కెనడా యూటర్న్.. భారత్పై ఆరోపణలు వెనక్కి!
భారత్-కెనడా దేశాల మధ్య గత కొంతకాలంగా కొనసాగుతున్న దౌత్యపరమైన విభేదాలకు తెరపడే అవకాశం కనిపిస్తోంది. కెనడాలో చోటుచేసుకున్న హింసాత్మక ఘటనలతో భారత్కు ఎటువంటి సంబంధం లేదని కెనడా ఫెడరల్ ప్రభుత్వం తాజాగా స్పష్టం చేసింది. కెనడా ప్రధాని మార్క్ కార్నీ నేడు భారత్లో పర్యటించనున్న నేపథ్యంలో, అక్కడి ప్రభుత్వం తీసుకున్న ఈ కీలక నిర్ణయం ఇరు దేశాల దౌత్య సంబంధాల్లో ఒక గొప్ప మలుపుగా విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.
వివాదానికి మూలకారణం: నిజ్జర్ హత్య
ఈ వివాదం 2023 జూన్లో కెనడాలోని బ్రిటిష్ కొలంబియాలో హర్దీప్ సింగ్ నిజ్జర్ హత్యతో మొదలైంది. భారత్ ప్రభుత్వం ఉగ్రవాదిగా ప్రకటించిన నిజ్జర్ హత్యలో భారత ప్రభుత్వ ఏజెంట్ల పాత్రకు ఆధారాలు ఉన్నాయని అప్పటి ప్రధాని జస్టిన్ ట్రూడో కెనడా పార్లమెంటులో ఆరోపించడం ఇరు దేశాల మధ్య దౌత్యపరమైన ప్రతిష్టంభనకు నాంది పలికింది. దీనిని భారత్ తీవ్రంగా ఖండించడమే కాకుండా, కెనడా ఆరోపణలు అసంబద్ధమని కొట్టిపారేయడంతో దౌత్య సంబంధాలు పూర్తిగా క్షీణించాయి.
ఘర్షణల పర్వం.. దౌత్య సంబంధాలపై ప్రభావం
ట్రూడో ఆరోపణల తర్వాత ఇరు దేశాలు దౌత్యవేత్తలను బహిష్కరించుకోవడం, వీసా సేవలను నిలిపివేయడం వంటి చర్యలతో ఉద్రిక్తతలు పతాక స్థాయికి చేరాయి. 2024లో కెనడా పోలీసులు భారత ఏజెంట్లు తమ దేశంలో హింసాత్మక నేరాలకు, హత్యలకు పాల్పడుతున్నారని చేసిన మరిన్ని ఆరోపణలు పరిస్థితిని మరింత క్లిష్టతరం చేశాయి. తమ దేశంలో ఉగ్రవాద భావజాలం ఉన్న వారికి కెనడా సురక్షిత స్థావరంగా మారిందని భారత్ ఆగ్రహం వ్యక్తం చేయగా, వాక్ స్వాతంత్ర్యం పేరుతో కెనడా తన వైఖరిని సమర్థించుకుంది.
నేడు మారుతున్న సమీకరణాలు
ప్రస్తుతం కెనడాలో మార్క్ కార్నీ నాయకత్వంలో కొత్త ప్రభుత్వం ఏర్పడటంతో పరిస్థితిలో స్పష్టమైన మార్పు కనిపిస్తోంది. "మా జాతీయ భద్రతా సలహాదారులతో చర్చించాం, భారత్తో మాకు బలమైన దౌత్య సంబంధాలు ఉన్నాయి. ప్రస్తుతం ఆ వివాదాస్పద కార్యకలాపాలు ఏవీ కొనసాగడం లేదని నమ్ముతున్నాం" అని కెనడా సీనియర్ అధికారి ఒకరు స్పష్టం చేయడం విశేషం. ఈ కొత్త అంచనా దశాబ్దకాలపు సంబంధాలను పునరుద్ధరించే దిశగా కీలక అడుగుగా నిలుస్తోంది.
ప్రాధాన్యత సంతరించుకున్న ప్రధాని కార్నీ పర్యటన
కెనడా ప్రధాని మార్క్ కార్నీ చేపట్టనున్న నాలుగు రోజుల భారత పర్యటన (ఫిబ్రవరి 27 నుంచి మార్చి 2 వరకు) దౌత్యపరంగా అత్యంత కీలకం. ముంబై, న్యూఢిల్లీలో పర్యటించి ప్రధాని మోడీతో కార్నీ చర్చలు జరపనున్నారు. దౌత్యపరంగా ' వాస్తవిక దృక్పథాన్ని ' దృక్పథాన్ని అవలంబిస్తూ, అమెరికాపై ఆర్థిక ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకోవడంలో భాగంగా భారత్తో వాణిజ్య బంధాలను బలోపేతం చేసుకోవడమే ఈ పర్యటన ప్రధాన ఉద్దేశమని తెలుస్తోంది.
భద్రతా సహకారానికి ‘యాక్షన్ ప్లాన్’
ఇరు దేశాల భద్రతా సలహాదారులు ఇటీవల జరిపిన చర్చలు మంచి ఫలితాలను ఇచ్చాయని భారత హైకమిషనర్ దినేష్ పట్నాయక్ తెలిపారు. ముఖ్యంగా ఎన్ఎస్ఏ అజిత్ డోవల్ కెనడా పర్యటనలో భద్రతా సహకారంపై అద్భుతమైన 'యాక్షన్ ప్లాన్' సిద్ధమైంది. ఫెంటానిల్ స్మగ్లింగ్, సైబర్ నేరాలు, అక్రమ వలసలు, హింసాత్మక అతివాదం వంటి అంశాలను అడ్డుకోవడానికి ఇరు దేశాల దర్యాప్తు సంస్థల మధ్య సంప్రదింపుల అధికారులను నియమించుకోవాలని నిర్ణయించారు.
భిన్నాభిప్రాయాలు ఉన్నా.. ముందుకు!
కెనడా తీసుకున్న ఈ నిర్ణయంపై అక్కడ నివసిస్తున్న కొందరు సిక్కు కార్యకర్తలు అసహనం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. తమకు ఇంకా ముప్పు ఉందని వారు ఆరోపిస్తుండగా, ప్రభుత్వం మాత్రం దేశ భద్రత, ఆర్థిక ప్రయోజనాల దృష్ట్యా భారత్తో చర్చలు జరపడం తప్పనిసరి అని వాదిస్తోంది. వివాదాలను చర్చల ద్వారా పరిష్కరించుకోవాలే తప్ప, సంబంధాలను దెబ్బతీసుకోకూడదని హైకమిషనర్ పట్నాయక్ చేసిన సూచనలను కెనడా ప్రభుత్వం ఇప్పుడు పాటిస్తోంది.
కొత్త అధ్యాయానికి నాంది
మొత్తానికి ఇరు దేశాల మధ్య నెలకొన్న ఈ కోల్డ్ వార్కు చెక్ పడుతోంది. పరస్పర గౌరవం, ఆర్థిక అవసరాలు, భద్రతా సహకారం ద్వారా భారత్-కెనడా మళ్లీ పాత స్నేహాన్ని పునరుద్ధరించుకోవాలని ప్రయత్నిస్తున్నాయి. ఈ పర్యటన ఇరు దేశాల మధ్య దౌత్యపరమైన కొత్త అధ్యాయానికి నాంది పలుకుతుందని అంతర్జాతీయ వర్గాలు ఆశిస్తున్నాయి.