ఈరోజు అప్పులు – రేపటి పన్నులు: ఆంధ్రప్రదేశ్ అప్పుల భారం ఎవరు భరిస్తారు?

ప్రజా ఆర్థిక వ్యవస్థను ఒక సామాజిక ఒప్పందంగా భావిస్తారు. ప్రభుత్వం ఈరోజు అప్పులు తీసుకుంటే, ఆ భారము వెంటనే ముగియదు; అది రేపటి పన్నుల రూపంలో ప్రజల మీద పడుతుంది. ఇటీవలి కాలంలో Comptroller and Auditor General of India (CAG) విడుదల చేసిన నివేదికలో ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వ ఆర్థిక పరిస్థితిపై వచ్చిన వ్యాఖ్యలు ఈ ప్రశ్నను మళ్లీ ముందుకు తెచ్చాయి ఈ రాష్ట్రం తీసుకుంటున్న భారీ అప్పుల భారాన్ని చివరకు ఎవరు భరిస్తారు?

గత కొన్ని సంవత్సరాలుగా ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ఆర్థిక వ్యవస్థలో కొన్ని ఆందోళనకర ధోరణులు కనిపిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా రెవెన్యూ లోటు నిరంతరంగా కొనసాగుతుండటం, అప్పులపై అధిక ఆధారపడటం, మూలధన వ్యయాలు తగ్గిపోవడం వంటి అంశాలు ఆర్థిక స్థిరత్వంపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తుతున్నాయి. రెవెన్యూ లోటు అంటే ప్రభుత్వ సాధారణ ఆదాయం కంటే ఖర్చులు ఎక్కువగా ఉండటం. అంటే ప్రభుత్వానికి రోజువారీ వ్యయాలు తీర్చుకోవడానికి కూడా అప్పులు తీసుకోవాల్సి వస్తోంది.

2022–23 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రం సుమారు ₹43 వేల కోట్లకు పైగా రెవెన్యూ లోటును నమోదు చేసింది. ఇది రాష్ట్ర స్థూల ఉత్పత్తి (GSDP)లో సుమారు 2.2 శాతం. అంటే రాష్ట్ర ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఉత్పత్తి అయ్యే మొత్తం సంపదలో 2.2 శాతం వరకు ప్రభుత్వం అప్పుగా తీసుకుని రోజువారీ ఖర్చులకు వినియోగించాల్సి వచ్చింది. ఈ పరిస్థితి ఒక్క సంవత్సరానికి మాత్రమే పరిమితం కాలేదు. గత నాలుగైదు సంవత్సరాలుగా ఇదే ధోరణి కొనసాగుతోంది.

గత నాలుగు సంవత్సరాలను పరిశీలిస్తే పరిస్థితి ఎలా మారిందో స్పష్టమవుతుంది. 2020–21లో కోవిడ్ మహమ్మారి ప్రభావం కారణంగా రాష్ట్ర ఆదాయాలు తగ్గాయి. అదే సమయంలో ఆరోగ్యం, సంక్షేమ కార్యక్రమాలు, సహాయక ప్యాకేజీలపై ప్రభుత్వ వ్యయం పెరిగింది. దీంతో రెవెన్యూ లోటు పెరిగింది. 2021–22లో కొంతమేరకు పరిస్థితి మెరుగుపడినట్లు కనిపించినా, ఆ తర్వాత మళ్లీ లోటు పెరిగింది. 2022–23లో అది అత్యధిక స్థాయికి చేరింది. తాజా అంచనాల ప్రకారం 2024–25లో ఈ లోటు మరింత పెరిగి 3 శాతం వరకు చేరిందని ఆర్థిక విశ్లేషణలు సూచిస్తున్నాయి.

ఇక్కడ అసలు సమస్య అప్పుల పరిమాణం మాత్రమే కాదు; ఆ అప్పులను ఎలా వినియోగిస్తున్నారు అన్నదే ప్రధాన అంశం. సాధారణంగా ప్రభుత్వాలు అప్పులు తీసుకుంటే అవి దీర్ఘకాలిక అభివృద్ధి ప్రాజెక్టులకు వినియోగించాలి. రహదారులు, పోర్టులు, పారిశ్రామిక పార్కులు, సాగునీటి ప్రాజెక్టులు, విద్యుత్ ప్రాజెక్టులు వంటి మౌలిక సదుపాయాలపై పెట్టుబడులు పెట్టితే అవి భవిష్యత్తులో ఆర్థిక వృద్ధికి దోహదపడతాయి. ఆర్థిక వృద్ధి పెరిగితే ప్రభుత్వానికి వచ్చే పన్నుల ఆదాయం కూడా పెరుగుతుంది. అప్పుడు అప్పులు తిరిగి చెల్లించడం సులభమవుతుంది.

కానీ ఆంధ్రప్రదేశ్ సందర్భంలో CAG నివేదికలు చూపుతున్నది వేరే దృశ్యం. రాష్ట్రం తీసుకుంటున్న అప్పులలో పెద్ద భాగం సాధారణ ఖర్చులకే వెళ్తోంది. సంక్షేమ పథకాలు, సబ్సిడీలు, జీతాలు, పెన్షన్లు వంటి రెవెన్యూ వ్యయాలకే అప్పులు వినియోగిస్తున్నారని నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి. 2022–23లో రాష్ట్ర అప్పుల్లో కేవలం 17 శాతం మాత్రమే మూలధన వ్యయాలకు ఉపయోగించబడినట్లు విశ్లేషణలు చెబుతున్నాయి. మిగతా భాగం రోజువారీ ఖర్చులకే వెళ్లింది.

ఇంకా ఒక ఆందోళనకర అంశం మూలధన వ్యయం తగ్గిపోవడం. 2024–25లో రాష్ట్రం మౌలిక సదుపాయాలపై ఖర్చు చేయాల్సిన మొత్తం కంటే చాలా తక్కువ ఖర్చు చేసినట్లు ఆర్థిక నివేదికలు సూచిస్తున్నాయి. రహదారులు, పరిశ్రమలు, నీటి ప్రాజెక్టులు వంటి అభివృద్ధి రంగాల్లో పెట్టుబడులు తగ్గితే దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక వృద్ధి కూడా మందగించే ప్రమాదం ఉంది.

ఇతర రాష్ట్రాలతో పోలిస్తే కూడా ఆంధ్రప్రదేశ్ పరిస్థితి కొంత క్లిష్టంగా కనిపిస్తోంది. మహారాష్ట్ర, గుజరాత్, కర్ణాటక వంటి పెద్ద రాష్ట్రాలు తమ రెవెన్యూ లోటును నియంత్రించడంలో కొంతవరకు విజయవంతమయ్యాయి. కొన్ని రాష్ట్రాలు కొన్నిసార్లు రెవెన్యూ మిగులు కూడా నమోదు చేశాయి. అంటే వారి సాధారణ ఆదాయం వారి రోజువారీ ఖర్చులను మించి ఉంది. కానీ ఆంధ్రప్రదేశ్ మాత్రం వరుసగా రెవెన్యూ లోటుతోనే కొనసాగుతోంది.

దేశవ్యాప్తంగా రాష్ట్రాల సగటు ఆర్థిక లోటు స్థాయి సుమారు 3 శాతం GSDP చుట్టూ ఉండగా, కొన్ని రాష్ట్రాలు ఈ పరిమితిని దాటుతున్నాయి. ఆంధ్రప్రదేశ్ కూడా ఆ జాబితాలో కనిపిస్తోంది. దీని అర్థం రాష్ట్రం తీసుకుంటున్న అప్పుల పరిమాణం భవిష్యత్తులో ఆర్థిక ఒత్తిడికి దారితీయవచ్చు.

ఈ పరిస్థితి దీర్ఘకాలంలో ఏమి సూచిస్తోంది? మొదటిగా, అప్పులు పెరిగితే వడ్డీ చెల్లింపులు కూడా పెరుగుతాయి. ప్రభుత్వ ఆదాయంలో పెద్ద భాగం అప్పుల వడ్డీ చెల్లింపులకు వెళ్తుంది. దీంతో అభివృద్ధి కార్యక్రమాలకు వినియోగించగల నిధులు తగ్గిపోతాయి. రెండవది, భవిష్యత్తులో ప్రభుత్వాలు పన్నులను పెంచే పరిస్థితి రావచ్చు. అంటే ఈరోజు తీసుకున్న అప్పుల భారాన్ని రేపటి పన్ను చెల్లింపుదారులు భరించాల్సి వస్తుంది.

అయితే సంక్షేమ కార్యక్రమాలు అవసరం లేదని చెప్పడం సరికాదు. పేదరికం తగ్గించడం, విద్య, ఆరోగ్యం, సామాజిక భద్రత వంటి రంగాల్లో ప్రభుత్వ పాత్ర అత్యంత ముఖ్యమైనది. కానీ సంక్షేమం మరియు ఆర్థిక క్రమశిక్షణ మధ్య సమతుల్యత అవసరం. ఆదాయం పెరగకుండానే ఖర్చులు పెరిగితే అది దీర్ఘకాలంలో సమస్యగా మారుతుంది.

ఈ నేపథ్యంలో కొన్ని కీలక చర్యలు అవసరం. మొదటిగా రాష్ట్రం తన స్వంత ఆదాయ వనరులను బలోపేతం చేయాలి. జీఎస్టీ సేకరణను మెరుగుపరచడం, పన్ను ఎగవేతను తగ్గించడం, ఆస్తి పన్నులు మరియు ఇతర స్థానిక పన్నులను సమర్థంగా అమలు చేయడం అవసరం. రెండవది సంక్షేమ పథకాలలో లక్ష్యిత విధానాన్ని అవలంబించాలి. నిజంగా అవసరమైన వారికి మాత్రమే ప్రయోజనం చేరేలా వ్యవస్థను మెరుగుపరచాలి.

మూడవది మౌలిక సదుపాయాలపై పెట్టుబడులను పెంచాలి. పరిశ్రమలు, రవాణా, సాగునీరు, విద్యుత్ వంటి రంగాల్లో పెట్టుబడులు పెరిగితే ఉద్యోగాలు పెరుగుతాయి. ఆర్థిక కార్యకలాపాలు విస్తరిస్తాయి. దీని ఫలితంగా ప్రభుత్వానికి వచ్చే పన్నుల ఆదాయం కూడా పెరుగుతుంది.

అలాగే ఆర్థిక పారదర్శకత కూడా అత్యంత అవసరం. ప్రభుత్వం తీసుకునే అన్ని రకాల అప్పులు ప్రత్యక్ష అప్పులు, ఆఫ్-బడ్జెట్ అప్పులు, గ్యారంటీలు అన్నింటినీ స్పష్టంగా వెల్లడించాలి. ప్రజలకు నిజమైన ఆర్థిక పరిస్థితి తెలిసినప్పుడే ప్రజాస్వామ్యంలో బాధ్యతాయుతమైన చర్చ జరుగుతుంది.

చివరగా, ప్రజా ఆర్థిక వ్యవస్థపై జరిగే చర్చలు కేవలం గణాంకాల గురించి మాత్రమే కావు. అవి నైతికత, బాధ్యత, భవిష్యత్తు తరాల సంక్షేమం గురించి కూడా ఉంటాయి. ప్రభుత్వం ఈరోజు తీసుకునే నిర్ణయాలు రేపటి తరాల అవకాశాలను ప్రభావితం చేస్తాయి.

అప్పులు అభివృద్ధికి ఉపయోగపడితే అవి పెట్టుబడిగా మారుతాయి. కానీ అవి కేవలం ప్రస్తుత ఖర్చులను నెరవేర్చడానికి మాత్రమే వినియోగిస్తే అవి భవిష్యత్తు భారంగా మారుతాయి. అందుకే ఆంధ్రప్రదేశ్ ముందు నిలిచిన ప్రశ్న చాలా స్పష్టంగా ఉంది: ఈరోజు తీసుకుంటున్న అప్పులు రేపటి అభివృద్ధికి పునాది వేస్తున్నాయా? లేక రేపటి పన్నుల భారాన్ని పెంచుతున్నాయా?

ఈ ప్రశ్నకు సమాధానం ఇవ్వాల్సింది కేవలం ప్రభుత్వం మాత్రమే కాదు; ఆర్థిక నిపుణులు, విధాన నిర్ణేతలు, ప్రజలు అందరూ కలిసి ఆలోచించాల్సిన సమయం వచ్చింది. ఎందుకంటే ఈరోజు తీసుకునే ఆర్థిక నిర్ణయాలు రేపటి ఆంధ్రప్రదేశ్ ఆర్థిక భవిష్యత్తును నిర్ణయించబోతున్నాయి.