‘ఎంజీనరేగా’ రద్దు మన సామూహిక వైఫల్యం: సోనియాగాంధీ
ఎంజీఎన్ఆర్ఈజీఏ కేవలం సంక్షేమ కార్యక్రమం మాత్రమే కాదు, గ్రామీణ కుటుంబాలకు జీవనోపాధి భద్రత, గౌరవాన్ని అందించే హక్కుల ఆధారిత కార్యక్రమం. ఈ పథకాన్ని బలహీనపరచడం సామూహిక నైతిక వైఫల్యమని కాంగ్రెస్ పార్లమెంటరీ పార్టీ చైర్పర్సన్ సోనియా గాంధీ తెలిపారు. ఒక ప్రముఖ ఇంగ్లిష్ దినపత్రికలో ఇటీవల ప్రచురితమైన ఒప్-ఎడ్లో, మహాత్మా గాంధీ జాతీయ గ్రామీణ ఉపాధి హామీ చట్టం (ఎంజీఎన్ఆర్ఈజీఏ) ఇతర ముఖ్యమైన చట్టాలకు ప్రతిపాదిత మార్పుల ద్వారా కేంద్ర ప్రభుత్వం హక్కుల ఆధారిత చట్టబద్ధ ఫ్రేమ్వర్క్ను ధ్వంసం చేస్తోందని ఆరోపిస్తూ తీవ్రమైన దాడి చేశారు. 'ది బుల్డోజ్డ్ డెమాలిషన్ ఆఫ్ ఎంజీఎన్ఆర్ఈజీఏ' అనే శీర్షికతో ఉన్న ఆ ఆర్టికల్లో, సోనియా గాంధీ, గ్రామీణ ఉపాధి పథకాన్ని బలహీనపరచడం దేశవ్యాప్తంగా కోట్లాది మంది కార్మికులకు దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక, మానవీయ పరిణామాలతో కూడిన సామూహిక నైతిక వైఫల్యాన్ని సూచిస్తుందని వాదించారు.
అందరూ ఏకం కావాల్సిన అవసరముంది
ఎంజీఎన్ఆర్ఈజీఏ మహాత్మా గాంధీ సర్వోదయ (అందరి సంక్షేమం) దృక్పథాన్ని సాకారం చేసింది. రాజ్యాంగబద్ధమైన ఉపాధి హక్కును అమలు చేసింది. దాని రద్దు మన సామూహిక నైతిక వైఫల్యం - ఇది భారతదేశంలోని కోట్లాది మంది కార్మికులకు సంవత్సరాల పాటు ఆర్థిక, మానవీయ పరిణామాలను కలిగిస్తుంది. ఇప్పుడు ఇంతకుముందు కంటే ఎక్కువగా, మన అందరినీ రక్షించే హక్కులను కాపాడటానికి ఏకమవ్వడం అవసరమని ఆమె రాశారు. సోనియా గాంధీ మరింతగా, అనేక ప్రాథమిక హక్కులు క్రమబద్ధమైన క్షీణతను ఎదుర్కొంటున్నాయని పేర్కొన్నారు.
అనేక చట్టాలను కాలరాస్తున్నారు
విద్యా విధానంపై ఆందోళనలను హైలైట్ చేస్తూ విద్యా హక్కు చట్టం, దేశవ్యాప్తంగా సుమారు ఒక లక్ష ప్రాథమిక పాఠశాలల మూసివేతను చట్టబద్ధం చేసిన జాతీయ విద్యా విధానం 2020 ద్వారా బలహీనపరిచిందని పేర్కొన్నారు. పర్యావరణ, భూ చట్టాలలో మార్పులను ఎత్తిచూపుతూ, అటవీ హక్కుల చట్టం, 2006, అటవీ భూమి మళ్లింపునకు అనుమతి ఇవ్వడంలో గ్రామ సభ పాత్రను తొలగించిన అటవీ (పరిరక్షణ) నియమాలు, 2022 ద్వారా గణనీయంగా బలహీనపరిచిందని గుర్తు చేశారు. భూసేకరణ, పునరావాసం, పునర్ వసతి చట్టంలో న్యాయమైన పరిహారం, పారదర్శకత గణనీయంగా క్షీణించిందని పేర్కొంటూ, జాతీయ గ్రీన్ ట్రిబ్యునల్ సంవత్సరాలుగా బలహీనపరచిందని ఆరోపించారు. వ్యవసాయ సంస్కరణలను సూచిస్తూ మూడు నల్ల చట్టాల ద్వారా, ప్రభుత్వం రైతులకు కనీస మద్దతు ధర హక్కును తిరస్కరించడానికి ప్రయత్నించిందని గుర్తు చేశారు. జాతీయ ఆహార భద్రత చట్టం 2013, తదుపరి లక్ష్యంగా ఉండవచ్చు అని హెచ్చరించారు.
ప్రజాస్వామ్యంపైనా కేంద్రం బుల్డోజర్ నడిపింది: రాహుల్ గాంధీ
వికసిత్ భారత్–గ్యారంటీ ఫర్ రోజ్గార్ అండ్ ఆజీవిక మిషన్ (గ్రామీణ) బిల్లు–2025 పై పార్లమెంటులో సరైన చర్చ జరపకుండానే కేంద్రంలోని బీజేపీ ప్రభుత్వం బుల్డోజర్ నడిపిందని లోక్సభ ప్రతిపక్ష నాయకుడు రాహుల్ గాంధీ తీవ్ర విమర్శలు చేశారు. ఈ బిల్లు అభివృద్ధి కోసం కాకుండా విధ్వంసం కోసమేనని, దీని మూల్యం లక్షలాది పేద కార్మికులు తమ జీవనాధారాలు కోల్పోవడం రూపంలో చెల్లించాల్సి వస్తుందని ఆయన అన్నారు.
ప్రజా చర్చ లేదు, పార్లమెంటులో చర్చ లేదు, రాష్ట్రాల సమ్మతి లేదు. మోడీ ప్రభుత్వం ఎంజీఎన్ఆర్ఈజీఏ తో పాటు ప్రజాస్వామ్యంపైనా బుల్డోజర్ నడిపింది. ఇది అభివృద్ధి కాదు, విధ్వంసం. దీని ధర కోట్లాది శ్రమజీవులు తమ ఉపాధిని కోల్పోవడం ద్వారా చెల్లించాల్సి ఉంటుందని రాహుల్ గాంధీ సోషల్ మీడియా ద్వారా వ్యాఖ్యానించారు. ఈ అంశంపై కాంగ్రెస్ పార్లమెంటరీ పార్టీ చైర్పర్సన్ సోనియా గాంధీ రాసిన వ్యాసాన్ని తప్పక చదవాలని ఆయన సూచించారు.
డిసెంబర్ 18న పార్లమెంటు ఆమోదం పొందిన వీబీ–జీ రాం జీ బిల్లుకు డిసెంబర్ 21న రాష్ట్రపతి ఆమోదం లభించింది. ఈ చట్టం ప్రకారం గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో ప్రతి కుటుంబానికి గరిష్ఠంగా 125 రోజుల వేతన ఉపాధి హామీ ఇస్తామని ప్రభుత్వం ప్రకటించింది. ప్రస్తుతం ఉన్న 100 రోజుల ఉపాధిని 125 రోజులకు పెంచినట్లు బిల్లులో పేర్కొంది.
బిల్లులోని సెక్షన్–22 ప్రకారం కేంద్రం–రాష్ట్రాల మధ్య నిధుల భాగస్వామ్యం 60:40గా ఉండనుంది. ఈశాన్య రాష్ట్రాలు, హిమాలయ రాష్ట్రాలు, అలాగే జమ్మూ–కాశ్మీర్, హిమాచల్ ప్రదేశ్, ఉత్తరాఖండ్ వంటి కేంద్ర పాలిత ప్రాంతాలకు 90:10 నిష్పత్తిలో నిధులు అందించనున్నారు.
అలాగే, సెక్షన్–6 ప్రకారం విత్తనం, పంటల కోత వంటి కీలక వ్యవసాయ కాలాల్లో రాష్ట్రాలు ముందుగానే గరిష్ఠంగా 60 రోజుల పని విరామాన్ని ప్రకటించే వెసులుబాటు కల్పించారు.