ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్ర ఆవిర్భావ దినోత్సవం సిల్వర్ జూబ్లీ వేడుకలు

ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్ర ఆవిర్భావ దినోత్సవం సిల్వర్ జూబ్లీ సందర్భంగా డెహ్రాడూన్ పోలీస్ లైన్స్‌లో నిర్వహించిన రాష్ట్ర ఉద్యమకారుల సన్మాన వేడుక' శనివారం జరిగింది. ఇందులో ఉత్తరాఖండ్ ముఖ్యమంత్రి పుష్కర్ సింగ్ ధామి పాల్గొన్నారు. ఈ కార్యక్రమంలో పుష్కర సింగ్ ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్ర సాధన కోసం అమరులైన ఉద్యమకారుల స్మారక చిహ్నం వద్ద పుష్పాంజలి ఘటించారు.

ఈ సందర్భంగా విలేకరులతో మాట్లాడిన ముఖ్యమంత్రి, రాష్ట్ర ఏర్పాటులో ఉత్తరాఖండ్ ఉద్యమకారులు అమరవీరుల సహకారం చాలా గొప్పదని అన్నారు. అప్పటి ఉద్యమంలో గాయపడిన వారికి ప్రభుత్వం ఇప్పటికీ గౌరవ వేతనం ఇస్తోందని ముఖ్యమంత్రి చెప్పారు. ఈ గౌరవ వేతనాన్ని రూ.20,000 నుండి రూ.30,000 కు పెంచాలని ప్రభుత్వం నిర్ణయించిందని, దీనితో పాటు వైద్య సహాయం కూడా అందిస్తామని ఆయన పేర్కొన్నారు.

"మన రాష్ట్ర ఉద్యమకారులు, అమరవీరులు రాష్ట్ర ఏర్పాటుకు చాలా ముఖ్యమైన సహకారం అందించారు. మేము వారికి గౌరవ వేతనం ఇచ్చాము. మేము ఈ వేతనాన్ని ఇంతకు ముందు పెంచాము, అలాగే ఈసారి కూడా మళ్ళీ పెంచాము. మన రాష్ట్ర ఉద్యమకారుల ఆశ్రితులకు ఇచ్చే మొత్తాన్ని కూడా పెంచామని ముఖ్యమంత్రి ధామి అన్నారు.

ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ పర్యటన

ప్రధానమంత్రి కార్యాలయం విడుదల చేసిన ప్రకటన ప్రకారం, ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్ర ఏర్పాటు సిల్వర్ జూబ్లీ వేడుకల సందర్భంగా నవంబర్ 9వ తేదీన మధ్యాహ్నం 12:30 గంటలకు ప్రధానమంత్రి నరేంద్ర మోదీ డెహ్రాడూన్‌లో జరిగే కార్యక్రమంలో పాల్గొననున్నారు.

• ఈ సందర్భంగా ప్రధానమంత్రి స్మారక తపాలా బిళ్లను కూడా విడుదల చేసి, సభను ఉద్దేశించి ప్రసంగిస్తారు.

• ఈ కార్యక్రమంలో, ప్రధానమంత్రి మొత్తం రూ.8,140 కోట్ల విలువైన వివిధ అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులకు ప్రారంభోత్సవం, శంకుస్థాపన చేస్తారు. ఇందులో ₹930 కోట్ల విలువైన ప్రాజెక్టుల ప్రారంభోత్సవం, రూ..7,210 కోట్ల విలువైన ప్రాజెక్టులకు శంకుస్థాపన ఉంటాయి.

• ఈ ప్రాజెక్టులు త్రాగునీరు, సాగునీరు, సాంకేతిక విద్య, విద్యుత్, పట్టణాభివృద్ధి, క్రీడలు, నైపుణ్యాభివృద్ధి వంటి అనేక కీలక రంగాలకు సంబంధించినవి.

• ప్రధానమంత్రి పీఎం ఫసల్ బీమా యోజన కింద 28,000 మందికి పైగా రైతులకు ₹62 కోట్ల సహాయ మొత్తాన్ని నేరుగా వారి బ్యాంకు ఖాతాల్లో జమ చేస్తారు.

ప్రారంభించబోయే, శంకుస్థాపన చేయబోయే ప్రాజెక్టులు:

ప్రారంభించబోయే ప్రాజెక్టులు :

• అమృత్ పథకం కింద 23 జోన్ల కోసం దేహ్రాదూన్ నీటి సరఫరా కవరేజ్,

• పితోరాగఢ్ జిల్లాలో ఒక విద్యుత్ సబ్-స్టేషన్ ఏర్పాటు.

• ప్రభుత్వ భవనాలలో సౌర విద్యుత్ ప్లాంట్లు నిర్మాణం. నైనిటాల్‌లోని హల్ద్వానీ స్టేడియంలో ఆస్ట్రోట్రాఫ్ హాకీ గ్రౌండ్ మొదలైనవి.

శంకుస్థాపన చేయబోయే ప్రాజెక్టులు:

• సాంగ్ డ్యామ్ తాగునీటి ప్రాజెక్ట్: ఇది దేహ్రాదూన్‌కు రోజుకు 150 మిలియన్ లీటర్లు త్రాగునీటిని సరఫరా చేస్తుంది.

• జమరాణి డ్యామ్ బహుళార్థ సాధక ప్రాజెక్ట్ (నైనిటాల్): ఇది త్రాగునీరు, సాగునీరు, విద్యుత్ ఉత్పత్తికి ఉపయోగపడుతుంది.

• ఇతర ప్రాజెక్టులలో విద్యుత్ సబ్-స్టేషన్లు, చంపావత్‌లో మహిళల క్రీడా కళాశాల ఏర్పాటు, నైనిటాల్‌లో అత్యాధునిక డెయిరీ ప్లాంట్ మొదలైనవి ఉన్నాయి.

ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్ర ఏర్పాటు

ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్రం సుదీర్ఘమైన ప్రజా ఉద్యమం, రాజకీయ ప్రక్రియ ద్వారా ఏర్పడింది. ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని పర్వత ప్రాంతాలను ప్రత్యేక రాష్ట్రంగా విభజించాలనే డిమాండ్‌తో ఈ ఉద్యమం నడిచింది.

ప్రధాన కారణాలు , నేపథ్యం

• భౌగోళిక వ్యత్యాసం:

• ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రం చాలా పెద్దదిగా ఉండేది. మైదాన ప్రాంతమైన ఉత్తరప్రదేశ్ పరిపాలనా వ్యవస్థ, భౌగోళికంగా, సాంస్కృతికంగా భిన్నంగా ఉండే హిమాలయ పర్వత ప్రాంతాల అవసరాలను సరిగా తీర్చలేకపోయింది.

• అభివృద్ధిలో వెనుకబాటుతనం:

• పర్వత ప్రాంతాలు సరైన అభివృద్ధి, మౌలిక సదుపాయాలు (రవాణా, విద్య, ఆరోగ్యం), ఉపాధి అవకాశాల కల్పనలో తీవ్రంగా వెనుకబడి ఉన్నాయి.

• సాంస్కృతిక గుర్తింపు:

• ఉత్తరాఖండ్‌లోని ప్రజలు తమ ప్రత్యేకమైన సాంస్కృతిక, భాషా, సామాజిక గుర్తింపును కాపాడుకోవాలని కోరుకున్నారు.

ఉద్యమం లో కొన్ని ముఖ్య సంఘటనలు

1970ల నుండి 1990ల వరకు ఈ ప్రత్యేక రాష్ట్ర డిమాండ్ ఒక శక్తివంతమైన ఉద్యమంగా మారింది:

తొలి ఉద్యమాలు:

1979లో ఉత్తరాఖండ్ క్రాంతి దళ్ అనే రాజకీయ పార్టీ ఏర్పడింది, ఇది ప్రత్యేక రాష్ట్ర ఏర్పాటు ప్రధాన అజెండాగా పనిచేసింది.

ఉగ్ర రూపం:

1990లలో ఉద్యమం మరింత ఊపందుకుంది. వేలాది మంది ప్రజలు, ముఖ్యంగా యువత, మహిళలు, వీధుల్లోకి వచ్చి నిరసన ప్రదర్శనలు నిర్వహించారు.

ముజఫర్‌నగర్ కాల్పుల సంఘటన (1994):

ఈ ఉద్యమంలో ఒక అత్యంత విషాదకర సంఘటన ముజఫర్‌నగర్ (రాంపూర్ తిరాహా) వద్ద జరిగింది. ఢిల్లీలో నిరసనలకు వెళ్తున్న ఉత్తరాఖండ్ కార్యకర్తలపై పోలీసులు కాల్పులు జరపడం, హింస చోటుచేసుకోవడం వలన చాలా మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు. ఈ సంఘటన రాష్ట్ర ఏర్పాటు ఉద్యమాన్ని మరింత తీవ్రతరం చేసింది.

రాష్ట్ర ఏర్పాటు ప్రక్రియ

ప్రజల నుండి వచ్చిన తీవ్ర ఒత్తిడి , ఉద్యమం నేపథ్యంలో, భారత ప్రభుత్వం ప్రత్యేక రాష్ట్ర ఏర్పాటుపై దృష్టి సారించింది.

రాష్ట్ర విభజన నిర్ణయం: చివరకు, భారత ప్రభుత్వం ఉత్తరప్రదేశ్‌ను విభజించి ప్రత్యేక రాష్ట్రం ఏర్పాటు చేయాలని నిర్ణయించింది.

చట్టం ఆమోదం:

భారత పార్లమెంటు 2000 సంవత్సరంలో ఉత్తరప్రదేశ్ పునర్వ్యవస్థీకరణ చట్టం, 2000 ను ఆమోదించింది.

రాష్ట్ర ఆవిర్భావం:

ఈ చట్టం ప్రకారం, నవంబర్ 9, 2000న ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని 13 పర్వత జిల్లాలను విభజించి 27వ భారత రాష్ట్రంగా ఉత్తరాఖండ్ ఏర్పడింది.

తొలి పేరు:

రాష్ట్రం ఏర్పడినప్పుడు దీనికి ఉత్తరాంచల్ అని పేరు పెట్టారు.

పేరు మార్పు:

2007 జనవరిలో దీనిని స్థానిక సంస్కృతి, చరిత్రను ప్రతిబింబించేలా అధికారికంగా ఉత్తరాఖండ్ గా పేరు మార్చారు.

ప్రస్తుతం, ఉత్తరాఖండ్ రాష్ట్ర రాజధాని డెహ్రాడూన్. హిమాలయ పర్వతాల ఒడిలో ఉన్న ఈ రాష్ట్రం దాని సహజ సౌందర్యం, పవిత్ర దేవాలయాలు, పర్యాటక రంగం ద్వారా దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ముఖ్యమైన సహకారం అందిస్తోంది.