కేంద్ర విధానాలపై కదిలిన కార్మికలోకం

కేంద్ర ప్రభుత్వం అనుసరిస్తున్న కార్మిక వ్యతిరేక విధానాలను నిరసిస్తూ చేపట్టిన దేశవ్యాప్త సమ్మెకు కాంగ్రెస్ అగ్రనేతలు రాహుల్ గాంధీ, మల్లికార్జున్ ఖర్గే పూర్తి మద్దతు ప్రకటించారు. నూతన కార్మిక చట్టాలు కార్మికుల హక్కులను అణచివేసేలా ఉన్నాయని, మోదీ ప్రభుత్వం కార్మికులు, రైతుల గొంతు వినకుండా కేవలం కార్పొరేట్ శక్తులకు అనుకూలంగా వ్యవహరిస్తోందని రాహుల్ గాంధీ తీవ్రంగా విమర్శించారు. భారత్-అమెరికా మధ్య జరిగిన తాత్కాలిక వాణిజ్య ఒప్పందం వల్ల దేశీయ రైతులు, కార్మికులకు తీవ్ర నష్టం జరుగుతోందని కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు మల్లికార్జున్ ఖర్గే ఆరోపించారు. తమ హక్కుల సాధన కోసం కార్మిక సంఘాలు రోడ్లపైకి రావడాన్ని ఆయన సమర్థించారు. గతంలో జనవరి 22, 2026న ఢిల్లీలో జరిగిన 'ఎంజీనరేగా బచావో మోర్చా'లో కూడా పాల్గొన్న వీరు, కార్మిక హక్కుల రక్షణ కోసం నిరంతరం గళమెత్తుతున్నారు.

వీరిరువురూ సోషల్ మీడియా వేదికగా, అధికారిక ప్రకటనల ద్వారా కార్మిక సంఘాల డిమాండ్లను సమర్థించారు. కేంద్ర ప్రభుత్వం కార్పొరేట్లకు అనుకూలంగా వ్యవహరిస్తోందని విమర్శిస్తూ కార్మికుల పక్షాన నిలిచారు.

ఈ సమ్మెలో భాగంగా సుమారు 30 కోట్ల మంది కార్మికులు పాల్గొన్నారని కార్మిక సంఘాల సమాఖ్య వెల్లడించింది. దీనివల్ల దేశవ్యాప్తంగా బ్యాంకింగ్, రవాణా, ఇతర ప్రభుత్వ సేవలు పాక్షికంగా ప్రభావితమయ్యాయి. ముఖ్యంగా కేంద్రం ప్రవేశపెట్టిన నాలుగు వివాదాస్పద కార్మిక స్మృతులను వెంటనే రద్దు చేయాలని, కార్మికులకు కనీస వేతనం, సామాజిక భద్రత కల్పించాలని నిరసనకారులు ప్రధానంగా డిమాండ్ చేశారు. వీటితో పాటు ఉపాధి హామీ పథకాన్ని కాపాడాలని, ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల ప్రైవేటీకరణను నిలిపివేయాలని వారు పట్టుబట్టారు. కార్మికులు, రైతుల ఈ ఐక్య పోరాటం దేశ సార్వభౌమాధికారాన్ని కాపాడుకోవడానికి అత్యంత కీలకమని నాయకులు స్పష్టం చేశారు.

తెలంగాణలో విజయవంతమైన దేశవ్యాప్త సమ్మె

కేంద్ర ప్రభుత్వం తీసుకొచ్చిన లేబర్ కోడ్‌లకు వ్యతిరేకంగా ట్రేడ్ యూనియన్లు పిలుపునిచ్చిన దేశవ్యాప్త సమ్మె గురువారం తెలంగాణలో ఉధృతంగా సాగింది. హైదరాబాద్‌తో పాటు రాష్ట్రవ్యాప్తంగా పలు ప్రాంతాల్లో కాంగ్రెస్, సిపిఐ, సిపిఐ(ఎం), పార్టీల నాయకులు, కార్యకర్తలు పెద్ద ఎత్తున నిరసన ప్రదర్శనలు చేపట్టారు. కేంద్రం అనుసరిస్తున్న కార్మిక వ్యతిరేక విధానాలను తక్షణమే ఉపసంహరించుకోవాలని వారు డిమాండ్ చేశారు.

హైదరాబాద్‌లోని నారాయణగూడలో జరిగిన నిరసనలో సిపిఐ జాతీయ కార్యదర్శి పల్లా వెంకట్ రెడ్డి, సిపిఐ(ఎం) తెలంగాణ కార్యదర్శి జాన్ వెస్లీ పాల్గొన్నారు. ఈ సందర్భంగా వెంకట్ రెడ్డి మాట్లాడుతూ, కేంద్రంలోని ఎన్డీయే ప్రభుత్వం 29 పాత కార్మిక చట్టాలను రద్దు చేసి, వాటి స్థానంలో నాలుగు లేబర్ కోడ్‌లను తీసుకురావడం కార్మికుల పొట్టకొట్టడమేనని మండిపడ్డారు. ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలను బలహీనపరుస్తూ, ఉపాధి హామీ పథకాన్ని నిర్వీర్యం చేస్తున్నారని ఆయన ఆరోపించారు.

ఇందిరా పార్క్ వద్ద ఉన్న ధర్నా చౌక్‌లో జరిగిన నిరసనలో తెలంగాణ కాంగ్రెస్ అధ్యక్షుడు బి. మహేష్ కుమార్ గౌడ్ పాల్గొన్నారు. ఎన్డీయే ప్రభుత్వం కార్మికుల హక్కులను కాలరాస్తూ, అదానీ-అంబానీ వంటి కార్పొరేట్ శక్తులకు కొమ్ముకాస్తోందని ఆయన విమర్శించారు. మోదీ ప్రభుత్వం కార్మిక వ్యతిరేక, లౌకిక వ్యతిరేక విధానాలను అవలంబిస్తోందని, ఈ అప్రజాస్వామిక పాలనను అంతం చేయడానికి కార్మికులు, లౌకికవాదులు ఏకం కావాలని ఆయన పిలుపునిచ్చారు.

ఈ సమ్మె ప్రభావం సింగరేణి గనులపై తీవ్రంగా కనిపించింది. హైదరాబాద్‌కు సుమారు 200 కిలోమీటర్ల దూరంలోని గోదావరిఖనిలో సింగరేణి కార్మికులు విధుల బహిష్కరించి సమ్మెలో పాల్గొన్నారు. అత్యవసర సేవలు మినహా గనుల్లో ఉత్పత్తి ప్రక్రియ పూర్తిగా స్తంభించిపోయింది. కార్మికులు స్వచ్ఛందంగా విధులకు దూరంగా ఉండి, వివిధ చోట్ల ఏర్పాటు చేసిన నిరసన కార్యక్రమాల్లో పాల్గొని తమ నిరసనను వ్యక్తం చేశారు.

తెలంగాణ బొగ్గు గని కార్మిక సంఘం రాష్ట్ర అధ్యక్షుడు మిర్యాల రాజిరెడ్డి మాట్లాడుతూ, అత్యవసర విభాగాల్లో పనిచేసే వారు తప్ప మిగిలిన కార్మికులందరూ స్వచ్ఛందంగా సమ్మెలో పాల్గొన్నారని తెలిపారు. సింగరేణి వ్యాప్తంగా బంద్ విజయవంతమైందని ఆయన ప్రకటించారు. కార్మికుల హక్కుల రక్షణ కోసం ఎంతటి పోరాటానికైనా సిద్ధమని ఈ సందర్భంగా కార్మిక సంఘాల నేతలు స్పష్టం చేశారు.

రాష్ట్రవ్యాప్తంగా జరిగిన ఈ నిరసన ప్రదర్శనలు, సమ్మె ప్రశాంతంగా ముగిశాయని పోలీసు అధికారులు తెలిపారు. ఎక్కడా ఎటువంటి అవాంఛనీయ సంఘటనలు జరగలేదని, భారీ బందోబస్తు మధ్య నిరసనలు కొనసాగాయని వారు పేర్కొన్నారు. కేంద్రం తన పంథాను మార్చుకోకపోతే రాబోయే రోజుల్లో పోరాటం మరింత ఉధృతమవుతుందని నిరసనకారులు హెచ్చరించారు.

చెన్నైలో ట్రేడ్ యూనియన్ల భారీ నిరసన

కేంద్ర ప్రభుత్వ కార్మిక, రైతు వ్యతిరేక విధానాలను నిరసిస్తూ దేశవ్యాప్త సమ్మెలో భాగంగా చెన్నైలోని గిండిలో ట్రేడ్ యూనియన్లు భారీ నిరసన ప్రదర్శన చేపట్టాయి. ఈ సందర్భంగా సిఐటియు రాష్ట్ర అధ్యక్షుడు సౌందరరాజన్ మాట్లాడుతూ, కేంద్రం తీసుకొచ్చిన కొత్త లేబర్ కోడ్‌లు కార్మికుల హక్కులను కాలరాస్తున్నాయని తీవ్రంగా ధ్వజమెత్తారు. దేశవ్యాప్తంగా వేలాది కేంద్రాల్లో రోడ్డు దిగ్బంధనాలు, నిరసనలు కొనసాగుతున్నాయని ఆయన పేర్కొన్నారు.

ఈ మహా సమ్మెను 10 కేంద్ర కార్మిక సంఘాలు, 50కి పైగా వ్యవసాయ, రైతు సమాఖ్యలు సంయుక్తంగా నిర్వహించాయి. దేశవ్యాప్తంగా సుమారు 25 కోట్ల మంది కార్మికులు, రైతులు, వ్యవసాయ కూలీలు ఈ నిరసనలో పాల్గొన్నట్లు నాయకులు అంచనా వేస్తున్నారు. పట్టణ ప్రాంతాలతో పాటు గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో కూడా సమ్మె ప్రభావం స్పష్టంగా కనిపించిందని సౌందరరాజన్ మీడియాకు వివరించారు.

ప్రధానంగా 25 పాత కార్మిక చట్టాలను రద్దు చేసి, వాటి స్థానంలో తీసుకొచ్చిన నాలుగు లేబర్ కోడ్‌లను వెంటనే ఉపసంహరించుకోవాలని యూనియన్లు డిమాండ్ చేస్తున్నాయి. ఈ కోడ్‌లు పూర్తిగా యజమానులకు కొమ్ముకాస్తున్నాయని, కార్మికులకు కనీస రక్షణ కల్పించడం లేదని వారు ఆరోపించారు. సమ్మె చేసే హక్కు, సంఘాలను ఏర్పాటు చేసుకునే హక్కు వంటి ప్రాథమిక హక్కులకు ఈ చట్టాల వల్ల ముప్పు ఏర్పడిందని నాయకులు ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు.

రైతుల సమస్యలపై స్పందిస్తూ, గతంలో ప్రధాని మోదీ ఇచ్చిన హామీలు అమలు కాలేదని సౌందరరాజన్ విమర్శించారు. స్వామినాథన్ కమిషన్ సిఫార్సుల ప్రకారం కనీస మద్దతు ధర కల్పించడంలో ప్రభుత్వం విఫలమైందని ఆయన మండిపడ్డారు. అలాగే విత్తన చట్టం సవరణల ద్వారా బహుళజాతి సంస్థలకు లాభం చేకూరుస్తూ, రైతుల సాంప్రదాయ విత్తన హక్కులను ప్రభుత్వం హరిస్తోందని ఆరోపించారు.

ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల ప్రైవేటీకరణపై కూడా నిరసనకారులు ఆగ్రహం వ్యక్తం చేశారు. విద్యుత్ సవరణ బిల్లు ద్వారా విద్యుత్ రంగాన్ని ప్రైవేటు వ్యక్తుల చేతుల్లో పెట్టాలని చూడటం వల్ల ఉచిత విద్యుత్ పథకాలకు గండి పడుతుందని వారు హెచ్చరించారు. అలాగే ఉపాధి హామీ పథకాన్ని బలహీనపరచడం, మోటారు వాహనాల చట్టం వంటి వాటిలో మార్పులు సామాన్య ప్రజలపై భారాన్ని మోపుతున్నాయని సౌందరరాజన్ పేర్కొన్నారు.

చివరగా, విదేశీ వాణిజ్య ఒప్పందాల వల్ల దేశీయ వ్యవసాయ, పాడి పరిశ్రమలు కుదేలయ్యే ప్రమాదం ఉందని ఆయన హెచ్చరించారు. దేశ సార్వభౌమాధికారం, స్వయం సమృద్ధిని కాపాడుకోవడానికి ప్రజలందరూ ఈ ఉద్యమంలో భాగస్వాములు కావాలని పిలుపునిచ్చారు..

దేశవ్యాప్త సమ్మెతో దద్దరిల్లిన హిమాచల్

కేంద్ర ప్రభుత్వ కార్మిక వ్యతిరేక విధానాలకు నిరసనగా దేశవ్యాప్త సమ్మెలో భాగంగా హిమాచల్ ప్రదేశ్‌లోని 50కి పైగా ప్రాంతాల్లో ట్రేడ్ యూనియన్లు, రైతు సంఘాలు భారీ ప్రదర్శనలు చేపట్టాయి. సిమ్లాలోని డిప్యూటీ కమిషనర్ కార్యాలయం వద్ద జరిగిన భారీ నిరసనలో సిఐటియు రాష్ట్ర అధ్యక్షుడు విజయేంద్ర మెహ్రా మాట్లాడుతూ, 2025 నవంబర్‌లో నోటిఫై చేసిన నాలుగు లేబర్ కోడ్‌లు కార్మికుల హక్కులను హరిస్తున్నాయని మండిపడ్డారు. ఈ కొత్త చట్టాల వల్ల పని గంటలు 8 నుండి 12 గంటలకు పెరుగుతాయని, కనీస వేతనాలు దారుణంగా పడిపోతాయని, సుమారు 75 శాతం మంది కార్మికులు చట్టబద్ధమైన రక్షణను కోల్పోతారని ఆయన ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు.

ఈ సమ్మె ప్రభావంతో హిమాచల్ ప్రదేశ్ పూర్తిగా స్తంభించిపోయింది. ఆసుపత్రుల్లో పారిశుద్ధ్య సేవలు, మురుగునీటి శుద్ధి ప్లాంట్లు,హోటల్ రంగం పనులు నిలిచిపోయాయి. అంగన్‌వాడీ, ఆశా కార్యకర్తలు, బ్యాంక్, ఎల్ఐసీ ఉద్యోగులతో పాటు వేలాది మంది రైతులు ఈ పోరాటంలో భాగస్వాములయ్యారు. స్వామినాథన్ కమిషన్ సిఫార్సుల అమలు, కనీస మద్దతు ధర గ్యారెంటీ, ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల ప్రైవేటీకరణను ఆపాలని డిమాండ్ చేస్తూ, లేబర్ కోడ్‌లను వెనక్కి తీసుకోకపోతే రైతు ఉద్యమం తరహాలోనే ఈ పోరాటాన్ని మరింత ఉధృతం చేస్తామని నాయకులు హెచ్చరించారు.

అటు ఒడిశా, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాల్లో కూడా భారత్ బంద్ ప్రభావం గణనీయంగా కనిపించింది. ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో వైజాగ్ స్టీల్ ప్లాంట్ ప్రైవేటీకరణకు వ్యతిరేకంగా, కొత్త లేబర్ కోడ్‌లను రద్దు చేయాలని డిమాండ్ చేస్తూ విశాఖపట్నం, విజయవాడ, గుంటూరు వంటి నగరాల్లో కార్మిక సంఘాలు భారీ ర్యాలీలు నిర్వహించాయి. ముఖ్యంగా ఆర్టీసీ బస్సులు పాక్షికంగా నిలిచిపోవడంతో పాటు బ్యాంకింగ్ సేవలకు అంతరాయం కలిగింది. అటు ఒడిశాలో కూడా భువనేశ్వర్, కటక్, రూర్కెలా వంటి పారిశ్రామిక ప్రాంతాల్లో సమ్మె ప్రభావం బలంగా ఉంది, అక్కడ నిరసనకారులు రైలు రోకోలు, రహదారి దిగ్బంధనాలు చేపట్టడంతో రవాణా వ్యవస్థ స్తంభించింది. రెండు రాష్ట్రాల్లోనూ ప్రభుత్వ రంగ సంస్థల కార్మికులు, అంగన్‌వాడీ కార్యకర్తలు పెద్ద ఎత్తున పాల్గొనడంతో జనజీవనంపై ప్రభావం పడింది.