Let's talk: editor@tmv.in
కళలకు కాణాచి - అదిలాబాద్ కళా ఆశ్రమం

కళలకు కాణాచి - అదిలాబాద్ కళా ఆశ్రమం

Dantu Vijaya Lakshmi Prasanna
2 డిసెంబర్, 2025

ఈ గజిబిజి వాతావరణం నుండి ప్రశాంత వాతావరణానికి చేరుకుని అక్కడ ప్రకృతి తో మమేకమై సంగీతం, నృత్యo, శిల్పకళ నేర్చుకునే అవకాశమున్న లేదా నేర్చుకునేందుకు ఉత్సుకత వున్నా చేరుకోవాల్సిన గమ్యస్థానం ఆదిలాబాద్ లోని కళా ఆశ్రమం.

అదిలాబాద్ జిల్లాలో సాంస్కృతిక వైభవానికి ప్రతీకగా నిలిచే “కళా ఆశ్రమం” ఒక ప్రత్యేక సాంస్కృతిక, ఆధ్యాత్మిక కేంద్రం. ఇది కళల పట్ల అభిమానం కలిగిన వారికోసం, ముఖ్యంగా గిరిజన సాంస్కృతిక సంప్రదాయాలను కాపాడుకోవాలనే లక్ష్యంతో స్థాపించబడింది. ఈ ఆశ్రమం ద్వారా సాంప్రదాయ సంగీతం, నృత్యం, చిత్రకళ, శిల్పకళల తో పాటు స్థానిక గిరిజనుల జీవన శైలిని, వారసత్వాన్ని సమాజానికి పరిచయం చేస్తున్నారు. ఇది కేవలం ఒక కళా సంస్థ మాత్రమే కాకుండా, సంస్కృతుల కలయికకు వేదిక. ఇక్కడ జరిగే శిక్షణా శిబిరాలు, సాంస్కృతిక ప్రదర్శనలు, జానపద సంగీత కచేరీలు పర్యాటకులను, కళాకారులను ఆకర్షిస్తాయి. స్థానిక ప్రజలు, గిరిజనులు తమ ప్రతిభను ప్రదర్శించే వేదికగా కూడా కళా ఆశ్రమం విశేష ప్రాముఖ్యత సాధించింది.

మొత్తానికి, ఆదిలాబాద్ సాంస్కృతిక ఆత్మను ప్రతిబింబించే ప్రదేశంగా కళా ఆశ్రమం నిలుస్తోంది. కళా ఆశ్రమం ఆదిలాబాద్ లోని తంటోలి రోడ్ ద్వారక నగర్ ప్రాంతంలో ఈ సాంస్కృతిక కేంద్రం ఉంది. గ్రామీణ కళల, హస్తకళల, చరిత్ర జ్ఞానం స్థానిక జీవనశైలిని సంరక్షించడానికి, ప్రదర్శించడానికి రూపొందించబడింది. ఇది చిన్న మ్యూజియంగా, శిల్పాలు, వర్క్ షాప్ లు , లైబ్రరీ, ఉన్న ఒక బహుళ కార్యకలాపాల ఆవాసంగా ఉన్నది. స్థానిక కళాకారులు, నాట్య సంగీత ట్రూపు లు ఇక్కడ ప్రదర్శనలు, శిక్షణ నిర్వహిస్తారు.

ఆశ్రమ చరిత్ర

కళా ఆశ్రమాన్ని సంస్కృతి పరంపర పాటించే శిక్షకుడు శ్రీ రవీంద్ర శర్మ (గురూజీ) అనే కళా వేత్త, 1979లో ఏర్పాటు చేశారు. ఆయన దీర్ఘకాలం గ్రామీణ, ఆర్యస్థాయి హస్తకళల సంరక్షణలో పని చేశారు. గురూజీ కి దేశ స్థాయిలో గుర్తింపులు (కళారత్నా,ఇతర పురస్కారాలు) లభించాయి. 2018లో ఆయన మరణించిన తర్వాత కూడా ఆశ్రమం ఆయన వారసత్వాన్ని కొనసాగిస్తోంది. ఆశ్రమం మొదటిగా ఒక “అశ్రమ శిక్షణా కేంద్రం”గా, తదుపరి ఒక జ్ఞానసమాహారంగా మారింది. గ్రామీణ శిల్పాలు, కథాచరిత్ర, కళా విద్యలు విలేకరులకు, పరిశోధకులకూ ఆకర్షణగా మారాయి. స్థానిక, జాతీయ కళా సభలతో కూడా దీనికి ఇదే సంబంధం ఉంది.

ఈ ప్రాంతం శాంతమైన పరిసరాల తో ఉంటుంది. స్థావరం లో ఒక ఆంగన్, ఆంపిథియేటర్ వర్క్ షాపు యూనిట్స్, శిల్పదర్శన గ్యాలరీలు, ఓ చిన్న లైబ్రరీ ఉన్నాయి. అక్కడి ఆకాశముఖి, గార్డెనింగ్, పచ్చని వాతావరణం సందర్శకులకు ఆకర్షణ లుగా చెప్పవచ్చు.

సంగీతం & శిల్ప సాంప్రదాయాలు

కళా ఆశ్రమం లో ఫోక్ మ్యూజిక్, సంప్రదాయక నృత్యాలు, స్థానిక గీతాలు, సామూహిక కథాప్రదర్శనలు తరచుగా జరుగుతాయి. ట్రూపులు, ఊరేగింపు కళాకారులు, జానపద వాధ్యకారులు(కొత్త-పాత పాటల వాయిద్యకారులు) ఇక్కడ కొత్త ఆవిష్కరణలతో కనబడతారు. ఆశ్రమంలోని ఆఫ్ దియేటర్ సన్నిధిలో కార్యక్రమాలు, సంగీత కచేరీలు, జానపద మేళాలు నిర్వహించబడుతాయి. కళాకారులు, సందర్శకులు ఇక్కడకు వచ్చిన సమయంలో జిల్లాస్థాయి శిల్పళాకారుల పనులను ప్రత్యక్షముగా చూడవచ్చు.

రవాణా

రైలు ప్రయాణం:

ఆదిలాబాద్ రైల్వే స్టేషన్ దగ్గరలో వుంది. అదిలాబాద్ క్యాంట్, శహరపు రైలు కేంద్రం నుంచి తండోలి, ద్వారకా నగర్ వైపు స్థానిక ఆటో,ట్యాక్సీ ద్వారా కళా ఆశ్రమం చేరుకోవచ్చు. సమాచార వ్యవస్థ సూచించినట్లుగా రైలు రహదారి ద్వారా మంచి కనెక్టివిటీ ఉంది.

రోడ్డు ప్రయాణం:

హైదరాబాద్ నుండి అదిలాబాద్ సుమారు 300 కి.మీ. ఉంటుంది. తరువాత ఆదిలాబాద్ బస్ స్టాండ్ నుంచి లోకల్ ఆటో లేదా ట్యాక్సీ తీసుకుని తంటోలి వెళ్ళవచ్చు.

విమాన ప్రయాణం:

సమీప విమానాశ్రయం దగ్గరగా లేదు. హైదరాబాద్, నాగపూర్ నుండి రోడ్డు లేదా రైలు ద్వారా రావాలి.

వసతి - ఆహారం

ఆశ్రమం సొంతంగా పూర్తి రకం హోటల్ సదుపయాలను అందించదనే సమాచారం ఉంది. కొన్నిసార్లు గెస్ట్-హౌస్, ఆశ్రమ ఆధారిత సరళ నివాస ఏర్పాట్లు ఉండవచ్చు కానీ అది స్థిరంగా ఉండదు. అందుకే సాధారణంగా ఆశ్రమం సందర్శించే నట కళాకారులు లేదా పర్యాటకులు ఆదిలాబాద్ పట్టణంలోని హోటల్స్,గెస్ట్ హౌస్లు (వైవిధ్యమైన ధరల్లో)లో ఉండడం అనుకూలమని స్థానిక మార్గదర్శకాలు సూచిస్తున్నాయి. ఆదిలాబాద్ సాధారణ హోటల్స్ లో తెలుగు మిర్యాల రుచులున్న భోజనం లభిస్తుంది. ఆశ్రమ కార్యక్రమాల సందర్భంగా స్థానిక వంటకాలు లేదా బఫేఫార్మాట్లో కూడా భోజన ఏర్పాటు ఉంటుంది. సమావేశ వివరాలు ముందే సంప్రదిస్తే బాగుంటుంది

సందర్శనకు ఉత్తమ కాలం

సాధారణంగా సీజనల్ ఉత్సవాల (పండుగల/కళా సమావేశాల) సమయంలో కళా ఆశ్రమం లో కార్యక్రమాలు ఎక్కువగా ఉంటాయి. ఆ సమయాల్లో ఫోక్ పర్ఫార్మెన్సులు, శిల్పకళా ప్రతిమల వర్క్ షాపులు జరుగుతాయి. ప్రవేశం కోసం ముందుగానే ఫోన్ లేదా ఇ-మెయిల్ ద్వారా ఆశ్రమం నిర్వాహకుల్ని సంప్రదించడం మంచిది.

సందర్శకులకు సూచనలు

ప్రత్యేకంగా సంగీత కార్యక్రమం లో లేదా షాప్ లో స్థానిక హస్తకళల వస్తువులు కొనాలంటే దగ్గర్లో షాప్ లు ఉంటాయి. చేతితో తయారు చేసిన వస్తువులు సరిగ్గా పరిశీలించి కొనుగోలు చెయ్యాలి.

స్థానిక ట్రావెల్ గైడ్లు ఇక్కడికి ఎలా చేరుకోవాలి, ఎక్కడెక్కడ ఏమున్నాయి. మీకోసం కళా ఆశ్రమం గురించి కొన్ని ముఖ్యమైన అంశాలను తెలియజేస్తారు. చరిత్ర, సంగీత, సాంస్కృతిక ప్రాధాన్యం, పెరగడానికి సరళ మార్గాలు, వసతి సంబంధిత సూచనలు ముందుగా తెలుసుకోవాలి. ఇంకా ఇక్కడి కార్యక్రమాలలో పాల్గొనాలంటే ఒక రాత్రి ఉండేలా ప్లాన్ చేసుకోవాలనుకొంటే, అక్కడ జరిగే ప్రత్యేక సంగీత, కళా కార్యక్రమాల గురించి ముందుగానే తెలుసుకోవాలి..

కళా ఆశ్రమం పరిసర పర్యాటక ప్రాంతాలు & వివరాలు

ఆదిలాబాద్ లో ని కళా ఆశ్రమం చుట్టుపక్కల పర్యాటకులను ఆకట్టుకునే అనేక సహజ, సాంస్కృతిక, చారిత్రక ప్రదేశాలు ఉన్నాయి.

కుంటాల జలపాతం:

తెలంగాణ రాష్ట్రంలోనే అతిపెద్ద జలపాతం. సప్తగిరుల మధ్య నుంచి 147 అడుగుల ఎత్తు నుంచి కిందకు జారిపడే ఈ జలపాతం వర్షాకాలంలో అత్యద్భుతంగా ఉంటుంది. ప్రకృతి సౌందర్యాన్ని ఆస్వాదించడానికి ఉత్తమ ప్రదేశం.

పొచ్చెర జలపాతం:

ఇది గోదావరి ఉపనది స్రవంతులలో ఏర్పడిన అద్భుత జలపాతం. లోతైన అటవీ ప్రాంతంలో ఉండటం వలన సహజ సౌందర్యంతో పాటు శాంతియుత వాతావరణం పర్యాటకులను ఆకట్టుకుంటుంది.

కవ్వాల్ వన్యప్రాణి అభయారణ్యం:

పులులు, చిరుతలు, ఎలుగుబంట్లు, చుక్కపులులు, అడవి దుప్పులు వంటి అరుదైన జంతువుల నివాసస్థలం. పక్షుల జాతులు, సహజ వనరులు ఇక్కడి ప్రధాన ఆకర్షణలుఇది భారతదేశంలోని ప్రాజెక్ట్ టైగర్ రిజర్వ్ భాగం.

ప్రాణహిత అభయారణ్యం:

గోదావరి ఉపనది ప్రాణహిత తీరంలో ఉంది. అడవి జంతువులు, పక్షులు, సహజ సౌందర్యం ఇక్కడి ప్రత్యేకత. ఎకో టూరిజం కోసం అనువైన ప్రదేశం.

బాసర సరస్వతి దేవాలయం :

జ్ఞాన సరస్వతి అమ్మవారి ప్రసిద్ధ ఆలయం. పిల్లలకు అక్షరాభ్యాసం చేయించేందుకు దేశం నలుమూలల నుండి భక్తులు వస్తారు. ఇది విద్యా దేవత ఆలయంగా అత్యంత పుణ్యక్షేత్రం.

నిర్మల్ కోట:

నిర్మల్ బొమ్మలు,నిర్మల్ పట్టణంలోని చారిత్రక కోట పర్యాటకులను ఆకర్షిస్తుంది. అదేవిధంగా “నిర్మల్ బొమ్మలు” (వుడ్ టాయ్స్) దేశవ్యాప్తంగా ప్రసిద్ధి చెందాయి.

నాగోబా జాతర (కేశపల్లి) :

గోండు తెగల ప్రధాన పండుగ, నాగదేవతకు సంబంధించిన జాతర. ప్రతి సంవత్సరం జనవరి నెలలో నిర్వహించబడుతుంది. వేలాది గిరిజనులు ఈ జాతరలో పాల్గొంటారు.

గాయత్రి జలపాతం:

నిజామాబాద్, ఆదిలాబాద్ మధ్య సుందర ప్రదేశం. చిన్న చిన్న జల స్రవంతులు కలిసిపోయి అద్భుత జలపాతం రూపంలో కింద పడతాయి. ప్రకృతి ప్రియులు తప్పక సందర్శించాల్సిన ప్రదేశం.

కళా ఆశ్రమం చుట్టుపక్కల ప్రాంతాలు ప్రకృతి, సాంస్కృతిక వారసత్వం, భక్తి క్షేత్రాలు, చారిత్రక నిర్మాణాలు అన్నీ కలిపిన ఒక మంచి పర్యాటక౦గా నిలుస్తాయి