుక్త దళాలు ఒకరిపై ఒకరు క్షిపణులతో విరుచుకుపడుతున్నారు. ఇరాన్ రాజధాని టెహ్రాన్, లెబనాన్ రాజధాని బీరుట్లపై ఇజ్రాయెల్ ఏకకాలంలో దాడులకు తెగబడటంతో పరిస్థితి విషమించింది. ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ ఖమేనీ మరణం తర్వాత ఈ ప్రతీకార దాడులు మరింత తీవ్రమయ్యాయి.
2టెహ్రాన్, బీరుట్లలో బాంబుల మోత
ఇజ్రాయెల్ సైన్యం ఇరాన్, లెబనాన్లలోని కీలక ప్రాంతాలను లక్ష్యంగా చేసుకుంది. ముఖ్యంగా బీరుట్లో జరిపిన దాడుల్లో పాలస్తీనా ఇస్లామిక్ జిహాద్ కమాండర్ అబు హంజా రమీ, హిజ్బుల్లా ఇంటెలిజెన్స్ చీఫ్ హుస్సేన్ మక్లెద్లను హతం చేసినట్లు ఇజ్రాయెల్ ప్రకటించింది. వీరి మరణం మిలిటెంట్ గ్రూపులకు పెద్ద దెబ్బ అని ఇజ్రాయెల్ భావిస్తోంది. అదే సమయంలో టెహ్రాన్లోని అధ్యక్ష కార్యాలయంపై కూడా క్షిపణి దాడులు జరగడం పరిస్థితి తీవ్రతకు అద్దం పడుతోంది.
అణు కేంద్రాలపై నిఘా
ఇరాన్ అణ్వాయుధాలను తయారు చేయకుండా అడ్డుకోవడమే లక్ష్యంగా ఇజ్రాయెల్ దాడులు చేస్తోంది. ఇరాన్ తన అణు కార్యకలాపాలను భూగర్భ బంకర్లలోకి మారుస్తోందని, మరో కొన్ని నెలలు ఆగితే వాటిని ఆపడం అసాధ్యమని ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని నెతన్యాహు వెల్లడించారు. అందుకే నతాంజ్ అణు కేంద్రంపై ముందస్తు దాడులు చేశారు. ఈ దాడిలో భూగర్భ ద్వారాలు దెబ్బతిన్నాయని అంతర్జాతీయ అణుశక్తి సంస్థ ధ్రువీకరించినప్పటికీ, ప్రస్తుతానికి రేడియోధార్మిక ముప్పు లేదని స్పష్టం చేసింది.
విరుచుకుపడ్డ అమెరికా సైన్యం
అమెరికా సైన్యం కూడా నేరుగా యుద్ధంలోకి దూకింది. ఇరాన్ రివల్యూషనరీ గార్డ్స్ సైనిక స్థావరాలు, క్షిపణి కేంద్రాలపై అమెరికా బాంబుల వర్షం కురిపిస్తోంది. ఇరాన్ క్షిపణి శక్తిని పూర్తిగా నాశనం చేయడమే మా లక్ష్యం అని అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ప్రకటించారు. అసలైన యుద్ధం ఇంకా ముందుందని ఆయన హెచ్చరించడం ప్రపంచవ్యాప్తంగా కలవరం కలిగిస్తోంది. అమెరికా విదేశాంగ మంత్రి కూడా రాబోయే రోజుల్లో దాడులు ఇంకా కఠినంగా ఉంటాయని స్పష్టం చేశారు.
పదాతి దళాల రంగప్రవేశం?
ఇప్పటివరకు గగనతల దాడులు (విమానాల ద్వారా) మాత్రమే చేస్తున్న అమెరికా, ఇప్పుడు నేరుగా తన సైన్యాన్ని ఇరాన్ భూభాగంపైకి పంపే ఆలోచన చేస్తోంది. దీనిని 'పదాతి దళాల మోహరింపు' అంటారు. అవసరమైతే నేరుగా ఇరాన్ గడ్డపైకి వెళ్లి యుద్ధం చేస్తామని ట్రంప్ సంచలన ప్రకటన చేశారు. ఇప్పటికిప్పుడు అవసరం లేకపోయినా, ఆ ఆప్షన్ మాత్రం సిద్ధంగా ఉందని ఆయన చెప్పారు. ఇది ఈ యుద్ధంలో అతి పెద్ద మార్పుగా మారుతోంది.
ఎదురుదాడి చేస్తున్న ఇరాన్
అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ దాడులకు ఇరాన్ కూడా గట్టిగానే బదులిస్తోంది. బహ్రెయిన్లోని అమెరికా ఎయిర్ బేస్ను ధ్వంసం చేశామని ఇరాన్ ప్రకటించింది. రియాద్లోని అమెరికా రాయబార కార్యాలయం (ఎంబసీ)పై కూడా డ్రోన్లతో దాడులు చేసింది. కువైట్లోని అమెరికా సైనిక స్థావరంపై జరిగిన దాడిలో ఆరుగురు అమెరికా సైనికులు మరణించారు. వెనక్కి తగ్గే ప్రసక్తే లేదని, తమపై దాడులు చేస్తే వదిలిపెట్టబోమని ఇరాన్ తీవ్రంగా హెచ్చరిస్తోంది.
గల్ఫ్ దేశాల్లో భయాందోళనలు
ఈ యుద్ధం వల్ల గల్ఫ్ దేశాలన్నీ వణికిపోతున్నాయి. ఇరాన్ పంపుతున్న క్షిపణులు, డ్రోన్లను అడ్డుకోవడానికి బహ్రెయిన్, యూఏఈ వంటి దేశాలు శ్రమిస్తున్నాయి. బహ్రెయిన్ తమ పైకి వచ్చిన 70 క్షిపణులను కూల్చివేయగా, యూఏఈ ఏకంగా 645 డ్రోన్లను వాయు రక్షణ వ్యవస్థల ద్వారా అడ్డుకుంది. పరిస్థితి చేయిదాటుతుండటంతో కువైట్, ఇరాక్, ఖతార్ వంటి దేశాల్లో ఉన్న తమ పౌరులను వెంటనే దేశం విడిచి వచ్చేయాలని అమెరికా కోరింది.
హోర్ముజ్ జలసంధి మూసివేత
మరోవైపు ఇరాన్ తన అత్యంత శక్తివంతమైన ఆయుధాన్ని బయటకు తీసింది. ప్రపంచ చమురు రవాణాలో కీలకమైన 'హోర్ముజ్ జలసంధి'ని మూసివేస్తున్నట్లు ప్రకటించింది. దీంతో పెట్రోల్, డీజిల్ సరఫరా నిలిచిపోతుందనే భయాలు మొదలయ్యాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా జరిగే చమురు రవాణాలో 20 శాతం, అలాగే భారతదేశానికి వచ్చే ముడి చమురులో 40 శాతం ఈ సముద్ర మార్గం గుండానే వస్తుంది. ప్రస్తుతం అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో చమురు ధరలు బ్యారెల్కు 79 డాలర్ల వరకు చేరగా, ఒకవేళ ఈ సరఫరా మార్గం ఎక్కువ కాలం మూతపడితే ధర ఏకంగా 120 డాలర్ల వరకు పెరగవచ్చని ఆర్థిక నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. అదే గనుక జరిగితే పెట్రోల్ ధరలు భారీగా పెరిగి సామాన్యుడిపై ధరల భారం పడే ప్రమాదం ఉందని నిపుణులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు.
విమానాశ్రయాల్లో గందరగోళం
హోర్ముజ్ జలసంధి మూసివేత, యుద్ధం కారణంగా విమాన ప్రయాణాలు పూర్తిగా స్తంభించిపోయాయి. దుబాయ్ వంటి బిజీ విమానాశ్రయాల్లో వేలాది విమానాలు రద్దయ్యాయి. దాదాపు పదివేల మంది ప్రయాణికులు విమానాశ్రయాల్లోనే చిక్కుకుపోయారు. గగనతలం సురక్షితం కాదని భావించి అనేక దేశాలు తమ విమాన సర్వీసులను రద్దు చేసుకున్నాయి. దీనివల్ల వివిధ దేశాల ప్రజలు గల్ఫ్ దేశాల్లో ఇబ్బందులు పడుతున్నారు.
భారీగా ప్రాణనష్టం
ఈ పోరాటంలో ఇరుపక్షాలకు భారీ ప్రాణనష్టం సంభవిస్తోంది. ఇరాన్ వైపు సుమారు 787 మంది మరణించగా, లెబనాన్లో 52 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ఇజ్రాయెల్ క్షిపణి దాడుల వల్ల ఇజ్రాయెల్లో కూడా 11 మంది చనిపోయారు. అణు కేంద్రాలు, సైనిక స్థావరాలే కాకుండా జనసామర్థ్యం ఉన్న ప్రాంతాల్లో కూడా బాంబులు పడటంతో సామాన్య ప్రజలు బలి అవుతున్నారు. ఈ మృతుల సంఖ్య ఇంకా పెరిగే అవకాశం ఉందని రెడ్ క్రెసెంట్ సంస్థలు చెబుతున్నాయి.
యుద్ధం ఎంతకాలం కొనసాగుతుంది?
ఈ సైనిక చర్య ఎంతకాలం సాగుతుందనే దానిపై క్లారిటీ లేదు. మొదట 4 నుండి 5 వారాలు పడుతుందని అంచనా వేసిన ట్రంప్, ఇప్పుడు తమ లక్ష్యం నెరవేరే వరకు ఎంత కాలమైనా యుద్ధం చేయడానికి సిద్ధమని ప్రకటించారు. అమెరికా ఇప్పటికే ఇరాన్ అగ్ర నాయకత్వాన్ని, సైనిక వ్యవస్థలను దెబ్బతీశామని ధీమా వ్యక్తం చేస్తోంది. అయితే ఇరాన్ నుంచి వస్తున్న ఎదురుదాడిని చూస్తుంటే ఈ యుద్ధం సుదీర్ఘంగా సాగేలా కనిపిస్తోంది.
అమెరికా పౌరులకు హెచ్చరికలు
మధ్యప్రాచ్యంలోని 12కు పైగా దేశాల నుంచి తక్షణమే వెనక్కి రావాలని అమెరికా తన పౌరులకు గట్టి హెచ్చరికలు జారీ చేసింది. బహ్రెయిన్, జోర్డాన్ దేశాల్లోని తమ కార్యాలయ సిబ్బందిని కూడా వెనక్కి పిలిపించింది. భవిష్యత్తులో దాడులు ఇంకా పెరిగే అవకాశం ఉన్నందున ఎవరూ అక్కడ ఉండవద్దని సూచించింది. గల్ఫ్ ప్రాంతమంతా ఇప్పుడు అత్యంత ప్రమాదకరమైన ప్రదేశంగా మారిపోయింది.
ప్రపంచ దేశాల స్పందన
ఈ యుద్ధాన్ని రష్యా, చైనా, టర్కీ దేశాలు తీవ్రంగా ఖండించాయి. సముద్ర మార్గాలను మూసివేసి చమురు రవాణాకు ఆటంకం కలిగించవద్దని చైనా కోరింది. సైప్రస్లోని బ్రిటిష్ సైనిక స్థావరంపై దాడి జరగడంతో, ఆ ప్రాంత రక్షణ కోసం ఫ్రాన్స్ తన యుద్ధనౌకను పంపింది. గ్రీస్ కూడా తన యుద్ధ విమానాలను రక్షణ కోసం కేటాయించింది. ప్రపంచ దేశాలన్నీ రెండు వర్గాలుగా విడిపోయి మద్దతు ఇస్తుండటం ఆందోళన కలిగిస్తోంది.
భారతీయుల తరలింపు
వేలాది మంది భారతీయులు గల్ఫ్ దేశాల్లో చిక్కుకుపోవడంతో భారత ప్రభుత్వం రంగంలోకి దిగింది. మంగళవారం నుంచి విమాన సర్వీసులు పరిమితంగా ప్రారంభమయ్యాయి. దుబాయ్ నుండి 149 మంది భారతీయులతో కూడిన తొలి ఎయిర్ ఇండియా విమానం క్షేమంగా ఢిల్లీకి చేరుకుంది. ఢిల్లీ, ముంబై, బెంగళూరు నగరాలకు విమానాలు నడుస్తున్నాయి. అయితే ఎయిర్ లైన్స్ నుంచి కచ్చితమైన సమాచారం ఉన్న వారు మాత్రమే ఎయిర్ పోర్టులకు రావాలని అధికారులు కోరుతున్నారు.