ట్రిపుల్‌ఆర్ నిర్వాసితులకు

ట్రిపుల్ ఆర్ నిర్వాసితులను అన్ని విధాలా ఆదుకుంటామని మంత్రి కోమటిరెడ్డి వెంకట్ రెడ్డి వెల్లడించారు. గత బీఆర్ఎస్ ప్రభుత్వం ట్రిపుల్‌ఆర్‌ను పట్టించుకోలేదని రైతులకు తీవ్ర అన్యాయం చేసిందని పేర్కొన్నారు. ఇప్పుడు కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం అధికారంలో ఉంది కాబట్టి.. నిర్వాసితులకు మార్కెట్ రేట్ ప్రకారం పరిహారం ఇచ్చి రైతులను ఒప్పించినట్లు మంత్రి కోమటిరెడ్డి వెంకట్ రెడ్డి ప్రకటించారు. అయితే, అలైన్‌మెంట్ మార్పులు, పేద రైతుల భూములను బలవంతంగా లాక్కొటున్నారని రైతులు పలు చోట్ల ఆందోళనలు చేస్తున్నారు. రైతుల ఆందోళనలకు కాంగ్రెస్ పార్టీ ఎమ్మెల్యే రాజగోపాల్ రెడ్డి మద్దతు ఇవ్వడం గమనార్హం.

ఏమిటీ రీజినల్ రింగ్ రోడ్డు ?

తెలంగాణ రాష్ట్రంలో అత్యంత ప్రతిష్ఠాత్మకమైన ప్రాజెక్ట్ రీజినల్ రింగ్ రోడ్ (ట్రిపుల్ ఆర్ - ఆర్ఆర్ఆర్) ప్రాజెక్ట్, హైదరాబాద్ చుట్టూ 338 కిలోమీటర్ల రింగ్ రోడ్ నిర్మాణానికి సంబంధించిన పెద్ద ప్రాజెక్ట్. రైతుల భూసేకరణ, పరిహారం విషయాల్లో తీవ్ర వివాదాలకు దారితీసింది. 2017-18లో ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోడీ అంగీకారం ఇచ్చిన ఈ ప్రాజెక్ట్‌ను బీఆర్ఎస్ ప్రభుత్వం ముందుకు తీసుకెళ్లలేదని కాంగ్రెస్ నేతలు ఆరోపిస్తున్నారు. సమయానికి భూసేకరణ చేయకపోవడంతో రైతుల్లో అసంతృప్తి మొదలైంది.

ఆలస్యాలు, వివాదాల మొదలు

ట్రిపుల్ ఆర్ ప్రాజెక్ట్, హైదరాబాద్ మెట్రోపాలిటన్ డెవలప్‌మెంట్ అథారిటీ (హెచ్‌ఎమ్‌డీఎ) పరిధిలో 24 మండలాలను కవర్ చేస్తూ, ఉత్తర, దక్షిణ వింగ్‌లుగా విభజించారు. మొత్తం 338 కి.మీ. పొడవుతో, ఈ రోడ్ హైదరాబాద్ ట్రాఫిక్‌ను తగ్గించి, ఆర్థిక వృద్ధికి దోహదపడుతుందని ప్రభుత్వం చెబుతోంది. 2017లో కేంద్రం అంగీకరించినప్పటికీ, బీఆర్ఎస్ పాలిత ప్రభుత్వం (2014-2023) భూసేకరణలో నిర్లక్ష్యం చేసిందని కాంగ్రెస్ నేతలు ఆరోపిస్తున్నారు. ఫలితంగా, ప్రాజెక్ట్ ఆలస్యమైంది.

కాంగ్రెస్ అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత (డిసెంబర్ 2023), ముఖ్యమంత్రి ఎ. రేవంత్ రెడ్డి ఈ ప్రాజెక్ట్‌ను వేగవంతం చేయాలని ఆదేశాలు జారీ చేశారు. మొత్తం ₹6,000 కోట్లు భూసేకరణకు కేటాయించబడ్డాయి, ఇందులో కేంద్రం-రాష్ట్రం సమానంగా ₹3,000 కోట్లు చొప్పున భాగస్వామ్యం చేసుకుంటాయి. అయితే, ఈ మొత్తం రైతులకు మార్కెట్ రేట్ ప్రకారం (సగటున ఎకరానికి ₹10-15 లక్షలు) చెల్లించబడుతుందని మంత్రి కోమటిరెడ్డి స్పష్టం చేశారు.

రైతుల అభ్యంతరాలు

ట్రిపుల్ ఆర్ నిర్వాసితులు (ప్రధానంగా నల్గొండ, భువనగిరి, సుమారు 10,000 ఎకరాల భూమి ప్రభావితమవుతున్న రైతులు) ప్రధానంగా మూడు అభ్యంతరాలు లేవనెత్తారు. బీఆర్ఎస్ పాలనలో భూసేకరణ ఆలస్యం వల్ల రైతులు మార్కెట్ రేట్ పొందలేదని నిర్వాసితుల నుంచి ఫిర్యాదు వచ్చింది. ఇప్పుడు కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వం రెట్టింపు పరిహారం చెల్లించాలని డిమాండ్ చేస్తున్నారు. సెప్టెంబర్ 2025లో హెచ్‌ఎమ్‌డీఎ కార్యాలయం వద్ద ఆందోళనలు కూడా జరిగాయి. ఇక్కడ రైతులు "కాంపెన్సేషన్ డబుల్ చేయాలి, అలైన్‌మెంట్ మార్చాలి" అని డిమాండ్ చేశారు.

ఆరోపణలు ఏమిటి?

ఉత్తర వింగ్ (నార్త్ సైడ్) అలైన్‌మెంట్‌లో మార్పులు చేస్తూ పెద్ద నాయకులు, రియల్ ఎస్టేట్ మాఫియా భూములను కాపాడుతూ, పేద రైతుల భూములు గుంజుకుంటున్నాయని రైతు సంఘాల నుంచి ఆరోపణలు ఉన్నాయి. దక్షిణ వింగ్ (సౌత్ వింగ్)లో కూడా ఇదే సమస్య. రైతులు మంత్రి కోమటిరెడ్డి నివాసం వద్ద (సెప్టెంబర్ 15, 2025) ఆందోళన చేశారు. "లీడర్ల భూములకు అనుకూలంగా అలైన్‌మెంట్ మార్చవద్దు" అని డిమాండ్ చేశారు. ఫలితంగా, దక్షిణ వింగ్ నిర్మాణం ఆలస్యమవుతోంది.

నిర్వాసితుల గోడు వినరా..

భూమి కోల్పోతున్న రైతులకు ప్లాట్లు అలాట్ చేయాలని, పునరావాస ప్యాకేజీలు ఇవ్వాలని డిమాండ్ వినిపిస్తోంది. భావోద్వేగ సమస్యలు, ఆర్థిక ఇబ్బందులు ఎదురవుతున్నారని రైతులు చెబుతున్నారు. రైతు సంఘాల నేతలు కల్వకుర్తి మండలంలో సైతం ఆందోళనలు చేశారు. ఈ అభ్యంతరాలు సెప్టెంబర్ 2025లో ఉధృతమయ్యాయి. కొన్ని చోట్ల రోడ్లను కూడా ఆందోళనకారులు బంద్ చేశారు.

మంత్రి తాజా వివరణ

నల్గొండ జిల్లా చిట్యాల మండలం పెద్దకాపట్టి గ్రామంలో రైతులతో సమావేశమైన మంత్రి కోమటిరెడ్డి వెంకట్ రెడ్డి మాట్లాడుతూ.. "నా ఊపిరి ఉన్నంత వరకు ట్రిపుల్ ఆర్ రైతులకు అన్యాయం జరగనివ్వను" అని హామీ ఇచ్చారు. 2017-18లో మోడ అంగీకరించినప్పటికీ, బీఆర్ఎస్ నిర్లక్ష్యం వల్ల భూసేకరణ జరగలేదు. ప్రజల ప్రభుత్వం వచ్చాక మార్కెట్ రేట్ (ఎకరానికి ₹10-15 లక్షలు) ఇచ్చి రైతులను ఒప్పించామని చెప్పారు. ఉత్తర వింగ్ అలైన్‌మెంట్‌లో ఎలాంటి మార్పు ఉండదని, రెండు నెలల్లో టెండర్లు జారీ అవుతాయని తెలిపారు. దక్షిణ వింగ్ విషయంలో రైతులు ఆందోళన చెందవద్దని, ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డితో సంప్రదించి మంత్రివర్గ కమిటీ ఏర్పాటు చేస్తామని హామీ ఇచ్చారు.

సమస్యలు పరిష్కరిస్తాం

భూసేకరణ రైతుల అంగీకారంతో మాత్రమే జరుగుతుందని, సమస్యల పరిష్కారానికి సిద్ధంగా ఉన్నామని మంత్రి చెప్పారు. ఈ సమావేశంలో రైతులు తమ ఆందోళనలు వ్యక్తం చేశారు. ఈ ప్రాజెక్ట్ రాజకీయంగా కాంగ్రెస్‌కు అనుకూలం మారుతోంది. మంత్రి కోమటిరెడ్డి బీఆర్ఎస్‌ను నిర్లక్ష్యం చేసి, తమ ప్రభుత్వం రైతుల సంక్షేమానికి కట్టుబడి ఉందని ప్రచారం చేస్తున్నారు. మరోవైపు, బీఆర్ఎస్ నేత హరీశ్ రావు, కాంగ్రెస్‌పై విమర్శలు గుప్పిస్తున్నారు. "రైతులను మోసం చేస్తున్నారు" అని ఆరోపిస్తున్నారు. ఇది 2026 ఎన్నికల ముందు రైతుల సమస్యగా మారొచ్చు.

ప్రాజెక్ట్ వల్ల ప్రయోజనాలు ఏమిటి?

ఈ రోడ్ హైదరాబాద్ ట్రాఫిక్‌ను 30% తగ్గించి, రియల్ ఎస్టేట్, పరిశ్రమలకు ఊతం ఇస్తుంది. ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి ఆదేశాల మేరకు భూసేకరణ వేగవంతం అవుతోంది. రైతుల ఆందోళనలు పరిష్కరించకపోతే ప్రాజెక్ట్ మరింత ఆలస్యమవుతుంది. అలైన్‌మెంట్ మార్పుల్లో పారదర్శకత లేకపోవడం, పునరావాస ప్యాకేజీలు అమలు చేయడం కీలకం. విపక్షాల ప్రచారం ప్రభుత్వాన్ని ఒత్తిడికి గురిచేస్తోంది. మొత్తంగా, మంత్రి కోమటిరెడ్డి హామీలు రైతులలో కొంత ఆశలు కలిగించారు. అమలు త్వరగా జరిగితేనే ప్రాజెక్ట్ విజయవంతమవుతుంది.