గ్రీన్లాండ్ను సైనికీకరణ చేస్తే ప్రతిచర్యలు తప్పవు.. అమెరికాకు రష్యా వార్నింగ్
ఆర్కిటిక్ ప్రాంతంలోని గ్రీన్లాండ్లో అమెరికా తన సైనిక కార్యకలాపాలను పెంచడంపై రష్యా యుద్ధం ప్రకటించినంత పని చేసింది. తమ దేశ ప్రయోజనాలకు విఘాతం కలిగేలా గ్రీన్లాండ్ను సైనికీకరణ చేస్తే.. తాము కూడా ‘సైనిక-సాంకేతిక’ చర్యలతో దీటుగా బదులిస్తామని రష్యా విదేశాంగ మంత్రి సెర్గీ లావ్రోవ్ హెచ్చరించారు. రష్యా పార్లమెంటులో ప్రసంగించిన ఆయన, ఆర్కిటిక్ ఎప్పుడూ శాంతియుత మండలిగానే ఉండాలని తాము కోరుకుంటున్నామని, కానీ నాటో విస్తరణ తమ సరిహద్దు భద్రతను ప్రమాదంలోకి నెడుతోందని ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.
డెన్మార్క్ గడ్డపై నాటో పావులు
డెన్మార్క్ స్వయంప్రతిపత్తి గల భూభాగమైన గ్రీన్లాండ్పై పట్టు సాధించేందుకు అమెరికా కొన్నాళ్లుగా ముమ్మర ప్రయత్నాలు చేస్తోంది. అక్కడి ‘థూల్ ఎయిర్ బేస్’ను అత్యాధునికంగా తీర్చిదిద్దడం, నాటో దళాలను మోహరించడం వంటి చర్యలను రష్యా తన సరిహద్దులకు ముప్పుగా భావిస్తోంది. భూతాపం కారణంగా మంచు కరుగుతుండటంతో అక్కడ కొత్తగా ఏర్పడుతున్న షిప్పింగ్ మార్గాలపై పట్టు సాధించేందుకే అమెరికా ఈ ఎత్తుగడలు వేస్తోందని రష్యా విశ్లేషిస్తోంది.
అపార సంపదే అసలు లక్ష్యం
గ్రీన్లాండ్ కేవలం మంచు గడ్డ మాత్రమే కాదు, అక్కడ అపారమైన సహజ వనరులు, అరుదైన ఖనిజ సంపద దాగి ఉంది. భవిష్యత్తులో గ్రీన్లాండ్ ప్రపంచానికి కీలకమైన ఖనిజ వనరుల కేంద్రంగా మారుతుందన్న అంచనాల నేపథ్యంలో అమెరికా, చైనా వంటి దేశాలు ఆ ప్రాంతంపై కన్నేశాయి. ఈ వనరుల వేటలో స్థానిక గ్రీన్లాండ్ నివాసితుల హక్కులను, వారి జీవన విధానాన్ని విస్మరించకూడదని లావ్రోవ్ ఈ సందర్భంగా గుర్తు చేశారు.
దీని వెనుక ఉన్న అసలు నేపథ్యం ఏంటి?
గ్రీన్లాండ్ వ్యూహాత్మకంగా ఉత్తర అమెరికాకు, యూరప్కు మధ్యలో ఉండటం వల్ల ఇది సైనికపరంగా అత్యంత కీలకమైన ప్రాంతం. శీతల యుద్ధ కాలం నుంచి ఇక్కడ అమెరికా తన రాడార్ వ్యవస్థలను నడుపుతోంది. అయితే ఇటీవల రష్యా తన ఆర్కిటిక్ సరిహద్దుల్లో సైనిక స్థావరాలను పునరుద్ధరించడం ప్రారంభించింది. దీనికి ప్రతిచర్యగా అమెరికా తన మిత్రదేశమైన డెన్మార్క్ ద్వారా గ్రీన్లాండ్లో సైనిక మోహరింపును పెంచాలని నిర్ణయించింది. ఇదే ఇప్పుడు ఉద్రిక్తతలకు దారితీస్తోంది.
రష్యా-యూరప్-అమెరికాలపై ప్రభావం ఎలా ఉంటుంది?
ఒకవేళ గ్రీన్లాండ్లో ఉద్రిక్తతలు పెరిగితే, అది కేవలం ఆ ప్రాంతానికే పరిమితం కాకుండా ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావం చూపుతుంది. రష్యాకు ఆర్కిటిక్ ప్రాంతంతో సుదీర్ఘ సరిహద్దు ఉండటం వల్ల తన భద్రత కోసం అక్కడ క్షిపణులను మోహరించే అవకాశం ఉంది. ఇది యూరప్ దేశాల్లో ఆందోళన కలిగిస్తోంది. మరోవైపు, అమెరికా తన సైనిక పట్టును పెంచుకోవడం ద్వారా రష్యాను ఉత్తరం వైపు నుంచి చుట్టుముట్టాలని చూస్తోంది. ఫలితంగా అగ్రరాజ్యాల మధ్య కొత్త శీతల యుద్ధం మొదలయ్యే ప్రమాదం ఉంది.
దీన్ని ఎలా పరిష్కరించవచ్చు?
ఈ సంక్షోభాన్ని కేవలం దౌత్యపరమైన చర్చల ద్వారానే పరిష్కరించడం సాధ్యమవుతుంది. ఆర్కిటిక్ కౌన్సిల్ వంటి వేదికల ద్వారా రష్యా, అమెరికా, డెన్మార్క్ దేశాలు కూర్చుని చర్చించుకోవాలి. ఆర్కిటిక్ ప్రాంతాన్ని ‘డి-మిలిటరైజ్డ్’ (సైనిక రహిత) జోన్గా ప్రకటించడం ద్వారా ఉద్రిక్తతలను తగ్గించవచ్చు. అలాగే అక్కడి వనరుల అన్వేషణ అంతర్జాతీయ నిబంధనలకు లోబడి సాగేలా చూడటం ద్వారా ఇతర దేశాల జోక్యాన్ని నివారించవచ్చు. లేనిపక్షంలో మంచు ఖండం ప్రపంచ దేశాల యుద్ధ క్షేత్రంగా మారే ప్రమాదం పొంచి ఉందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.