గ్రామీణ ప్రాంతాలకు నాణ్యమైన విద్యను అందిస్తున్న సత్య భారతి పాఠశాలలు: కేంద్ర విద్యా శాఖా మంత్రి

భారతి ఫౌండేషన్ నడుపుతున్న లూథియానాలోని ఖాన్‌పూర్‌లోని సత్య భారతి ప్రాథమిక పాఠశాల, గ్రామీణ పంజాబ్‌లో సమ్మిళిత, నాణ్యమైన విద్యకు ఒక నమూనాగా గుర్తించబడింది. ఫౌండేషన్ యొక్క ప్రధాన కార్యక్రమం సత్య భారతి స్కూల్ ప్రోగ్రామ్ కింద స్థాపించబడిన ఈ పాఠశాల, ఆధునిక అభ్యాస పద్ధతుల ద్వారా అణగారిన, గ్రామీణ నేపథ్యాల పిల్లలకు ఉచిత విద్యను అందిస్తూ, వారి సామర్థ్యాన్ని గుర్తించడానికి సహాయపడుతున్నాయని కేంద్ర విద్యా శాఖ మంత్రి ధర్మేంద్ర ప్రధాన్ అన్నారు.

సత్య భారతీ పాఠశాలల దార్శనీకత

గ్రామీణ లూథియానాలో ఉన్న ఖాన్‌పూర్ పాఠశాలలో ప్రస్తుతం 250 మందికి పైగా విద్యార్థులు ఉన్నారు. ఇది యువ అభ్యాసకులలో సృజనాత్మక ఆలోచన, ఆవిష్కరణ సమస్య పరిష్కార నైపుణ్యాలను ప్రోత్సహించడానికి రూపొందించబడింది. పాఠశాల యొక్క పాఠ్యాంశాలు పంజాబ్ రాష్ట్ర విద్యా బోర్డు కి అనుగుణంగా ఉన్నాయి. జాతీయ విద్యా విధానం ఎన్ఇపి 2020 నుండి ప్రేరణ పొందిన ఇంటరాక్టివ్, కార్యాచరణ, ఆధారిత అభ్యాస పద్ధతులతో రూపొందించబడ్డాయి.

ఈ చొరవ భారతి ఫౌండేషన్ యొక్క విస్తృత లక్ష్యంలో భాగం, ఇది భారతదేశంలోని గ్రామీణ ప్రాంతాలలో నాణ్యమైన విద్యను మెరుగుపరచడం. భారతి ఎంటర్‌ప్రైజెస్ యొక్క పరోపకార, కార్పొరేట్ సామాజిక బాధ్యత విభాగం అయిన ఈ ఫౌండేషన్, పట్టణ, గ్రామీణ కమ్యూనిటీల మధ్య విద్యా అంతరాన్ని తగ్గించే లక్ష్యంతో 2006లో సత్య భారతి స్కూల్ ప్రోగ్రామ్‌ను ప్రారంభించింది.

సత్య భారతి పాఠశాలలు పంజాబ్, హర్యానా, రాజస్థాన్, ఉత్తరప్రదేశ్, తమిళనాడు పశ్చిమ బెంగాల్ తో సహా ఆరు రాష్ట్రాలలో173 విద్యాసంస్థలుగా స్థాపించబడ్డాయి. వీటిలో, సుమారు 155 ప్రాథమిక పాఠశాలలు ప్రస్తుతం పనిచేస్తున్నాయి. ఈ కార్యక్రమం కింద 37,000 మందికి పైగా విద్యార్థులు విద్యనభ్యసిస్తున్నారు, వీరికి 1,300 మందికి పైగా ఉపాధ్యాయులు మద్దతు ఇస్తున్నారు. వీరిలో ఎక్కువ మంది స్థానిక గ్రామీణ ప్రాంతాల నుండే నియమించబడ్డారు.

అన్ని సత్య భారతి పాఠశాలలు యూనిఫాంలు, పుస్తకాలు, స్టేషనరీ కొన్ని రాష్ట్రాల్లో మధ్యాహ్న భోజనంతో సహా పూర్తిగా ఉచిత విద్యను అందిస్తాయి. స్మార్ట్ తరగతి గదులు, డిజిటల్ ఉపకరణాలు జీవిత నైపుణ్యాల అభివృద్ధి కార్యక్రమాల ద్వారా అభ్యాస వాతావరణం మెరుగుపరచబడుతుంది. ఫౌండేషన్ యొక్క విధానం రాష్ట్ర విద్యా బోర్డు సిలబస్‌ను విలువ ఆధారిత విద్యతో మిళితం చేసి, విద్యా నైపుణ్యం, నైతిక అభివృద్ధి రెండింటినీ పెంపొందించడంపై దృష్టి పెడుతుంది.

ఈ కార్యక్రమం యొక్క విజయం కేవలం నమోదు సంఖ్యలలోనే కాకుండా, బాలికలు, అణగారిన వర్గాలకు సాధికారత కల్పించడంపై దృష్టి పెట్టడంలో కూడా ప్రతిబింబిస్తుంది. విద్యకు సమాన అవకాశాలను కల్పించడం ద్వారా, నిజ ప్రపంచ సవాళ్లను ఎదుర్కోవడానికి సన్నద్ధమైన విద్యార్థుల తరాన్ని సృష్టించాలని ఫౌండేషన్ లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

సత్య భారతి పాఠశాలలకు మించి, భారతి ఫౌండేషన్ అనేక అనుబంధ కార్యక్రమాలను నిర్వహిస్తోంది. సత్య భారతి క్వాలిటీ సపోర్ట్ ప్రోగ్రామ్, భారతదేశం అంతటా 800 పైగా ప్రభుత్వ పాఠశాలల్లో మౌలిక సదుపాయాలను మెరుగుపరచడానికి, ఉపాధ్యాయులకు శిక్షణ ఇవ్వడానికి, అభ్యాస ఫలితాలను మెరుగుపరచడానికి అమలు చేయబడింది. మరొక ముఖ్యమైన కార్యక్రమం, సత్య భారతి అభియాన్, పంజాబ్‌లో 36,000 పైగా మరుగుదొడ్లను నిర్మించడం ద్వారా గ్రామీణ పారిశుద్ధ్యానికి దోహదపడింది.

సత్య భారతి నమూనా భారతదేశంలో అత్యంత విస్తృతమైన సి ఎస్ ఆర్ ఆధారిత విద్యా నెట్‌వర్క్‌లలో ఒకదాన్ని సూచిస్తుందని విద్యా నిపుణులు గుర్తించారు. అనేక ఇతర భారతీయ కంపెనీలు కూడా తమ సిఎస్ఆర్ కార్యక్రమాల కింద ఇలాంటి కార్యక్రమాలను చేపట్టాయి.

వివిధ కార్పొరేట్ సంస్థలు విద్యకు అందిస్తున్న సహకారం

• టాటా స్టీల్ ఫౌండేషన్ ఒడిశా, జార్ఖండ్‌లలో థౌజండ్ స్కూల్స్ ప్రాజెక్ట్‌ను నిర్వహిస్తోంది.

• రిలయన్స్ ఫౌండేషన్ స్కాలర్‌షిప్‌లు, డిజిటల్ లెర్నింగ్ ద్వారా అందరి విద్యకు సహాయాన్నిఅందిస్తుంది.

• ఇన్ఫోసిస్ ఫౌండేషన్ మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టుల ద్వారా గ్రామీణ పాఠశాలలకు సహాయం చేస్తుంది.

• అదానీ ఫౌండేషన్ ఆర్థికంగా వెనుకబడిన విద్యార్థులకు ఉచిత సిబిఎస్ఇ విద్యను అందిస్తూ అదానీ విద్యా మందిర్ పాఠశాలలను నిర్వహిస్తోంది.

• విప్రో, మహీంద్రా ఫౌండేషన్స్ కూడా వరుసగా ఉపాధ్యాయ శిక్షణ, బాలికా విద్య కార్యక్రమాలలో పాలుపంచుకుంటున్నాయి.

ఈ సామూహిక ప్రయత్నాల ద్వారా, కార్పొరేట్ సంస్థలు దేశంలోని విద్యా దృశ్యాన్ని, ముఖ్యంగా గ్రామీణ, తక్కువ సేవలు అందుతున్న ప్రాంతాలలో బలోపేతం చేయడంలో మరింత పాత్ర పోషిస్తున్నాయి.

ఈ కొనసాగుతున్న ప్రయత్నంలో భాగంగా, ఖాన్‌పూర్‌లోని సత్య భారతి ప్రాథమిక పాఠశాల ప్రైవేట్ ఫౌండేషన్లు, కమ్యూనిటీల మధ్య భాగస్వామ్యాలు గ్రామీణ విద్యను ఎలా మార్చగలవో అనేదానికి ఉదాహరణగా నిలుస్తూనే ఉంది. నిరంతర పెట్టుబడి, వినూత్న అభ్యాస పద్ధతులతో, నాణ్యమైన విద్య నిజంగా అట్టడుగు స్థాయికి చేరుకోగలదని ఈ పాఠశాల విజయం రుజువు చేస్తుంది.