చమురు దిగుమతుల చెల్లింపు చిక్కులపై పుకార్లను కొట్టిపారేసిన కేంద్రం
భారతదేశం తన ఇంధన అవసరాల కోసం అంతర్జాతీయ మార్కెట్పై ఎక్కువగా ఆధారపడుతున్న తరుణంలో, ఇరాన్ నుండి ముడి చమురు దిగుమతులకు సంబంధించి వస్తున్న వార్తలపై కేంద్ర పెట్రోలియం, సహజ వాయువు మంత్రిత్వ శాఖ శనివారం కీలక స్పష్టతనిచ్చింది. ఇరాన్ నుండి చమురు కొనుగోలు చేయడంలో ఎటువంటి చెల్లింపు సమస్యలు లేవని, భారతీయ రిఫైనరీలు తమకు అవసరమైన ముడి చమురును వివిధ ప్రపంచ దేశాల నుండి నిరంతరాయంగా సేకరిస్తున్నాయని ప్రభుత్వం ప్రకటించింది.
గత కొన్ని రోజులుగా ఇరాన్ చమురుతో వస్తున్న ఒక నౌక భారత్కు రాకుండా చైనాకు మళ్లించబడిందని, దీనికి భారత్ వైపు ఉన్న చెల్లింపుల అడ్డంకులే కారణమని వస్తున్న వార్తలను ప్రభుత్వం సోషల్ మీడియా వేదికగా తీవ్రంగా ఖండించింది. దేశంలోని చమురు నిల్వలు, సరఫరా గొలుసు అత్యంత సురక్షితంగా ఉన్నాయని భరోసా ఇచ్చింది.
ప్రధానంగా 'పింగ్ షున్' అనే చమురు ట్యాంకర్ చుట్టూ నెలకొన్న వివాదంపై ప్రభుత్వం సాంకేతిక వివరణ ఇచ్చింది. ఈ నౌక గుజరాత్లోని వాడినార్ రేవుకు రావాల్సి ఉండగా, మధ్యలోనే తన గమ్యాన్ని చైనాలోని డోంగింగ్ రేవుకు మార్చుకున్నట్లు షిప్-ట్రాకింగ్ సంస్థ 'క్లెపర్' నివేదించింది. అయితే, అంతర్జాతీయ చమురు వాణిజ్యంలో ఇలాంటి మార్పులు సర్వసాధారణమని మంత్రిత్వ శాఖ పేర్కొంది. షిప్పింగ్ నిబంధనల ప్రకారం 'బిల్ ఆఫ్ లాడింగ్'లో పేర్కొన్న గమ్యస్థానాలు కేవలం తాత్కాలికమని, వ్యాపార లాభదాయకత, కార్యాచరణ సౌలభ్యం ఆధారంగా సముద్రం మధ్యలో కూడా నౌకల గమ్యాన్ని మార్చే అధికారం ట్రేడర్లకు ఉంటుందని వివరించింది. దీనిని చెల్లింపుల సమస్యగా చిత్రీకరించడం వాస్తవ విరుద్ధమని ప్రభుత్వం తేల్చిచెప్పింది.
భారతదేశం తన వ్యూహాత్మక అవసరాల కోసం ప్రపంచవ్యాప్తంగా దాదాపు 40 కంటే ఎక్కువ దేశాల నుండి ముడి చమురును దిగుమతి చేసుకుంటోంది. మార్కెట్ పరిస్థితులు, రవాణా ఖర్చులు, వాణిజ్య ప్రయోజనాలను బట్టి ఏ దేశం నుండి చమురు కొనాలనే పూర్తి స్వేచ్ఛ భారతీయ రిఫైనరీ కంపెనీలకు ఉందని ప్రభుత్వం పునరుద్ఘాటించింది.
మధ్యప్రాచ్యంలో నెలకొన్న ఉద్రిక్తతలు, సరఫరా అంతరాయాల మధ్య కూడా, భారతీయ కంపెనీలు తమ అవసరాలకు తగినట్లుగా ఇరాన్ సహా ఇతర దేశాల నుండి చమురును సేకరించడంలో విజయవంతమయ్యాయని తెలిపింది. దీనివల్ల దేశీయంగా ఇంధన కొరత ఏర్పడే అవకాశం లేదని, రానున్న నెలల్లో కూడా సరఫరా వ్యవస్థ పటిష్టంగా ఉంటుందని ప్రభుత్వం భరోసా కల్పించింది.
ఇరాన్ నుండి దిగుమతులు నిలిచిపోయాయని వస్తున్న ప్రచారాన్ని తిప్పికొడుతూ, ఎల్పిజి సరఫరాకు సంబంధించిన గణాంకాలను మంత్రిత్వ శాఖ విడుదల చేసింది. సుమారు 44,000 టన్నుల ఇరాన్ ఎల్పిజితో కూడిన 'సీ బర్డ్' అనే నౌక ఏప్రిల్ 2వ తేదీన మంగళూరు ఓడరేవుకు చేరుకుందని, ప్రస్తుతం అక్కడ సరుకు దించుతున్నట్లు వెల్లడించింది.
ఇది ఇరాన్తో భారత్కు ఉన్న వాణిజ్య సంబంధాలు సజావుగానే ఉన్నాయని చెప్పడానికి ప్రత్యక్ష నిదర్శనమని పేర్కొంది. కేవలం ఒక చమురు నౌక గమ్యం మార్చుకున్నంత మాత్రాన రెండు దేశాల మధ్య ఆర్థిక లావాదేవీల్లో ఇబ్బందులు ఉన్నాయని భావించడం సరికాదని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసింది.
చారిత్రక నేపథ్యాన్ని పరిశీలిస్తే, ఇరాన్ భారత్కు అత్యంత కీలకమైన చమురు సరఫరాదారుగా ఉండేది. ఇరాన్ నుండి లభించే తేలికపాటి భారీ రకం ముడి చమురు భారతీయ రిఫైనరీలకు ఎంతో అనుకూలంగా ఉండేవి. 2018 నాటికి భారత్ తన మొత్తం అవసరాలలో 11.5 శాతం అంటే రోజుకు సుమారు 5.18 లక్షల బ్యారెళ్ల చమురును ఇరాన్ నుండే కొనుగోలు చేసేది. అయితే, 2018లో అమెరికా ఆంక్షలు కఠినతరం చేయడం వల్ల 2019 మే నెల నుండి ఈ దిగుమతులు పూర్తిగా నిలిచిపోయాయి. అప్పటి నుండి భారత్ తన అవసరాల కోసం అమెరికా, రష్యా, ఇతర మధ్యప్రాచ్య దేశాల వైపు మొగ్గు చూపింది. దాదాపు ఏడేళ్ల విరామం తర్వాత మళ్ళీ ఇరాన్ చమురు భారత్కు వచ్చే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి.
ప్రస్తుత అంతర్జాతీయ రాజకీయ పరిణామాల నేపథ్యంలో, అమెరికా-ఇజ్రాయెల్, ఇరాన్ మధ్య నెలకొన్న ఉద్రిక్తతల వల్ల అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో చమురు ధరలు విపరీతంగా పెరిగాయి. ధరలను అదుపులోకి తెచ్చే ప్రయత్నంలో భాగంగా, సముద్ర మార్గంలో ఉన్న ఇరాన్ చమురును కొనుగోలు చేసేందుకు అమెరికా ఇటీవల 30 రోజుల పాటు ఆంక్షల నుండి మినహాయింపు ఇచ్చింది.
ఈ వెసులుబాటు ఏప్రిల్ 19తో ముగియనుంది. ప్రస్తుతం సముద్రంలో వివిధ నౌకల్లో సుమారు 95 మిలియన్ బ్యారెళ్ల ఇరాన్ చమురు సిద్ధంగా ఉంది. ఇందులో దాదాపు 51 మిలియన్ బ్యారెళ్లు భారత్కు విక్రయించే అవకాశం ఉందని అంచనా. మిగిలిన చమురు చైనా, ఆగ్నేయాసియా దేశాలకు వెళ్లే అవకాశం ఉంది.
వివాదాస్పదమైన 'పింగ్ షున్' నౌక దాదాపు 6 లక్షల బ్యారెళ్ల ముడి చమురుతో మార్చి 4న ఇరాన్లోని ఖార్గ్ ద్వీపం నుండి బయలుదేరింది. ఇది ఏప్రిల్ 4 నాటికి వాడినార్కు చేరుకోవాల్సి ఉంది. అయితే, చివరి నిమిషంలో చైనాకు మళ్లడం వెనుక రాజకీయ కారణాల కంటే వాణిజ్యపరమైన కారణాలే ఎక్కువగా ఉండవచ్చని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.
భారతదేశం తన ఇంధన భద్రత విషయంలో రాజీ పడకుండా, అంతర్జాతీయ ఆంక్షలను గమనిస్తూనే తన జాతీయ ప్రయోజనాలను కాపాడుకుంటోంది. రష్యా చమురు విషయంలో కూడా భారత్ ఇదే విధమైన స్వతంత్ర విదేశాంగ విధానాన్ని అనుసరించి, తక్కువ ధరకే చమురును సేకరించడంలో సఫలీకృతమైంది.
భారతదేశ ఇంధన అవసరాలు పూర్తిగా సురక్షితంగా ఉన్నాయని ప్రభుత్వం చేసిన ప్రకటన పెట్టుబడిదారులకు, ప్రజలకు ఎంతో ఊరటనిస్తోంది. తప్పుడు ప్రచారాలను నమ్మవద్దని, అంతర్జాతీయ చమురు మార్కెట్ ఒడిదుడుకులను ఎదుర్కోవడానికి భారత్ సిద్ధంగా ఉందని మంత్రిత్వ శాఖ స్పష్టం చేసింది. ఇరాన్ నుండి చమురు దిగుమతులు పునఃప్రారంభం కావడం వల్ల దేశీయంగా చమురు ధరల స్థిరీకరణకు అవకాశం ఏర్పడుతుంది. భవిష్యత్తులో కూడా ఇరాన్ వంటి దేశాలతో వాణిజ్య సంబంధాలను కొనసాగిస్తూనే, ఇతర గ్లోబల్ సప్లయర్స్ ద్వారా ఇంధన భద్రతను పటిష్టం చేయడమే లక్ష్యంగా భారత్ అడుగులు వేస్తోంది. దీనివల్ల ఆర్థిక వ్యవస్థపై ముడి చమురు ధరల భారం తగ్గే అవకాశం ఉంది.