చుక్క నీరు మిగలదా?

సూర్యుడు మాడుతున్నాడు. నేల వేడెక్కుతోంది. రైతు తలను ఎత్తి ఆకాశం వైపు చూస్తున్నాడు. ఒక్క మేఘం కనిపించదు. బావి అడుగున నీరు మాయమైంది. పంట పొలాలు పొడిగా చిట్లిపోతున్నాయి. ఇది ఒక ఊరి కథ కాదు, ఇది మన దేశం మొత్తం అనుభవిస్తున్న వేదన. ప్రతి గడ్డి రేకు నీటి కోసం ఎదురుచూస్తోంది. ఎప్పుడో మనం విత్తనాలపై నమ్మకం పెట్టుకున్నాం. ఎండను తట్టుకునే విత్తనాలు మన భవిష్యత్తును కాపాడతాయని అనుకున్నాం. కానీ ఇప్పుడు నిజం మరోలా ఉంది. నీరు లేకపోతే ఆ విత్తనం కూడా బతకలేదు. నేలలో తేమ లేకపోతే మొలక ఊపిరి కూడా ఆగిపోతుంది. విత్తనం బలమైనది కావచ్చు కానీ దానికి ప్రాణం పోసేది నీరే.

ఇండియాలో వ్యవసాయం నీటిని తాగేస్తోంది. భూగర్భ జలం దిగిపోతోంది. ఒకప్పుడు ఊరిని నిలబెట్టిన బావులు ఇప్పుడు దుమ్ముతో నిండిపోయాయి. చెరువులు జ్ఞాపకాలుగా మిగిలిపోయాయి. పంజాబ్, హర్యానా, రాజస్థాన్, తమిళనాడు, మహారాష్ట్ర లాంటి రాష్ట్రాలు నీటి కొరతతో తల్లడిల్లుతున్నాయి. రైతు చేతిలో విత్తనం ఉన్నా, నీరు లేనప్పుడు అది బతికే మార్గం ఉండదు. ఇటీవల ఒక అధ్యయనం ఈ నిజాన్ని మరింత స్పష్టంగా చూపించింది. కేవలం కొత్త విత్తనాలు పెంచడం సరిపోదు, నీటిని సద్వినియోగం చేయడం నేర్చుకోవాలని చెప్పింది. ఎండను తట్టుకునే పంటలు ఉన్నా, నీరు లేకపోతే వాటి దిగుబడి తగ్గిపోతుంది. నీటి నిర్వహణ సరిగా ఉంటేనే పంటలు పచ్చగా నిలుస్తాయి.

గుజరాత్ వంటి రాష్ట్రాల్లో రైతులు చుక్కజల సేద్యాన్ని స్వీకరించారు. చిన్న పైపుల ద్వారా ప్రతి మొక్కకు నీరు చేరుతుంది. వృథా నీరు తగ్గిపోతుంది. తక్కువ నీటితో ఎక్కువ దిగుబడి వస్తోంది. నేలలో తేమ నిలిచి ఉంటుంది. ఈ మార్పు వారికి ఆశ నింపింది. కానీ ఇలాంటి మార్పు ప్రతి గ్రామంలో రావాలి. కాలువలను మరమ్మత్తు చేయాలి. వర్షపు నీటిని నిల్వ చేయాలి. బావులు, చెరువులను రీ-స్టోర్ చేయాలి. భూగర్భ జలాల రీచార్జ్ కోసం గ్రామం మొత్తం కలిసి పనిచేయాలి. నీటిని ఎవరికి ఎంత ఇవ్వాలో న్యాయంగా నిర్ణయించే పద్ధతులు ఉండాలి. నీరు పంచుకునే నిబంధనలు స్పష్టంగా ఉండాలి. ప్రభుత్వం కూడా తన పాత్రను బలపరచాలి. నీటి మౌలిక వసతులకు బడ్జెట్ పెంచాలి. పాత కాలువలు, పైపుల నెట్‌వర్క్‌లు, నీటి నిల్వ కేంద్రాలపై ప్రత్యేక దృష్టిసారించాలి. రైతులకు డ్రిప్, స్ప్రింక్లర్ సిస్టమ్లకు సబ్సిడీలు ఇవ్వాలి. వర్షపు నీరు వృథా కాకుండా గ్రామ స్థాయిలో ట్యాంకులు, చెరువులు, చిన్న కుంటలు నిర్మించాలి.

వాతావరణ మార్పు పెరుగుతున్న ఈ సమయంలో, నీటి నిర్వహణను ప్రతి విధానంలో భాగం చేయాలి. ఇది కేవలం వ్యవసాయం గురించే కాదు, ఇది జీవన విధానం గురించి కూడా. నీరు లేని భూమిలో పంట కాదు, భవిష్యత్తే ఎండిపోతుంది. రైతు చెమటతో పాటు నీరు కలిస్తేనే పంట పచ్చగా మెరుస్తుంది. నీరు ఉంటేనే నేల నవ్వుతుంది. నీరు ఉంటేనే విత్తనం పాట పాడుతుంది. ఓవైపు మనం గింజలను కాపాడుతూనే వాటిని పెంచే నీటిని రక్షించాలి. ఈ రెండూ కలిస్తేనే భూమి జీవిస్తుంది. ఇది మనకు ఒక హెచ్చరిక. మన భవిష్యత్తు.. విత్తనాల బలంలో కాదు, నీటి బలంలో ఉంది. నీటిని కాపాడితేనే రైతు బతుకుతాడు. రైతు బతికితేనే దేశం నిలుస్తుంది. వర్షం రావడం మన అదృష్టం కావచ్చు కానీ నీరు కాపాడటం మన బాధ్యత. ఇది అందరూ గుర్తుపెట్టుకోవాలి!