“ఏకా-ద వన్: డాక్టర్ బీనా ఉన్నికృష్ణన్ 64 యోగినుల కళా ప్రదర్శన”

విజయవాడలోని మాకినేని బసవపున్నయ్య విజ్ఞాన కేంద్రం (చుక్కపల్లి పిచ్చయ్య ఆడిటోరియం)లో “ఏకా - ది వన్” పేరుతో ఏర్పాటు చేసిన జాతీయ స్థాయి సంచార కళా ప్రదర్శన కళాభిమానులను విశేషంగా ఆకట్టుకుంటోంది. దేశవ్యాప్తంగా విస్తరించిన ఈ ప్రదర్శనలో భాగంగా, ప్రముఖ కళాకారిణి డాక్టర్ బీనా ఉన్నికృష్ణన్ రూపొందించిన 64 యోగినుల చిత్రాలు ప్రదర్శించబడుతున్నాయి. భారతీయ ఆధ్యాత్మికత, తంత్ర సంప్రదాయం, స్త్రీ శక్తి వంటి అంశాలను సమకాలీన కళారూపంలో ప్రతిబింబించే ఈ ప్రదర్శనకు కళారంగంలోనే కాక సామాజిక వర్గాల్లోనూ మంచి స్పందన లభిస్తోంది.

“ఏకా - ద వన్” ప్రదర్శన జనవరి నుంచి ఏప్రిల్ వరకు మొత్తం 81 రోజుల పాటు 16 రాష్ట్రాల్లో సుమారు 10,000 కిలోమీటర్ల ప్రయాణం చేస్తూ నిర్వహించబడుతోంది. ఈ యాత్ర 2025 డిసెంబర్ 4న న్యూఢిల్లీలో ప్రారంభమై పలు ప్రధాన నగరాల్లో విజయవంతంగా కొనసాగుతోంది. ఈ ప్రదర్శనలో భాగంగా 64 యోగినులపై సమగ్ర సమకాలీన వ్యాఖ్యానం చేయడం ప్రధాన లక్ష్యంగా ఉంది. యోగినుల భావజాలాన్ని కేవలం ఆధ్యాత్మిక దృష్టితో కాకుండా, సాంస్కృతిక, సామాజిక, తాత్విక కోణాల్లో కూడా ప్రజలకు పరిచయం చేయడం ఈ ప్రదర్శన ప్రత్యేకతగా నిలుస్తోంది.

ఈ ప్రదర్శనలోని ప్రతి యోగిని చిత్రం ఒక ప్రత్యేకమైన స్త్రీ శక్తిని ప్రతిబింబిస్తుంది. సృష్టి, రక్షణ, పరివర్తన వంటి విశ్వ చక్రంలో యోగినుల పాత్రను చిత్రకళ ద్వారా అద్భుతంగా చూపించారు. ముఖ్యంగా ‘వారాహి’ యోగిని చిత్రం సందర్శకులను విపరీతంగా ఆకర్షిస్తోంది. భయాన్ని జయించే శక్తి, లక్ష్య సాధనలో ఏకాగ్రత, ప్రతికూల పరిస్థితులను ఎదుర్కొనే ధైర్యం వంటి లక్షణాలను ఈ రూపం ప్రతిబింబిస్తుందని సందర్శకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ఈ చిత్రం రాజకీయ, సామాజిక సందర్భాల్లోనూ ప్రాముఖ్యతను సంతరించుకుంటోంది.

ఈ ప్రదర్శనలో చిత్రాలతో పాటు, యోగినుల ఆధ్యాత్మిక నేపథ్యాన్ని వివరించే ప్రత్యేక అంశాలు కూడా ఉన్నాయి. ప్రముఖ దర్శకుడు జైన్ జోసెఫ్ రూపొందించిన “Y64: విస్పర్స్ ఆఫ్ ది అన్సీన్” అనే 65 నిమిషాల డాక్యుమెంటరీ కూడా ప్రదర్శనలో భాగంగా ప్రదర్శించబడుతోంది. ఈ డాక్యుమెంటరీ ద్వారా యోగినుల చరిత్ర, తత్వం, ఆధ్యాత్మిక భావజాలం వంటి అంశాలు ప్రేక్షకులకు సమగ్రంగా అర్థమవుతాయి.

చారిత్రకంగా చూస్తే, 9వ నుండి 12వ శతాబ్దాల మధ్య యోగినుల పూజా సంప్రదాయం భారతదేశంలో విస్తరించింది. హిరాపూర్, భేడాఘాట్, ఖజురాహో వంటి ప్రాంతాల్లో నిర్మించిన యోగిని ఆలయాలు ప్రత్యేక నిర్మాణ శైలితో ప్రసిద్ధి చెందాయి. వృత్తాకార, బహిరంగ నిర్మాణాలు కలిగిన ఈ ఆలయాలు సంప్రదాయ దేవాలయాలకంటే భిన్నంగా ఉండేవి. ఇవి కేవలం పూజా స్థలాలే కాకుండా జ్ఞాన, సాధన కేంద్రాలుగా కూడా ఉపయోగించబడినట్లు చరిత్ర చెబుతోంది. స్త్రీ శక్తి, ఆధ్యాత్మిక సాధన, అంతర్గత అన్వేషణ వంటి అంశాలకు ఇవి కేంద్ర బిందువులుగా నిలిచాయి.

డాక్టర్ బీనా ఉన్నికృష్ణన్ ఈ ప్రాజెక్ట్ కోసం దశాబ్దానికి పైగా పరిశోధన చేశారు. యోగినుల పుణ్యక్షేత్రాలను స్వయంగా సందర్శిస్తూ, అక్కడి శిల్పాలు, సంప్రదాయాలు, ఆచారాలను లోతుగా అధ్యయనం చేశారు. ఆమె చిత్రాలు కేవలం పాత శిల్పాల ప్రతిరూపాలు కాకుండా, సమకాలీన దృక్పథంతో రూపొందించిన కళాఖండాలు. ప్రాచీన భావజాలాన్ని ఆధునిక సమాజంతో కలిపే వారధిగా ఈ చిత్రాలు నిలుస్తున్నాయి. స్త్రీవాద దృక్పథాన్ని కూడా ఈ చిత్రాలు ప్రతిబింబించడం విశేషం.

ప్రస్తుత సమాజంలో లింగ సమానత్వం, మహిళల సాధికారత వంటి అంశాలు విస్తృతంగా చర్చకు వస్తున్న నేపథ్యంలో, యోగినుల భావజాలం కొత్త ప్రాధాన్యతను పొందుతోంది. ఈ ప్రదర్శన యోగినులను కేవలం ఆధ్యాత్మిక చిహ్నాలుగా కాకుండా, సామాజిక మార్పుకు ప్రేరణగా చూపిస్తుంది. మహిళల శక్తి, స్వాతంత్ర్యం, ఆత్మగౌరవం వంటి విలువలను ఈ చిత్రాలు బలంగా ప్రతిపాదిస్తున్నాయి.

విజయవాడలో ఈ ప్రదర్శన నిర్వహణకు స్థానిక కళాసంస్థలు విశేషంగా కృషి చేశాయి. సాంస్కృతిక, సృజనాత్మక సమితి చైర్‌పర్సన్ పొడపాటి తేజస్విని ఈ చిత్రాల విశిష్టతను సందర్శకులకు వివరించి, ప్రదర్శన విజయానికి తోడ్పడ్డారు. ఈ సందర్భంగా కళాకారిణి బీనా ఉన్నికృష్ణన్ కృషిని పలువురు అభినందించారు.

మొత్తంగా “ఏకా – ది వన్” ప్రదర్శన భారతీయ ఆధ్యాత్మిక వారసత్వాన్ని సమకాలీన కళారూపంలో ప్రజలకు చేరవేసే ఒక వినూత్న ప్రయత్నంగా నిలుస్తోంది. ఉచిత ప్రవేశంతో అందరికీ అందుబాటులో ఉన్న ఈ ప్రదర్శన, కళాభిమానులు మాత్రమే కాక సాధారణ ప్రజలు కూడా తప్పక సందర్శించాల్సినదిగా మారింది. భారతీయ సంస్కృతి, స్త్రీ శక్తి, ఆధ్యాత్మికతల సంగమాన్ని అనుభవించాలనుకునే ప్రతి ఒక్కరికీ ఇది ఒక ప్రత్యేక అవకాశంగా నిలుస్తోంది.