తెలంగాణలో వర్షాల కోసం వరుణ యాగం.. నాగార్జునసాగర్‌లో ప్రత్యేక పూజలు

తెలంగాణలో సమృద్ధిగా వర్షాలు కురవాలని, రాష్ట్రంలోని ప్రధాన జలాశయాలు నిండాలని, రైతులకు సాగునీటి కొరత లేకుండా చూడాలని ఆకాంక్షిస్తూ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం ఆధ్వర్యంలో ‘వరుణ యాగం’ నిర్వహిస్తోంది. నల్గొండ జిల్లాలోని నాగార్జునసాగర్‌లో కృష్ణా నది తీరంలో సోమవారం ఈ ప్రత్యేక యాగ కార్యక్రమం ప్రారంభమైంది. సోమవారం ఉదయం రాష్ట్ర నీటిపారుదల శాఖ మంత్రి ఎన్. ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి, ఆయన సతీమణి, ఎమ్మెల్యే ఎన్. పద్మావతి యాగంలో పాల్గొని ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహించారు.

వర్షాకాలం సగం దాటినా రాష్ట్రంలోని ప్రధాన నదులు, జలాశయాల్లోకి ఆశించిన స్థాయిలో నీటి ప్రవాహాలు లేకపోవడంతో ప్రభుత్వం ఈ యాగాన్ని నిర్వహిస్తోంది.

యాదాద్రి ఆలయ వేద పండితులతో యాగం

నాగార్జునసాగర్‌లో నిర్వహిస్తున్న వరుణ యాగాన్ని యాదాద్రి శ్రీ లక్ష్మీనరసింహస్వామి ఆలయానికి చెందిన అర్చకులు, వేద పండితులు నిర్వహిస్తున్నారు. సంప్రదాయ వేద పద్ధతుల్లో వరుణ దేవుడికి ప్రత్యేక పూజలు, హోమాలు నిర్వహిస్తున్నారు.

ఈ కార్యక్రమం కోసం మొత్తం 108 మంది రుత్వికులను నియమించారు. యాగశాలలో 11 హోమ గుండాలను ఏర్పాటు చేసి వేద మంత్రోచ్ఛారణల మధ్య హోమ కార్యక్రమాలు కొనసాగించారు. రాష్ట్రంలో మంచి వర్షాలు కురిసి చెరువులు, కుంటలు, జలాశయాలు నిండాలని, వ్యవసాయానికి అవసరమైన నీరు అందుబాటులో ఉండాలని ప్రత్యేక పూజలు నిర్వహించారు.

పూర్ణాహుతికి సతీసమేతంగా సీఎం రేవంత్‌రెడ్డి

వరుణ యాగం ముగింపు కార్యక్రమమైన పూర్ణాహుతికి ముఖ్యమంత్రి ఎ. రేవంత్‌రెడ్డి సోమవారం సాయంత్రం సతీ సమేతంగా హాజరయ్యారు. ఈ సందర్భంగా సీఎం ప్రత్యేక పూజల్లో పాల్గొని రాష్ట్ర ప్రజలు, రైతుల సంక్షేమం కోసం ప్రార్థించారు.

ముఖ్యంగా, కృష్ణా, గోదావరి పరీవాహక ప్రాంతాల్లో విస్తారంగా వర్షాలు కురిసి, చెరువులు, జలాశయాలు నిండాలి. పంటలు సమృద్ధిగా పండాలి. రైతన్నల కష్టానికి తగిన ఫలితం దక్కాలి. ప్రతి కుటుంబం సంతోషంగా, సుభిక్షంగా జీవించాలి. ప్రజల సంక్షేమం, రైతుల శ్రేయస్సు, ప్రజా ప్రభుత్వానికి ఎల్లప్పుడూ అత్యున్నత ప్రాధాన్యత అని ఈ సందర్భంగా రేవంత్ రెడ్డి పేర్కొనారు.

ప్రస్తుతం రాష్ట్రంలో వర్షపాతం పరిస్థితులు, జలాశయాల్లో నీటి లభ్యత, సాగునీటి అవసరాలను ప్రభుత్వం నిశితంగా పరిశీలిస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలో తెలంగాణా ప్రభుత్వం నాగార్జునసాగర్‌లో వరుణ యాగం నిర్వహించడం ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది.

నాగార్జునసాగర్‌లో తగ్గిన నీటి నిల్వలు

తెలంగాణలో సాగునీటి అవసరాలకు అత్యంత కీలకమైన జలాశయాల్లో నాగార్జునసాగర్ ఒకటి. అయితే ఈ ఏడాది వర్షపాతం తక్కువగా ఉండటంతో జలాశయంలోకి వచ్చే నీటి ప్రవాహాలు కూడా తగ్గిపోయాయి.

ప్రస్తుతం నాగార్జునసాగర్‌లో 145.65 టీఎంసీల నీరు మాత్రమే ఉంది. జలాశయం పూర్తి స్థాయి నిల్వ సామర్థ్యం 312.045 టీఎంసీలు. అంటే ప్రస్తుత నిల్వ పూర్తి సామర్థ్యంలో సగానికి కూడా తక్కువగా ఉంది.

అదేవిధంగా నాగార్జునసాగర్‌లో నీటిమట్టం ప్రస్తుతం సుమారు 518 అడుగుల వద్ద ఉంది. జలాశయం పూర్తి స్థాయి నీటిమట్టం 590 అడుగులు. దీంతో జలాశయం పూర్తి స్థాయికి చేరుకోవాలంటే ఇంకా భారీగా నీరు చేరాల్సిన పరిస్థితి ఉంది.

గతేడాది పరిస్థితి పూర్తిగా భిన్నం

గతేడాది ఇదే సమయంలో నాగార్జునసాగర్‌లో నీటి నిల్వలు దాదాపు పూర్తి స్థాయిలో ఉన్నాయి. 2025 ఆగస్టు 9న జలాశయంలో సుమారు 310.25 టీఎంసీల నీరు ఉండేది. ఆ సమయంలో నీటిమట్టం 589.40 అడుగులుగా నమోదైంది.

అంటే గతేడాది నాగార్జునసాగర్ దాదాపు పూర్తి స్థాయి నీటి మట్టానికి చేరుకుంది. కానీ ఈ ఏడాది అదే సమయానికి కేవలం 145.65 టీఎంసీల నీరు మాత్రమే ఉండటం పరిస్థితిలో ఎంతటి వ్యత్యాసం ఏర్పడిందో స్పష్టం చేస్తోంది.

గతేడాదితో పోలిస్తే ఈ ఏడాది నాగార్జునసాగర్‌లో నీటి నిల్వ సగానికి కూడా తక్కువగా ఉండటం రాష్ట్రానికి ఆందోళన కలిగించే అంశంగా మారింది. రాబోయే రోజుల్లో కృష్ణా పరివాహక ప్రాంతంలో భారీ వర్షాలు కురిస్తేనే జలాశయంలోకి గణనీయమైన నీటి ప్రవాహాలు వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది.

కృష్ణా, గోదావరుల్లోకి నీటి ప్రవాహాల కోసం ఎదురుచూపులు

తెలంగాణకు కృష్ణా, గోదావరి నదులు జీవనాడులుగా ఉన్నాయి. ఈ రెండు నదుల పరివాహక ప్రాంతాల్లో కురిసే వర్షాలపైనే రాష్ట్రంలోని అనేక ప్రధాన సాగునీటి ప్రాజెక్టులు ఆధారపడి ఉన్నాయి.

నైరుతి రుతుపవనాలు ప్రారంభమై ఇప్పటికే సగం కాలం పూర్తయింది. ఆగస్టు రెండో వారంలోకి ప్రవేశించినప్పటికీ కృష్ణా, గోదావరి నదుల్లోకి ఆశించిన స్థాయిలో నీటి ప్రవాహాలు లేకపోవడంతో ప్రభుత్వం ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తోంది.

నదుల్లో నీటి ప్రవాహాలు పెరిగితేనే ప్రధాన జలాశయాలు, సాగునీటి ప్రాజెక్టుల్లో నీటి నిల్వలు పెరుగుతాయి. జలాశయాల్లో నీరు చేరితేనే సాగునీటితో పాటు తాగునీటి అవసరాలను తీర్చేందుకు అవకాశం ఉంటుంది.

ఎల్‌నినో ప్రభావంపై నిపుణుల కమిటీ సూచనలు

ఈ ఏడాది వర్షపాతం పరిస్థితులపై ఎల్‌నినో ప్రభావం ఉండే అవకాశాలను దృష్టిలో ఉంచుకుని తెలంగాణ ప్రభుత్వం ప్రత్యేక నిపుణుల కమిటీని ఏర్పాటు చేసింది. జూలై 30న ఈ కమిటీ తన సూచనలను ప్రభుత్వానికి అందించింది.

వర్షపాతం లోటు వల్ల వ్యవసాయ రంగంపై ప్రతికూల ప్రభావం పడకుండా ముందస్తు చర్యలు చేపట్టాలని కమిటీ సూచించింది.

ప్రధానంగా రైతులకు డ్రిప్, స్ప్రింక్లర్ సాగునీటి వ్యవస్థలపై సబ్సిడీ అందించాలని సూచించింది. తక్కువ నీటితో సాగు చేయగల కరువు తట్టుకునే పంటలను ప్రోత్సహించాలని పేర్కొంది.

నీటి కొరత ఉన్న ప్రాంతాల్లో అధిక నీటి అవసరమయ్యే పంటల సాగును తగ్గించి, అందుబాటులో ఉన్న నీటి వనరులకు అనుగుణంగా పంటలను ఎంపిక చేసుకునేలా రైతులకు అవగాహన కల్పించాలని నిపుణులు సూచించారు.

వర్షాభావం.. రైతులపై ప్రభావం

తెలంగాణలో వ్యవసాయ రంగం వర్షాలపై గణనీయంగా ఆధారపడి ఉంటుంది. రుతుపవనాల సమయంలో సరైన వర్షాలు కురవకపోతే విత్తనాలు వేయడం నుంచి పంట ఎదుగుదల వరకు రైతులు అనేక సమస్యలను ఎదుర్కొనే అవకాశం ఉంది.

వర్షాలు ఆలస్యం కావడం వల్ల పంటల సాగు కాలపట్టికలో మార్పులు రావచ్చు. మరోవైపు సాగునీటి ప్రాజెక్టుల్లో నీరు తక్కువగా ఉంటే ఆయకట్టు ప్రాంతాలకు నీటిని విడుదల చేయడం కూడా సవాలుగా మారుతుంది.

ఈ నేపథ్యంలో రాబోయే రోజుల్లో వర్షపాతం మెరుగుపడటం తెలంగాణ వ్యవసాయ రంగానికి అత్యంత కీలకంగా మారింది.

యాగంతో పాటు రైతులకు చర్యలు అవసరం: కేటీఆర్

వరుణ యాగం నిర్వహించాలన్న ప్రభుత్వ నిర్ణయంపై బీఆర్‌ఎస్ వర్కింగ్ ప్రెసిడెంట్ కేటీ రామారావు స్పందించారు. యాగం నిర్వహించడంలో తప్పేమీ లేదని ఆయన పేర్కొన్నారు.

అయితే వర్షాల కోసం యాగం నిర్వహించడంతో పాటు ప్రభుత్వం రైతులకు వాస్తవంగా ఉపశమనం కల్పించే చర్యలు చేపట్టాలని సూచించారు. వర్షాభావ పరిస్థితులు కొనసాగితే రైతులు ఎదుర్కొనే సమస్యలను ముందుగానే అంచనా వేసి తగిన సహాయం అందించాలని కోరారు.

రైతుల ప్రయోజనాలను కాపాడేందుకు ప్రభుత్వం ఆచరణాత్మక చర్యలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని ఆయన పేర్కొన్నారు.

ప్రస్తుతం తెలంగాణలో వర్షపాతం పరిస్థితి, జలాశయాల్లో నీటి నిల్వలు ప్రభుత్వానికి కీలక అంశాలుగా మారాయి. ముఖ్యంగా నాగార్జునసాగర్‌లో గతేడాదితో పోలిస్తే నీటి నిల్వలు భారీగా తగ్గడం పరిస్థితి తీవ్రతను తెలియజేస్తోంది.

రాష్ట్రంలో మిగిలిన రుతుపవన కాలంలో సమృద్ధిగా వర్షాలు కురిస్తే జలాశయాల్లోకి నీరు చేరే అవకాశం ఉంటుంది. కృష్ణా, గోదావరి నదుల్లో వరద ప్రవాహాలు పెరిగితే ప్రధాన సాగునీటి ప్రాజెక్టులకు కూడా ప్రయోజనం కలుగుతుంది.

ఇదే సమయంలో వర్షపాతం లోటు కొనసాగితే రైతుల కోసం ప్రత్యామ్నాయ పంటలు, సూక్ష్మ సాగునీటి పద్ధతులు, అవసరమైన ఆర్థిక సహాయం వంటి చర్యలను ప్రభుత్వం వేగంగా అమలు చేయాల్సి ఉంటుంది.

వర్షాలు కురవాలి.. జలాశయాలు నిండాలి

వేద పండితులు నిర్వహిస్తున్న ఈ యాగంలో రాష్ట్రానికి సమృద్ధిగా వర్షాలు కురవాలని, జలాశయాలు నిండాలని, రైతుల పొలాలకు సాగునీరు అందాలని అందరూ ప్రార్ధించారు. ఈ కార్యక్రమంలో పలువురు మంత్రులు, ప్రజాప్రతినిధులు పాల్గొన్నారు.

సీఎం రేవంత్‌రెడ్డి పూర్ణాహుతిలో పాల్గొనడంతో ఈ యాగం ముగిసింది. ప్రభుత్వం ఒకవైపు వర్షాల కోసం ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తూనే, మరోవైపు వర్షాభావ పరిస్థితులను ఎదుర్కొనేందుకు నిపుణుల సూచనల మేరకు వ్యవసాయ, సాగునీటి రంగాల్లో ముందస్తు చర్యలు చేపట్టాల్సిన అవసరం ఉంది.