చైనా-జపాన్ ఉద్రిక్తతలు.. పాండాలను చైనాకు తిరిగి పంపిన జపాన్
జపాన్లోని టోక్యో నగరం మంగళవారం కన్నీటి వీడ్కోలుకు వేదికైంది. ఆ దేశంలో చిట్టచివరిగా మిగిలిన జంట పాండాలు 'సియావో సియావో’, 'లీ లీ'లను తిరిగి చైనాకు పంపించేశారు. దీంతో 1972 తర్వాత జపాన్ గడ్డపై ఒక్క పాండా కూడా లేకపోవడం ఇదే మొదటిసారి. జపాన్ ప్రధాని సనా తకైచి తైవాన్ విషయంలో చేసిన వ్యాఖ్యల వల్ల రెండు దేశాల మధ్య సంబంధాలు దెబ్బతినడమే దీనికి ప్రధాన కారణమని తెలుస్తోంది.
చివరిసారి చూసేందుకు బారులు తీరిన జనం
టోక్యోలోని ఉయెనో జూలో ఉన్న ఈ జంట పాండాలను ఆఖరిసారిగా చూసేందుకు ఆదివారం వేలాది మంది ప్రజలు తరలివచ్చారు. కేవలం నిమిషం పాటు వాటిని చూడటానికి జనం మూడున్నర గంటల పాటు క్యూలైన్లలో వేచి ఉన్నారు. 2021లో ఇక్కడే జన్మించిన ఈ పాండాలు పెరగడాన్ని తాము కళ్లారా చూశామని, ఇప్పుడు అవి వెళ్లిపోతుంటే తమ సొంత బిడ్డలు దూరమవుతున్నట్లు ఉందని సందర్శకులు కన్నీటి పర్యంతమయ్యారు.
పాండాల వెనుక ఉన్న రాజకీయ గొడవ
చైనా తన మిత్ర దేశాలకు, వ్యాపార సంబంధాలు ఉన్న దేశాలకు పాండాలను 'స్నేహపూర్వక బహుమతి'గా అప్పుగా ఇస్తుంది. దీనినే 'పాండా డిప్లొమసీ' (పాండా దౌత్యం) అంటారు. అయితే ఇటీవల జపాన్ ప్రధాని సనా తకైచి "తైవాన్పై చైనా దాడి చేస్తే జపాన్ సైన్యం జోక్యం చేసుకుంటుంది" అని చేసిన వ్యాఖ్యలు బీజింగ్కు ఆగ్రహం తెప్పించాయి. ఈ ఉద్రిక్తతల కారణంగానే పాండాల అప్పు కాలాన్ని పొడిగించడానికి లేదా కొత్త వాటిని పంపడానికి చైనా నిరాకరించింది.
లక్షల్లో అద్దె.. అయినా తప్పని నిబంధనలు
ప్రపంచవ్యాప్తంగా చైనా ఇచ్చే పాండాలపై యాజమాన్య హక్కులు చైనాకే ఉంటాయి. విదేశాల్లో పుట్టిన పిల్లలు కూడా చైనాకే చెందుతాయి. వీటిని పెంచుకుంటున్నందుకు గానూ జపాన్ వంటి దేశాలు ఏడాదికి సుమారు 10 లక్షల అమెరికన్ డాలర్లు చైనాకు చెల్లిస్తాయి. జపాన్కు ఇచ్చిన ఈ పాండాలు పరిశోధన, సంరక్షణ ఒప్పందంలో భాగంగా అక్కడ ఉండేవి.
50 ఏళ్ల స్నేహానికి బ్రేక్
1949 నుంచి చైనా పాండాలను స్నేహానికి చిహ్నంగా ఇతర దేశాలకు పంపుతోంది. 1972లో జపాన్, చైనాల మధ్య స్నేహం మొదలైన గుర్తుగా చైనా తన పాండాలను మొదటిసారి జపాన్కు పంపింది. అప్పటి నుండి ఈ ముద్దుల పాండాలు రెండు దేశాల మధ్య మంచి సంబంధాలకు చిహ్నంగా నిలిచాయి. అయితే ఇప్పుడు జపాన్ ప్రధాని చేసిన కొన్ని వ్యాఖ్యల వల్ల ఈ 50 ఏళ్ల స్నేహంలో గ్యాప్ వచ్చింది. దీంతో జపాన్ ప్రజలందరికీ ఇష్టమైన చివరి పాండాలను కూడా చైనా వెనక్కి తీసేసుకుంది. ప్రస్తుతం జపాన్లోని ఉయెనో జూలో పాండాల గూడు (ఎన్క్లోజర్) ఖాళీగా దర్శనమిస్తోంది. ఇది కేవలం పాండాల వీడ్కోలు మాత్రమే కాదు, రెండు దేశాల మధ్య పెరిగిన దూరాన్ని కూడా తెలియజేస్తోంది.
వాణిజ్య ఆంక్షలు కూడా..
కేవలం పాండాలను వెనక్కి తీసుకోవడమే కాకుండా, జపాన్పై చైనా మరికొన్ని కఠిన నిర్ణయాలు కూడా తీసుకుంది. ముఖ్యంగా పరిశ్రమలకు అవసరమైన అరుదైన ఖనిజాలు, రసాయనాల ఎగుమతులపై చైనా ఆంక్షలు విధించింది. దీనివల్ల రెండు దేశాల మధ్య రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు మరింత పెరిగాయి. గతంలో ఒప్పందాలు కుదిరినప్పుడు ఎంతో సంతోషంగా పాండాలను పంపిన చైనా, ఇప్పుడు మాత్రం పట్టుదలకు పోతోంది. ఈ గొడవల నేపథ్యంలో, జపాన్కు మళ్లీ పాండాలు వచ్చే అవకాశం ఉందా లేదా అన్నది ఇప్పుడు ఒక పెద్ద ప్రశ్నగా మిగిలింది.