ఐరాస పగ్గాలు చేపట్టేది మహిళేనా? రేసులో ఇద్దరు మహిళా నేతలు
ప్రపంచ అత్యున్నత సంస్థ ఐక్యరాజ్యసమితి (ఐరాస) చరిత్రలో నూతన అధ్యాయం మొదలుకాబోతోంది. 80 ఏళ్ల ఐరాస ప్రస్థానంలో ఇప్పటివరకు ఒక్క మహిళ కూడా సెక్రటరీ జనరల్ పదవిని చేపట్టకపోవడంతో, ఈసారి ఆ లోటును భర్తీ చేయాలన్న ఆకాంక్ష బలంగా వినిపిస్తోంది. ప్రస్తుత సెక్రటరీ జనరల్ ఆంటోనియో గుటెరస్ పదవీకాలం ఈ ఏడాది డిసెంబర్తో ముగియనుండటంతో, తదుపరి వారసుడిని ఎన్నుకునే ప్రక్రియ ఈ నెల నుంచే ఊపందుకోనుంది.
ఐరాస చీఫ్ పదవికి నలుగురి పోటీ
ఐక్యరాజ్యసమితి తదుపరి చీఫ్ (సెక్రటరీ జనరల్) ఎవరో తేల్చే ప్రక్రియ మొదలైంది. ఈ కీలక పదవి కోసం ప్రస్తుతం నలుగురు ప్రముఖులు పోటీ పడుతున్నారు. వీరిలో చిలీ మాజీ అధ్యక్షురాలు మిచెల్ బాచెలెట్ (బ్రెజిల్, మెక్సికో మద్దతుతో), కోస్టారికా మాజీ ఉపాధ్యక్షురాలు రెబెకా గ్రిన్స్పాన్ (కోస్టారికా మద్దతుతో) అనే ఇద్దరు మహిళా నేతలు ఉండటం విశేషం. వీరితో పాటు అంతర్జాతీయ అణు ఇంధన సంస్థ చీఫ్ రాఫెల్ గ్రాస్సీ (అర్జెంటీనా తరఫున), సెనెగల్ మాజీ అధ్యక్షుడు మాకీ సాల్ (బురుండి మద్దతుతో) కూడా రేసులో ఉన్నారు. 80 ఏళ్ల ఐరాస చరిత్రలో ఇప్పటివరకు ఒక్క మహిళ కూడా ఈ పదవిని చేపట్టకపోవడంతో, ఈసారి మహిళా నేతలకు అవకాశం దక్కుతుందేమోనని ప్రపంచమంతా ఆసక్తిగా ఎదురుచూస్తోంది.
ఏప్రిల్ 21 నుంచి కీలక దశ
ఐరాస జనరల్ అసెంబ్లీ అధ్యక్షురాలు అన్నాలెనా బేర్బాక్ కార్యాలయం తెలిపిన వివరాల ప్రకారం.. అభ్యర్థుల ఎంపిక ప్రక్రియలో భాగంగా ఏప్రిల్ 21, 22 తేదీల్లో న్యూయార్క్లోని ఐరాస ప్రధాన కార్యాలయంలో 'ఇంటరాక్టివ్ డైలాగ్స్' (ముఖాముఖి చర్చలు) జరగనున్నాయి. ప్రతి అభ్యర్థికి మూడు గంటల సమయం కేటాయిస్తారు. తమ దార్శనికతను, ప్రపంచ సవాళ్లపై తమకున్న అవగాహనను ఈ వేదికపై వారు వివరించాల్సి ఉంటుంది.
80 ఏళ్ల నిరీక్షణ ఫలించేనా?
1945లో ఐరాస ఆవిర్భవించినప్పటి నుంచి ఇప్పటివరకు తొమ్మిది మంది సెక్రటరీ జనరల్లు పనిచేశారు. ప్రస్తుత చీఫ్ గుటెరస్ 2017లో బాధ్యతలు చేపట్టి, రెండో విడతను కూడా పూర్తి చేస్తున్నారు. అయితే ఈ 80 ఏళ్ల కాలంలో ఒక్కసారి కూడా మహిళా నేతకు అవకాశం దక్కలేదు. గత ఏడాది సెప్టెంబర్లో ఐరాస జనరల్ అసెంబ్లీ ఆమోదించిన తీర్మానంలో కూడా.. మహిళలకు ఈ పదవి దక్కకపోవడం పట్ల విచారం వ్యక్తం చేస్తూ, సభ్య దేశాలు మహిళా అభ్యర్థుల పేర్లను పరిశీలించాలని కోరారు.
మహిళా నేత కోసం అంతర్జాతీయ ప్రచారం
'ఉమెన్ ఎస్జీ’, '1 ఫర్ 8 బిలియన్' వంటి అంతర్జాతీయ సంస్థలు మహిళా నేత కోసం గట్టిగా పోరాడుతున్నాయి. ఐరాస ప్రభావాన్ని, విశ్వసనీయతను కాపాడాలంటే లింగ సమానత్వం, మానవ హక్కుల పట్ల నిబద్ధత గల మహిళా నాయకురాలిని ఎన్నుకోవాల్సిన అవసరం ఉందని వారు స్పష్టం చేస్తున్నారు. "చారిత్రక అన్యాయాన్ని ఇక ఎంతమాత్రం సహించలేం. మనకు కావాల్సిన భవిష్యత్తును అందించే సామర్థ్యం గల ఫెమినిస్ట్ మహిళా నాయకత్వం ఐరాసకు అవసరం" అని వారు పిలుపునిచ్చారు.
ఎంపిక విధానం ఇలా..
ఐరాస నిబంధనల ప్రకారం, 15 దేశాలు ఉండే శక్తివంతమైన భద్రతా మండలి సిఫార్సు మేరకు 193 దేశాల జనరల్ అసెంబ్లీ సెక్రటరీ జనరల్ను నియమిస్తుంది. అయితే భద్రతా మండలిలోని ఐదు శాశ్వత దేశాలకు (అమెరికా, బ్రిటన్, ఫ్రాన్స్, రష్యా, చైనా) ఉండే వీటో అధికారం ఈ ఎంపికలో అత్యంత కీలకం కానుంది.