ఏపీలో ఏడాదికి సాలిడ్ వేస్ట్ ఎంతో తెలుసా?

ఆంధ్రప్రదేశ్ పొల్యూషన్ కంట్రోల్ బోర్డు లెక్కల ప్రకారం రాష్ట్రంలో సంవత్సరానికి సుమారు 2.8 నుంచి 4.2 మిలియన్ టన్నుల మున్సిపల్ సాలిడ్ వేస్ట్ ఉత్పత్తి జరుగుతోంది. ఇది భారతదేశ మొత్తం 62 మిలియన్ టన్నుల వ్యర్థాల్లో ఆంధ్రప్రదేశ్ షేర్ 10-15 శాతంకు సమానం. ఈ లెక్కలు ముఖ్యంగా మున్సిపల్ సాలిడ్ వేస్ట్‌కు (గృహాలు, వాణిజ్య సంస్థల నుంచి వచ్చే వ్యర్థాలు) సంబంధించినవి. ఇందులో ప్లాస్టిక్, ఆర్గానిక్, ఈ-వేస్ట్ వంటి భాగాలు ఉన్నాయి. పారిశ్రామిక వ్యర్థాలు (ఫార్మా, టెక్స్‌టైల్, కెమికల్ ఇండస్ట్రీల నుంచి) మరో 1-2 మిలియన్ టన్నులు జోడించి మొత్తం 4-6 మిలియన్ టన్నులకు చేరుకుంటుందని APPCB వార్షిక రిపోర్ట్‌లు (2020-22) సూచిస్తున్నాయి.

ఈ వ్యర్థాలు రోజుకు సగటున 7,683 నుంచి 11,522 టన్నులు (0.7 కేజీలు/వ్యక్తి/రోజు రేట్ ఆధారంగా) ఉత్పత్తి అవుతున్నాయి. ఇది విజయవాడ, విశాఖపట్నం, కాకినాడ వంటి నగరాల్లో ప్రధానంగా కనిపిస్తోంది. అయితే ఈ మొత్తంలో ప్రస్తుతం 60 మాత్రమే ప్రభుత్వం సేకరిస్తోంది. 15 శాతం మాత్రమే ప్రాసెస్ అవుతోంది. మిగిలినవి ల్యాండ్‌ఫిల్‌లలో డంప్ చేస్తున్నాయి. ఇది మెథేన్ వంటి గ్రీన్‌హౌస్ గ్యాస్‌ల ఉద్గారానికి, నీరు, గాలి కలుషితానికి కారణమవుతోంది.

వ్యర్థాల తగ్గింపు వ్యూహాలు

ఏపీ పీసీబీ, ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం 'వేస్ట్ టు వెల్త్', 'జీరో వేస్ట్' మోడల్‌లపై దృష్టి సారించి, వ్యర్థాలను తగ్గించడానికి, పునఃఉపయోగం, రీసైక్లింగ్ వ్యూహాలను అమలు చేస్తోంది. ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు నేతృత్వంలో స్వచ్ఛ్ ఆంధ్ర-స్వర్ణ ఆంధ్ర కార్యక్రమం కింద 20 లక్షల ఉద్యోగాలు కల్పించే లక్ష్యంతో ఈ చర్యలు జరుగుతున్నాయి. అని పొల్యూషన్ కంట్రోల్ బోర్డు చైర్మన్ కృష్ణయ్య చెప్పారు.

రీసైక్లింగ్ ద్వారా అవకాశాలు

రీసైక్లింగ్‌తో 30 శాతం గ్రీన్‌హౌస్ గ్యాస్ ఎమిషన్లు తగ్గవచ్చు. ఉదాహరణకు బ్యాటరీలు, సాల్వెంట్స్ రీక్లెమ్ చేస్తే శక్తి పునఃఉపయోగం సాధ్యం. రాష్ట్రంలో రీసైక్లింగ్ మార్కెట్ 2025లో రూ. 15.82 బిలియన్లకు చేరుతుందని అంచనా.

ఆంధ్రప్రదేశ్ పరిశ్రమల శాఖ ద్వారా ఏర్పాటు గురువారం విజయవాడలో ఏర్పాటు చేసిన వర్క్ షాప్ లో పొల్యూషన్ కంట్రోల్ బోర్డు చైర్మన్ కృష్ణయ్య మాట్లాడుతూ "పారిశ్రామిక వ్యర్థాలు పర్యావరణానికి ముప్పుగా మారుతున్నాయి. ఇవి రీసైక్లింగ్ ద్వారా వనరులుగా మార్చడం మాత్రమే స్థిరమైన అభివృద్ధి సాధ్యమవుతుంది" అని అన్నారు. ముఖ్యమంత్రి చంద్రబాబు నాయుడు దృష్టిలో ఉన్న 20 లక్షల ఉద్యోగాల లక్ష్యం ఈ పాలసీ అమలుతోనే సాకారమవుతుంది, రాష్ట్ర స్థాయి నుంచి జిల్లా స్థాయి వరకు కార్యాచరణ ప్రణాళికలు రూపొందిస్తున్నాము అని తెలిపారు. సమావేశంలో కార్పొరేషన్ల చైర్మన్లు, శాఖాధిపతులు తమ సూచనలు, అనుభవాలు పంచుకున్నారు. రాబోయే రోజుల్లో ఈ సూచనల ఆధారంగా పెద్ద ఎత్తున కార్యక్రమాలు చేపట్టనున్నట్లు కృష్ణయ్య తెలిపారు.

పారిశ్రామిక వ్యర్థాల రకాలు

పారిశ్రామిక వ్యర్థాలు అనేవి ఫ్యాక్టరీలు, మిల్లులు, మైనింగ్ కార్యకలాపాల నుంచి వెలువడే పదార్థాలు. ఇవి ఘన, అర్ధ-ఘన లేదా ద్రవ రూపంలో ఉంటాయి. అమెరికా ఎన్విరాన్మెంటల్ ప్రొటెక్షన్ ఏజెన్సీ ప్రకారం ఇవి ప్రధానంగా మూడు రకాలు. ఘన వ్యర్థాలు. విషపూరిత వ్యర్థాలు. రసాయనిక వ్యర్థాలు. ఈ వ్యర్థాలు భూమి, నీరు, గాలిని కలుషితం చేసి, మానవ ఆరోగ్యానికి ముప్పుగా మారతాయి.

ఘన వ్యర్థాలు: ఇవి పారిశ్రామిక ప్రక్రియల్లో మిగిలే పదార్థాలు. ఉదాహరణకు మట్టి, గ్రావెల్, కాంక్రీట్, స్క్రాప్ మెటల్స్, ప్లాస్టిక్, కాగితం, చెక్క, ప్యాకేజింగ్ మెటీరియల్స్.

రీసైక్లింగ్ పద్ధతి: ష్రెడ్డర్లు ఉపయోగించి చిన్న ముక్కలుగా చేసి, బేలర్లు లేదా కాంపాక్టర్లతో అనుకూలంగా మార్చటం. మెటల్స్‌ను డిస్టిలేషన్ ద్వారా పునఃఉపయోగం చేస్తారు. ఇది ల్యాండ్‌ఫిల్ స్థలాలను తగ్గిస్తుంది. శక్తి ఆదా చేస్తుంది.

విషపూరిత వ్యర్థాలు: ఇవి ఇగ్నిటబిలిటీ, రియాక్టివిటీ, కారోసివిటీ, టాక్సిసిటీ లక్షణాలు కలిగినవి. ఉదాహరణకు ఫార్మా ఇండస్ట్రీల నుంచి వచ్చే రసాయనాలు, బ్యాటరీలు, థర్మామీటర్లు.

రీసైక్లింగ్: రిక్లెమేషన్ పద్ధతితో డిస్టిలేషన్ చేసి, శుద్ధి చేసి పునఃఉపయోగం చేస్తారు.

రసాయనిక వ్యర్థాలు: హానికర రసాయనాలు కలిగినవి. హేజార్డస్ లేదా నాన్-హేజార్డస్. ఉదాహరణకు ఆయిల్, సాల్వెంట్స్, కెమికల్స్, ఫార్మా, టెక్స్‌టైల్ ఇండస్ట్రీల నుంచి వచ్చేవి.

రీసైక్లింగ్: ట్రీట్‌మెంట్ తర్వాత రీసైక్లింగ్. ఉదాహరణకు టెక్స్‌టైల్ ప్లాంట్‌లో ఉప్పు రెసిడ్యూస్‌ను రీసైక్ల్ చేస్తారు. ఇవి నీటి కలుషితానికి ప్రధాన కారణం. కాబట్టి సోర్స్ రిడక్షన్ ముఖ్యం.

ఇతర రకాలు: ఈ-వేస్ట్, బయోమెడికల్ వేస్ట్, మున్సిపల్ సాలిడ్ వేస్ట్ లో పారిశ్రామిక భాగం. మొత్తం 25 రకాల వ్యర్థాలు గుర్తించబడ్డాయి. కానీ ప్రధానంగా 3-6 రకాలు పారిశ్రామికంగా పరిగణించబడతాయి.

ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ లోపం, అవేర్‌నెస్ లేకపోవడం. చైర్మన్ కృష్ణయ్య సూచించినట్లు, సీఐఐ-లీడ్ ఇండస్ట్రియల్ టెక్నాలజీ ఫోరం ఏర్పాటు చేసి, సీడ్ ఫండింగ్ ఇవ్వడం మంచి అడుగు. యువతకు ఉద్యోగాలు కల్పించడంతో పాటు, స్వచ్ఛంద సంస్థలతో భాగస్వామ్యం ఈ పాలసీ విజయవంతం చేస్తుంది. రాష్ట్రం 'జీరో వేస్ట్' లక్ష్యాన్ని సాధించాలంటే, రీసైక్లింగ్‌ను బలోపేతం చేయాలి. ఇది పర్యావరణం, ఆర్థికం రెండింటికీ లాభదాయకం. ఈ చర్యలు ముఖ్యమంత్రి నాయుడు 'స్వచ్ఛ ఆంధ్ర' విజన్‌కు సరిపోతాయి. ప్రజలు, పరిశ్రమలు సహకరిస్తే, ఆంధ్రప్రదేశ్ గ్రీన్ ఇకానమీ మోడల్‌గా మారవచ్చు.

ఈ-వేస్ట్ పై కొత్త పాలసీ: సీఎస్

ఏప్రిల్ 2025లో AP చీఫ్ సెక్రటరీ కె విజయానంద్ ప్రకటించినట్లు ఈ-వేస్ట్ మేనేజ్‌మెంట్ పాలసీ కొత్తగా రూపొందుతోంది. 'రిడ్యూస్, రీయూస్, రీసైకిల్ సెంటర్లు ఏర్పాటు చేస్తూ, పౌరులకు ఇన్సెంటివ్‌లు ఇస్తున్నారు. ఏప్రిల్ 2025లో ఆంధ్రప్రదేశ్ మెడ్‌టెక్ జోన్లో ఈ-వేస్ట్ ఫెసిలిటీ ప్రారంభించారు. ఇది 'జీరో వేస్ట్' మోడల్‌తో పనిచేస్తుంది. స్వచ్ఛ్ భారత్ మిషన్-అర్బన్ 2.0 కింద బ్లూ ప్లానెట్ వంటి కంపెనీలు రూ. 62.4 కోట్ల ప్రాజెక్టులతో లెగసీ వేస్ట్ (పాత వ్యర్థాలు) బయో-రీమీడియేషన్ చేస్తున్నాయి. 85 లక్షల మెట్రిక్ టన్నుల లెగసీ వేస్ట్ క్లియర్ చేశారు, మరో 20 లక్ష మెట్రిక్ టన్నుల డిసెంబర్ 2025కలకు తొలగించాలని లక్ష్యం.

రాష్ట్రంలో 90 శాతం వ్యర్థాలు ఇన్‌ఫార్మల్ సెక్టార్ ద్వారా మేనేజ్ అవుతున్నాయి. ఇది పర్యావరణానికి హాని చేస్తోంది. ఈ-వేస్ట్ మాత్రమే 3.8 మిలియన్ టన్నులు/సంవత్సరం (ఇండియా మొత్తం), ఇందులో 15-20 శాతం మాత్రమే ప్రాసెస్ అవుతోంది. పారిశ్రామిక వ్యర్థాలు నీరు, గాలి కలుషితానికి కారణమవుతున్నాయి. ముఖ్యంగా విశాఖ, కాకినాడ ప్రాంతాల్లో ఈ పరిస్థితి ఉంది.