డిసెంబర్ 2025 నాటికి తెలంగాణ అప్పు రూ.8 లక్షల కోట్లు!

తెలంగాణ రాష్ట్ర ఆర్థిక పరిస్థితిపై ప్రభుత్వం విడుదల చేసిన 'సోషియో ఎకనామిక్ అవుట్‌లుక్ 2026' నివేదిక రాష్ట్ర అప్పుల తీవ్రతను వెల్లడించింది. 2025 డిసెంబర్ నాటికి వివిధ ప్రభుత్వ సంస్థల రుణాలు, ప్రభుత్వ గ్యారంటీలతో కలిపి రాష్ట్ర మొత్తం అప్పు రూ. 8,00,805 కోట్లకు చేరుకుందని నివేదిక పేర్కొంది.

2023 డిసెంబర్‌లో కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చిన తరువాత నుంచి 2025 డిసెంబర్ వరకు రాష్ట్ర ప్రభుత్వం దాని అనుబంధ సంస్థలు మొత్తం రూ.3,19,179 కోట్ల మేరకు కొత్త రుణాలు సేకరించాయి. ఇదే కాలంలో ప్రభుత్వం రూ.3,04,202 కోట్లను వడ్డీ, మూలధన చెల్లింపుల రూపంలో తిరిగి చెల్లించింది. ఈ గణాంకాలు చూస్తే, సేకరించిన రుణాలలో గణనీయమైన భాగం పాత అప్పుల చెల్లింపులకే వినియోగించబడినట్లు స్పష్టమవుతోంది.

ప్రభుత్వం తెలిపిన వివ‌రాల‌ ప్రకారం, డిసెంబర్ 2025 నాటికి రాష్ట్రపు మొత్తం బకాయిలు రూ.8,00,805 కోట్లుగా నమోదయ్యాయి. ఈ పెరుగుదలను అర్థం చేసుకోవాలంటే, గత ప్రభుత్వ కాలంలో తీసుకున్న భారీ అప్పులు, వాటిపై చెల్లించాల్సిన అధిక వడ్డీ, అలాగే మూలధన చెల్లింపులను పరిగణలోకి తీసుకోవాల్సి ఉంటుందని నివేదిక సూచించింది. అదే సమయంలో సంక్షేమ పథకాలు, అభివృద్ధి కార్యక్రమాలకు ఖర్చు చేయాల్సిన అవసరం కూడా రాష్ట్రంపై ఆర్థిక ఒత్తిడిని పెంచిందని తెలిపింది.

ఈ కాలంలో ప్రభుత్వం చెల్లించిన మొత్తం రూ.3.04 లక్షల కోట్లలో రూ.1.90 లక్షల కోట్లు మూలధనానికి, రూ.1.14 లక్షల కోట్లు వడ్డీ కింద చెల్లించారు. దీంతో రాష్ట్ర ఆర్థిక వ్యవస్థ ప్రస్తుతం ఒక మార్పు దశలో ఉందని నివేదిక విశ్లేషించింది. భవిష్యత్తులో ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని సాధించేందుకు మధ్యకాలిక వ్యూహాలు అవసరమని సూచించింది.

ఇక రాష్ట్ర ఆర్థిక వృద్ధి విషయానికి వస్తే, 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరానికి ప్రస్తుత ధరల ప్రకారం తెలంగాణ స్థూల రాష్ట్ర దేశీయోత్పత్తి రూ.17.82 లక్షల కోట్లుగా అంచనా వేయబడింది. ఇది 10.7 శాతం వృద్ధి రేటుతో జాతీయ సగటు 8 శాతాన్ని మించిందని నివేదిక వెల్లడించింది. ముఖ్యంగా ఐటీ, వాణిజ్యం, రవాణా, కమ్యూనికేషన్ రంగాల వృద్ధి ఈ అభివృద్ధికి దోహదపడింది.

అదేవిధంగా, రాష్ట్ర వ్యక్తిగత ఆదాయం రూ.4.19 లక్షలకు చేరుకుంది. ఇది దేశ సగటు రూ.2.20 లక్షల కంటే గణనీయంగా ఎక్కువగా ఉంది. 10.2 శాతం వృద్ధి రేటుతో రాష్ట్ర ఆర్థిక స్థితి ఇతర రాష్ట్రాలతో పోలిస్తే మెరుగ్గా ఉందని నివేదిక పేర్కొంది.

మొత్తంగా, తెలంగాణ ఆర్థిక వ్యవస్థ ప్రస్తుతం ఒక పరివర్తన దశలో ఉందని, ప్రజా వ్యయానికి ప్రాధాన్యతనిస్తూ ఆర్థిక సుస్థిరత సాధించడమే లక్ష్యంగా ప్రభుత్వం పనిచేస్తోందని అవుట్‌లుక్ పేర్కొంది. రాబోయే కాలంలో అభివృద్ధి లక్ష్యాలను చేరుకుంటూనే రుణ భారాన్ని తగ్గించేలా మధ్యకాలిక ఆర్థిక వ్యూహాలను రూపొందించుకోవాలని నివేదిక సూచించింది.