కర్ణాటకలో రూ.5 లక్షల లంచం తీసుకుంటూ లోకాయుక్తకు దొరికిన బీజేపీ ఎమ్మెల్యే

కర్ణాటకలో అవినీతి ఆరోపణలతో బీజేపీకి చెందిన ఎమ్మెల్యే లోకాయుక్త వలలో చిక్కుకోవడం రాజకీయ వర్గాల్లో కలకలం రేపుతోంది. గదగ్ లోకాయుక్త పోలీసులు బీజేపీ ఎమ్మెల్యే చండ్రు లమాణిని రూ.5 లక్షల లంచం తీసుకుంటుండగా పట్టుకున్నట్లు శనివారం వెల్లడించారు. శిరహట్టి అసెంబ్లీ నియోజకవర్గానికి ప్రాతినిధ్యం వహిస్తున్న లమాణిపై కాంట్రాక్టర్ ఫిర్యాదు చేయడంతో లోకాయుక్త అధికారులు ట్రాప్ ఏర్పాటు చేశారు. చిన్నచాలి గ్రామానికి చెందిన క్లాస్-1 కాంట్రాక్టర్ విజయ్ పూజార్ ఇచ్చిన ఫిర్యాదు మేరకు ఈ చర్యలు చేపట్టినట్లు అధికారులు తెలిపారు.

చిన్న నీటిపారుదల శాఖ పరిధిలో రోడ్డు పక్కన రిటైనింగ్ వాల్ నిర్మాణం వంటి పనుల కేటాయింపునకు సంబంధించి ఎమ్మెల్యే రూ.11 లక్షలు డిమాండ్ చేసినట్లు ఆరోపణ. ట్రాప్ సమయంలో రూ.5 లక్షలు స్వీకరిస్తుండగా పట్టుబడ్డారని లోకాయుక్త అధికారులు పేర్కొన్నారు. అవినీతి నిరోధక చట్టం 1988 సెక్షన్ 7(ఏ) చదివి 7(ఏ) కింద కేసు నమోదు చేశారు.

ఈ కేసులో ఎమ్మెల్యేతో పాటు ఆయన వ్యక్తిగత సహాయకులు మంజునాథ్ వాల్మీకి, గురు నాయక్‌లను కూడా అదుపులోకి తీసుకున్నట్లు లోకాయుక్త ప్రకటనలో వెల్లడించింది. ఆరోపణలు ఎదుర్కొంటున్న 1, 2, 3వ నిందితులను అదుపులోకి తీసుకున్నామని, దర్యాప్తు కొనసాగుతోందని అధికారులు తెలిపారు. ఈ ఘటనపై ప్రతిస్పందించిన ఉప ముఖ్యమంత్రి డీకే శివకుమార్ వ్యంగ్యంగా వ్యాఖ్యానించారు. బీజేపీ నాయకులు చాలా నిజాయితీగలవారు. ఈ దేశంలో అవినీతి రహితులు. లోకాయుక్తకు తప్పు సమాచారం వెళ్లి ఉండొచ్చు అని అన్నారు. పూర్తి వివరాలు వచ్చిన తర్వాత స్పందిస్తానని తెలిపారు. ఇక ప్రతిపక్ష నేత చలవాడి నారాయణస్వామి ఈ ఘటనపై పూర్తి సమాచారం సేకరించిన తర్వాత మాట్లాడతానని పేర్కొన్నారు. రాష్ట్ర బీజేపీ అధ్యక్షుడు బీవై విజయేంద్ర కూడా వాస్తవాలు తెలుసుకున్న తర్వాత స్పందిస్తానని అన్నారు.

ఇదిలా ఉండగా ఎమ్మెల్యే అనుచరులు లోకాయుక్త చర్యను ఖండిస్తూ, ఇది కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వ కుట్ర అని ఆరోపించారు. కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వానికి వ్యతిరేకంగా నినాదాలు చేశారు. ఈ పరిణామం కర్ణాటక రాజకీయాల్లో మరింత వేడెక్కే అవకాశాలు కనిపిస్తున్నాయి.

లంచం కేసుల్లో దొరికిన ప్రజాప్రతినిధులు

దేశవ్యాప్తంగా అవినీతి ఆరోపణల నేపథ్యంలో ప్రజాప్రతినిధులపై చర్యలు తీసుకున్న ఉదాహరణలు గతంలో అనేకం ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా కర్ణాటక, జార్ఖండ్ తదితర రాష్ట్రాల్లో ప్రముఖ రాజకీయ నాయకులు కూడా దర్యాప్తును ఎదుర్కొన్నారు. కర్ణాటక మాజీ ముఖ్యమంత్రి బీ.ఎస్ యడియూరప్ప భూ కుంభకోణం, అవినీతి ఆరోపణలపై లోకాయుక్త దర్యాప్తును ఎదుర్కొన్నారు. ఆ పరిణామాల అనంతరం ముఖ్యమంత్రి పదవికి రాజీనామా చేయాల్సి వచ్చింది. ఇదే విధంగా జార్ఖండ్ మాజీ ముఖ్యమంత్రి మధు కోడా గనుల కుంభకోణం కేసులో అరెస్టయ్యారు.

వివిధ రాష్ట్రాల్లో ఎమ్మెల్యేలు, మున్సిపల్ చైర్మన్లు, జడ్పీ చైర్మన్లు వంటి ప్రజాప్రతినిధులు ట్రాప్ కేసుల్లో పట్టుబడ్డ ఉదాహరణలు ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా కర్ణాటక, మహారాష్ట్ర, మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రాల్లో లోకాయుక్త ట్రాప్‌లు తరచుగా నమోదవుతున్నాయి. కొన్నిచోట్ల ప్రత్యక్షంగా లంచం స్వీకరిస్తూ దొరకగా, మరికొన్ని కేసుల్లో అక్రమాస్తుల పెరుగుదల ఆరోపణలు నమోదయ్యాయి.

లోకాయుక్తకు ఉన్న అధికారాలు

లోకాయుక్త వ్యవస్థ రాష్ట్ర చట్టాల ఆధారంగా ఏర్పడిన స్వతంత్ర అవినీతి నిరోధక సంస్థ. ఉదాహరణకు, కర్ణాటక లోకాయుక్త రాష్ట్ర చట్టం ప్రకారం పనిచేస్తోంది.

అవినీతి నిరోధక చట్టం, 1988 (ప్రివెన్షన్ ఆఫ్ కరప్షన్ యాక్ట్) కింద ప్రజాసేవకులపై కేసులు నమోదు చేయడానికి లోకాయుక్తకు అధికారం ఉంది. ఎమ్మెల్యేలు, మంత్రులు, ప్రభుత్వ అధికారులు ‘పబ్లిక్ సర్వెంట్స్’ పరిధిలోకి వస్తారు. ఫిర్యాదు ఆధారంగా ట్రాప్ వేయడం, అరెస్టు చేయడం, కేసు నమోదు చేయడం వంటి అధికారాలు కూడా ఉన్నాయి. అయితే ఉన్నత హోదాలో ఉన్న వ్యక్తులపై దర్యాప్తు ప్రారంభించడానికి కొన్నిసార్లు గవర్నర్ లేదా స్పీకర్ అనుమతి అవసరం కావచ్చు. కేసుల విచారణ సాధారణంగా ప్రత్యేక అవినీతి నిరోధక కోర్టుల్లో జరుగుతుంది. ప్రజాప్రతినిధులైనా చట్టానికి అతీతులు కాదన్న సూత్రంతో లోకాయుక్త వ్యవస్థ పనిచేస్తోంది. అవినీతి ఆరోపణలు నిరూపితమైతే కఠిన చట్టపరమైన చర్యలు తప్పవు.