కాంగ్రెస్ వర్కింగ్ కమిటీ సమావేశం:మహిళా రిజర్వేషన్, నియోజకవర్గాల పునర్విభజన చట్టాలపై సమాలోచనాలు

ఏప్రిల్ 16 నుంచి ప్రారంభం కానున్న పార్లమెంట్ ప్రత్యేక సమావేశాల నేపథ్యంలో, మహిళా రిజర్వేషన్ సవరణ బిల్లుపై చర్చించేందుకు కాంగ్రెస్ పార్టీ తన అత్యున్నత నిర్ణయాక మండలి అయిన సీడబ్ల్యూసీ సమావేశాన్ని ఢిల్లీలో నిర్వహించింది. ఈ సమావేశంలో పార్టీ అధ్యక్షుడు మల్లికార్జున ఖర్గే, రాహుల్ గాంధీ, ప్రియాంక గాంధీ వంటి అగ్రనేతలతో పాటు తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి, కర్ణాటక ముఖ్యమంత్రి సిద్ధరామయ్య ఇతర కీలక నేతలు పాల్గొన్నారు. దేశ రాజకీయాల్లో పెను మార్పులకు కారణమయ్యే ఈ బిల్లును ఎలా ఎదుర్కోవాలనే అంశంపై ప్రధానంగా చర్చించారు.

కేంద్ర ప్రభుత్వ రహస్య అజెండాపై ఖర్గే ధ్వజం

ఈ సమావేశం సందర్భంగా మల్లికార్జున ఖర్గే మాట్లాడుతూ.. మహిళా రిజర్వేషన్ సవరణ బిల్లుకు సంబంధించిన అధికారిక ముసాయిదాను ప్రభుత్వం తమకు ఇప్పటి వరకు అందజేయలేదని మండిపడ్డారు. ఈ ఏడాది జరగనున్న అసెంబ్లీ ఎన్నికల్లో రాజకీయ లబ్ధి పొందేందుకు, క్రెడిట్ కొట్టేసేందుకే మోడీ ప్రభుత్వం హడావుడిగా ఈ బిల్లును ముందుకు తెస్తోందని ఆరోపించారు. పారదర్శకత లేకుండా ప్రజాస్వామ్య వ్యవస్థలను ప్రభుత్వం తన గుప్పిట్లోకి తీసుకుంటోందని ఆయన విమర్శించారు.

నియోజకవర్గాల పునర్విభజన - తీవ్ర పరిణామాలు

ప్రభుత్వ ప్రతిపాదన ప్రకారం.. లోక్‌సభ, రాష్ట్ర శాసనసభ స్థానాలను 50శాతం పెంచాలని చూస్తున్నట్లు ఖర్గే పేర్కొన్నారు. ప్రస్తుతం ఉన్న 543 లోక్‌సభ స్థానాలను 816కి పెంచడం ద్వారా దేశ రాజకీయ ముఖచిత్రం పూర్తిగా మారుతుందని హెచ్చరించారు. ఈ అనాలోచిత నియోజకవర్గాల పునర్విభజన వల్ల తీవ్ర పరిణామాలు ఎదురవుతాయని, రాష్ట్రాల ప్రాతినిధ్యంలో అసమానతలు వచ్చే అవకాశం ఉందని ఆయన ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.

2011 జనాభా లెక్కల ఆధారంగా విభజనపై అభ్యంతరం

2023లో వచ్చిన 'నారీ శక్తి వందన్ అధినియం' కొత్త జనాభా లెక్కల తర్వాతే అమలు కావాల్సి ఉండగా, జనగణన ఆలస్యం కావడంతో 2011 నాటి పాత గణాంకాల ఆధారంగానే పునర్విభజన చేయాలని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. దీనిపై కాంగ్రెస్ తీవ్ర అభ్యంతరం వ్యక్తం చేస్తోంది. పాత గణాంకాలతో సీట్ల పెంపు చేపట్టడం శాస్త్రీయంగా సరైంది కాదని, దీని వెనుక కేవలం ఓట్ల రాజకీయమే ఉందని ఖర్గే ఆరోపించారు.

పశ్చిమ బెంగాల్ వంటి రాష్ట్రాల్లో ఎన్నికల ప్రక్రియ కొనసాగుతున్న తరుణంలో ఇటువంటి కీలక నిర్ణయాలు తీసుకోవడం 'మోడల్ కోడ్ ఆఫ్ కండక్ట్' (ఎన్నికల నియమావళి)ని ఉల్లంఘించడమేనని ఖర్గే పేర్కొన్నారు. విపక్ష ఎంపీలందరూ ఎన్నికల ప్రచారంలో బిజీగా ఉన్న సమయంలో, వారి గైర్హాజరీలో ఏకపక్ష నిర్ణయాలు తీసుకోవడం ప్రజాస్వామ్యాన్ని బలహీనపరచడమేనని ఆయన మండిపడ్డారు.

బెంగాల్ ఎన్నికల పోలింగ్ ముగిసిన తర్వాత (ఏప్రిల్ 29) అఖిలపక్ష సమావేశం ఏర్పాటు చేయాలని పార్లమెంటరీ వ్యవహారాల మంత్రికి తాము మూడుసార్లు లేఖ రాసినా ప్రభుత్వం స్పందించలేదని ఖర్గే వెల్లడించారు. చర్చలు లేకుండా, విపక్షాల అభిప్రాయాలు తీసుకోకుండా బిల్లులను ఆమోదించుకోవడం ప్రభుత్వానికి అలవాటుగా మారిందని ధ్వజమెత్తారు.

మహిళా సంక్షేమంపై కాంగ్రెస్ చిత్తశుద్ధి

మహిళా రిజర్వేషన్లకు కాంగ్రెస్ పార్టీ వ్యతిరేకం కాదని, నిజానికి ఇది కాంగ్రెస్ దీర్ఘకాలిక లక్ష్యమని ఖర్గే స్పష్టం చేశారు. అయితే, ఆ రిజర్వేషన్లను అమలు చేసే విధానం, దాని ముసుగులో జరుగుతున్న సీట్ల పెంపు కుట్రను తాము వ్యతిరేకిస్తున్నామని చెప్పారు. మహిళలకు న్యాయం జరగాలనే సాకుతో రాజకీయ ప్రయోజనాలు పొందాలని చూడటం దురదృష్టకరమన్నారు.

ఈ సవరణ బిల్లులు ఎన్నికల వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతాయని భావిస్తున్న కాంగ్రెస్, ఇతర విపక్ష పార్టీలతో కలిసి ఉమ్మడి వ్యూహాన్ని రూపొందించాలని నిర్ణయించుకుంది. పార్లమెంటులో ప్రభుత్వాన్ని గట్టిగా నిలదీసేందుకు 'ఇండియా' కూటమి భాగస్వామ్య పక్షాలతో చర్చలు జరుపుతామని, ఏకీకృత పోరాటం ద్వారా ఈ అప్రజాస్వామిక నిర్ణయాలను అడ్డుకుంటామని ఖర్గే పిలుపునిచ్చారు.

ప్రతిపాదిత సీట్ల వివరాలు

ప్రభుత్వ ప్రతిపాదన ప్రకారం సీట్ల సంఖ్య 816కి పెరిగితే, అందులో మూడో వంతు అంటే 273 స్థానాలు మహిళలకు రిజర్వ్ చేయబడతాయి. అయితే, ఇందులో ఓబీసీలకు ప్రత్యేక రిజర్వేషన్లు లేకపోవడం, కేవలం ఎస్సీ, ఎస్టీ రిజర్వేషన్లు మాత్రమే కొనసాగడంపై భవిష్యత్తులో రాజకీయ దుమారం రేగే అవకాశం ఉంది. అలాగే రాష్ట్రాల అనుమతి లేకుండానే పార్లమెంటు చట్టం వర్తిస్తుందనే నిబంధనపై కూడా కాంగ్రెస్ అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేస్తోంది.

ఏప్రిల్ 16 నుంచి జరగబోయే మూడు రోజుల ప్రత్యేక సెషన్ భారత రాజకీయాల్లో అత్యంత కీలకం కానుంది. మహిళా రిజర్వేషన్ బిల్లు అమలుపై ప్రభుత్వానికి ఉన్న ఆత్రుత, పునర్విభజనపై విపక్షాల ఆందోళనల మధ్య ఈ సెషన్ రసవత్తరంగా సాగనుంది. ఖర్గే హెచ్చరించినట్లుగా "తీవ్ర పరిణామాలు" తలెత్తకుండా ఉండాలంటే ప్రభుత్వం పారదర్శకంగా వ్యవహరించాల్సిన అవసరం ఎంతైనా ఉంది.