ఇరాన్ నాగరి'కథ' ముగిస్తాం: ట్రంప్
ప్రపంచ దేశాలు ఊపిరి బిగబట్టి చూస్తున్న తరుణంలో పశ్చిమాసియా రణరంగంగా మారింది. ఇరాన్పై అగ్రరాజ్యం అమెరికా విధించిన తుది గడువు మంగళవారం రాత్రి 8 గంటలతో (వాషింగ్టన్ కాలమానం) ముగియడంతో యుద్ధ మేఘాలు పూర్తిగా కమ్ముకున్నాయి. "ఒక మొత్తం నాగరికత ఇవాళ రాత్రితో అంతమవుతుంది, అది తిరిగి ఎప్పటికీ రాదు" అంటూ అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ చేసిన హెచ్చరిక ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెను ప్రకంపనలు సృష్టిస్తోంది. హోర్ముజ్ జలసంధిని తక్షణమే తెరిచి నౌకాయానానికి అనుమతించకుంటే ఇరాన్ను నామరూపాలు లేకుండా చేస్తామని ఆయన హెచ్చరించారు.
ఇరాన్ పవర్ ప్లాంట్ల చుట్టూ మానవహారాలు
ట్రంప్ హెచ్చరికల నేపథ్యంలో ఇరాన్ సైతం వెనక్కి తగ్గడం లేదు. తమ దేశంలోని విద్యుత్ కేంద్రాలు, వంతెనలు, జాతీయ ఆస్తులను కాపాడుకోవడానికి యువత, మేధావులు, కళాకారులు పెద్ద ఎత్తున తరలివచ్చి మానవహారాలుగా ఏర్పడాలని ప్రభుత్వం పిలుపునిచ్చింది. ఈ మేరకు ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పేజెష్కియన్ స్పందిస్తూ దేశం కోసం ప్రాణాలు అర్పించేందుకు తనతో పాటు సుమారు 1.4 కోట్ల మంది ప్రజలు స్వచ్ఛందంగా యుద్ధంలో పాల్గొనేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నారని ప్రకటించారు.
ఖర్గ్ ద్వీపంపై దాడి
మరోవైపు అమెరికా గడువు ముగియడానికి కొన్ని గంటల ముందే ఇరాన్పై క్షిపణుల వర్షం మొదలైంది. ఇరాన్ కీలక చమురు కేంద్రమైన ఖర్గ్ ద్వీపంపై అమెరికా దళాలు భీకర దాడులు నిర్వహించాయి. ఇక్కడి విమానాశ్రయం, రాడార్ కేంద్రాలు, సైనిక స్థావరాలను ధ్వంసం చేసినట్లు తెలుస్తోంది. అవసరమైతే గ్రౌండ్ ఫోర్స్ను దించి చమురు క్షేత్రాలను స్వాధీనం చేసుకుంటామని వైట్ హౌస్ ప్రకటించింది. ఈ దాడులతో ఇరాన్ చమురు ఎగుమతులు పూర్తిగా స్తంభించే ప్రమాదం ఏర్పడింది.
సౌదీ అరేబియాపై ప్రతిదాడి
ఇరాన్ సైతం తన క్షిపణి బలంతో గల్ఫ్ దేశాలపై ప్రతిదాడికి దిగింది. మంగళవారం తెల్లవారుజామున సౌదీ అరేబియాలోని చమురు నిల్వలు అధికంగా ఉండే తూర్పు ప్రావిన్స్పై ఇరాన్ ఏడు బాలిస్టిక్ క్షిపణులను ప్రయోగించింది. వీటిని సౌదీ గగనతల రక్షణ వ్యవస్థలు అడ్డుకున్నప్పటికీ, ఆ శకలాలు ఇంధన కేంద్రాల సమీపంలో పడి నష్టాన్ని కలిగించాయి. ఈ దాడుల భయంతో సౌదీ-బహ్రెయిన్లను కలిపే కీలకమైన 'కింగ్ ఫాద్ కాజ్వే' వంతెనను అధికారులు కొన్ని గంటల పాటు మూసివేసి, మళ్ళీ ప్రారంభించారు.
షార్జాలో టెలికాం భవనం ధ్వంసం
యుద్ధ జ్వాలలు పొరుగు దేశాలకూ తాకాయి. యూఏఈలోని షార్జాలో ఉన్న 'తురయా' టెలికమ్యూనికేషన్ భవనంపై ఇరాన్ క్షిపణి దాడి చేయడంతో ఇద్దరు పాకిస్థానీయులు గాయపడ్డారు. మరోవైపు ఇస్తాంబుల్లోని ఇజ్రాయెల్ రాయబార కార్యాలయంపై కూడా దాడులు జరగడాన్ని ఇజ్రాయెల్ విదేశాంగ శాఖ తీవ్రంగా ఖండించింది. ఈ వరుస దాడులతో మధ్యప్రాచ్యంలోని అరబ్ దేశాలన్నీ తీవ్ర ఆందోళనలో మునిగిపోయాయి.
రైల్వే వ్యవస్థపై దాడుల భయం
దేశీయంగా ఇరాన్ ప్రజల పరిస్థితి దయనీయంగా మారింది. తమ దేశ రైల్వే వ్యవస్థపై అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ దాడులు చేసే అవకాశం ఉందని హెచ్చరికలు రావడంతో ప్రజలు రైలు ప్రయాణాలకు భయపడుతున్నారు. ఇప్పటికే కాషాన్ రైల్వే వంతెన, మషద్ స్టేషన్లు ధ్వంసమైనట్లు వార్తలు వస్తున్నాయి. దేశవ్యాప్తంగా ఇంటర్నెట్ నిలిచిపోవడంతో సమాచారం అందక, ఎప్పుడు ఏ బాంబు పడుతుందోనన్న భయంతో టెహ్రాన్ వాసులు ప్రాణాలను అరచేతిలో పెట్టుకుని గడుపుతున్నారు.
ఐరాస, ఫ్రాన్స్ హెచ్చరికలు
అమెరికా హెచ్చరించినట్లుగా పౌర వసతులపై దాడులు చేయడం యుద్ధ నేరాల కిందకు వస్తుందని ఐరాస సెక్రటరీ జనరల్ ఆంటోనియో గుటెరస్ హెచ్చరించారు. ఫ్రాన్స్ వంటి దేశాలు కూడా ఈ దాడులను ఖండించినప్పటికీ, ట్రంప్ మాత్రం తాను వెనక్కి తగ్గే ప్రసక్తే లేదని స్పష్టం చేశారు. యుద్ధ నేరాల గురించి తనకు ఎటువంటి ఆందోళన లేదని, దేశాన్ని రక్షించుకోవడమే తన ప్రాధాన్యత అని ఆయన వ్యాఖ్యానించడం పరిస్థితి తీవ్రతను తెలియజేస్తోంది.
హోర్ముజ్లో సుంకం చెల్లించం: సింగపూర్
సింగపూర్ వంటి ఆసియా ఆర్థిక కేంద్రాలు కూడా ఈ యుద్ధంపై తమ నిరసనను వ్యక్తం చేశాయి. హోర్ముజ్ జలసంధి గుండా ప్రయాణించడానికి ఇరాన్కు ఎలాంటి 'టోల్' లేదా సుంకం చెల్లించేది లేదని సింగపూర్ విదేశాంగ మంత్రి వివియన్ బాలకృష్ణన్ పార్లమెంటులో తెగేసి చెప్పారు. సముద్ర మార్గాల్లో ప్రయాణం అనేది అంతర్జాతీయ హక్కు అని, ఇరాన్ దాన్ని గౌరవించాల్సిందేనని ఆయన డిమాండ్ చేశారు.
దౌత్య ప్రయత్నాల విఫలం
పాకిస్థాన్ ప్రభుత్వం కూడా ఇరాన్ జరిపిన దాడులను తీవ్రంగా ఖండించింది. అమెరికా-ఇరాన్ మధ్య మధ్యవర్తిత్వం వహించి కాల్పుల విరమణ కోసం తాము ప్రయత్నిస్తున్న తరుణంలో ఇలాంటి దాడులు జరగడం దురదృష్టకరమని పాక్ విదేశాంగ శాఖ పేర్కొంది. సౌదీ అరేబియా సార్వభౌమాధికారానికి భంగం కలిగిస్తే సహించబోమని, అదే సమయంలో అల్-అక్సా మసీదుపై ఇజ్రాయెల్ దాడులను కూడా తాము వ్యతిరేకిస్తున్నామని పాక్ స్పష్టం చేసింది.
కుప్పకూలుతున్న ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ
యుద్ధం కారణంగా ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ కుప్పకూలుతోంది. హోర్ముజ్ జలసంధి మూతపడటంతో అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ముడి చమురు ధరలు బ్యారెల్కు 111 డాలర్లకు చేరాయి. ఇది యుద్ధం మొదలైనప్పటి కంటే 50 శాతానికి పైగా పెరుగుదల. చమురు సరఫరా ఆగిపోవడంతో పెట్రోల్, ఆహార పదార్థాల ధరలు ఆకాశాన్ని తాకుతున్నాయి, ఇది ప్రపంచవ్యాప్తంగా అన్ని దేశాల సామాన్యులపై పెను ప్రభావాన్ని చూపుతోంది.
పెరుగుతున్న ప్రాణనష్టం
ఇప్పటివరకు జరిగిన పోరాటంలో ఇరాన్ వైపు 1,900 మంది, లెబనాన్ వైపు 1,400 మంది మరణించినట్లు సమాచారం. అమెరికా సైనికులు 13 మంది, ఇజ్రాయెల్ సైనికులు 11 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారు. లక్షలాది మంది ప్రజలు నిరాశ్రయులై టర్కీ సరిహద్దుల వైపు వలసపోతున్నారు. ఇరాన్ ప్రభుత్వం విదేశీయులను విడుదల చేస్తున్నప్పటికీ, యుద్ధం ఆగే సూచనలు మాత్రం కనిపించడం లేదు.
దౌత్య ప్రయత్నాలు కొనసాగుతున్నప్పటికీ, ఇరాన్ శాశ్వత యుద్ధ ముగింపు కోరుతుండగా, అమెరికా మాత్రం వెంటనే హోర్ముజ్ తెరవాలని పట్టుబడుతోంది. ఒకవేళ ఇరాన్ లొంగిపోకపోతే 'నాగరికత అంతమవుతుంది' అన్న ట్రంప్ హెచ్చరికలు నిజమవుతాయా లేక దౌత్య చర్చలు సఫలమై శాంతి నెలకొంటుందా అన్నది ప్రస్తుతం ఉత్కంఠ రేపుతోంది.