నేపాల్ యువతను తప్పుదోవ పట్టించారు
నేపాల్ మాజీ ప్రధానమంత్రి కేపీ శర్మ ఒలీ తన ప్రభుత్వాన్ని కూల్చిన జెన్ జెడ్ నిరసనలపై మౌనం వీడి తొలిసారి మాట్లాడారు. నేపాల్ రాజ్యాంగ దినోత్సవం సందర్భంగా ఫేస్బుక్లో రాసిన సుధీర్ఘ పోస్టులో దీనిపై స్పందించారు. యువత నిరసనలు హింసాత్మకంగా మారాయని, తప్పుడు కథనాలతో యువతను తప్పుదారి పట్టించారని ఆరోపించారు. దేశ రాజ్యాంగం, సార్వభౌమాధికారాన్ని కాపాడేందుకు అందరూ ఐక్యంగా నిలవాలని పిలుపునిచ్చారు.
సెప్టెంబర్ 9న ఒలీ ప్రధానమంత్రి పదవికి రాజీనామా చేశారు. అదే రోజు నిరసనలు హింసాత్మకంగా మారడంతో ఆయన ఖాట్మాండు ఉత్తరంలోని శివపురి అటవీ ప్రాంతంలో నేపాల్ ఆర్మీ బ్యారక్లకు తరలిపోయారు. తొమ్మిది రోజుల తర్వాత ఒక రహస్య నివాసానికి వెళ్లారు. భద్రతా కారణాలతో ఆయన ఎక్కడున్నారనే విషయాన్ని రహస్యంగా ఉంచారు. జెన్ జెడ్ నిరసనలు శాంతియుతంగా ప్రకటించినప్పటికీ కుట్రదారులు హింస, రక్తపాతానికి దారితీశారని ఒలీ ఆరోపించారు. పోలీసుల వద్ద లేని ఆటోమేటిక్ ఆయుధాలతో కాల్పులు జరిగాయన్నారు. ఈ ఘటనను లోతుగా విచారించాలని డిమాండ్ చేశారు. చనిపోయిన యువతకు సంతాపం తెలియజేస్తూ, గాయపడిన వారు కోలుకోవాలని ప్రార్థిస్తున్నానన్నారు. దేశ రాజ్యాంగంపై పెద్ద దాడి జరుగుతోందని ఒలీ హెచ్చరించారు. తన రాజీనామా తర్వాత సింగ్ దర్బార్ను కాల్చారని, నేపాల్ జాతీయ చిహ్నాలను ధ్వంసం చేశారని చెప్పారు. ప్రజాప్రతినిధుల కార్యాలయాలు, కోర్టులు, వ్యాపారాలు, రాజకీయ పార్టీల కార్యాలయాలు, నాయకుల ఇళ్లను బూడిద చేశారని ఆయన ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు. ఈ నిరసనలు దేశాన్ని నిర్మించడానికి కాకుండా, తప్పుడు కథనాలతో కేవలం ఆగ్రహాన్ని పెంచాయని చెప్పారు. ఈ సంక్షోభం నుంచి దేశాన్ని కాపాడేందుకు ఐక్యతే ముఖ్యమని ఒలీ పేర్కొన్నారు. గతంలో నేపాల్ చరిత్రలో జరిగిన ద్రోహాలను పోల్చి, విభజన, అస్థిరత దీర్ఘకాలిక పరిణామాలపై హెచ్చరించారు. జెన్ జెడ్ నిరసనకారులు డిస్కార్డ్ యాప్ ద్వారా ఓటు వేసి, మాజీ సుప్రీం కోర్టు న్యాయమూర్తి సుశీల కర్కీని తాత్కాలిక ప్రధానమంత్రిగా ఎన్నుకున్నారు. రాజ్యాంగ దినోత్సవం సందర్భంగా సెప్టెంబర్ 19న ఖాట్మాండులో ఓ కార్యక్రమం నిర్వహించారు. ఈ కార్యక్రమంలో రాష్ట్రపతి రామచంద్ర పౌడెల్, ప్రధాన మంత్రి సుశీల కర్కీ, నేపాల్ ఆర్మీ చీఫ్, మంత్రులు, ఇతర ప్రముఖులు పాల్గొన్నారు.
ఒలీ రాజీనామా నేపాల్లో రాజకీయ అస్థిరతను తీవ్రం చేసింది. జెన్ జెడ్ నిరసనలు దక్షిణాసియా దేశాల్లో యువత నడిపిన ఉద్యమాల స్ఫూర్తితో సాగినట్లు తెలుస్తోంది. ఈ నిరసనలు ఆర్థిక సంక్షోభం, ప్రభుత్వ వైఫల్యాలపై ఆగ్రహాన్ని ప్రతిబింబించాయి. ఒలీ ఆరోపణలు కుట్ర సిద్ధాంతాలను సూచిస్తున్నా, నిరసనల్లో 72 మంది మరణించడం, సింగ్ దర్బార్ ధ్వంసం వంటి ఘటనలు హింస తీవ్రతను చూపిస్తున్నాయి. భారత్, నేపాల్ సంబంధాలపై ఈ సంక్షోభం ప్రభావం చూపవచ్చు. ప్రధాని మోడీ సుశీల కర్కీతో మాట్లాడి సంతాపం తెలిపారు, ఇది ద్వైపాక్షిక సంబంధాలను స్థిరీకరించే ప్రయత్నంగా కనిపిస్తుంది. నేపాల్లో రాజ్యాంగ సంక్షోభం, ఆర్థిక సమస్యలు కొనసాగితే, చైనా ప్రభావం పెరిగే అవకాశం ఉంది, ఇది భారత్కు సవాలుగా మారవచ్చు.