ఇరాన్ ఆందోళనల్లో 2 వేల మంది మృతి
ఇరాన్లో గత రెండు వారాలుగా కొనసాగుతున్న ఆందోళనల్లో సుమారు 2,000 మంది ప్రాణాలు కోల్పోయారని ఆ దేశ సీనియర్ అధికారి ఒకరు తొలిసారిగా వెల్లడించారు. మరణించిన వారిలో నిరసనకారులతో పాటు భద్రతా సిబ్బంది కూడా ఉన్నారని ఆయన రాయిటర్స్ సంస్థకు తెలిపారు. అయితే, మృతుల్లో ఎందరు పౌరులు, ఎందరు పోలీసులు అనే వివరాలను మాత్రం ఆయన వెల్లడించలేదు. ఈ హింసకు ఉగ్రవాదులే కారణమని ప్రభుత్వం ఆరోపిస్తోంది.
ఆర్థిక కష్టాలే ఆగ్రహానికి పునాది
ఈ అల్లర్లకు ప్రధాన కారణం దేశంలో నెలకొన్న తీవ్రమైన ఆర్థిక సంక్షోభమేనని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు. కరెన్సీ విలువ పడిపోవడం, నిరుద్యోగం, ఆకాశాన్నంటిన ధరల వల్ల ప్రజల్లో అసహనం పెరిగింది. డిసెంబర్ 28న కేవలం ధరల పెరుగుదలపై మొదలైన నిరసనలు, క్రమంగా దేశంలోని మతాధికార వ్యవస్థను కూల్చివేయాలనే డిమాండ్ల వరకు వెళ్లాయి. గత మూడేళ్లలో ఇరాన్ పాలకులకు ఎదురైన అతిపెద్ద సవాల్ ఇదే.
ట్రంప్ ‘టారిఫ్’ బాంబు
ఇరాన్ అంతర్గత అల్లర్ల నేపథ్యంలో అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ ప్రకటించిన 'టారిఫ్' నిర్ణయం ప్రపంచ మార్కెట్లను వణికిస్తోంది. ఇరాన్తో వ్యాపార సంబంధాలు కలిగిన చైనా, భారత్, టర్కీ, యూఏఈ వంటి దేశాల నుండి వచ్చే వస్తువులపై 25 శాతం అదనపు దిగుమతి సుంకం విధిస్తామని, అవసరమైతే సైనిక చర్యలకు కూడా సిద్ధమని ఆయన హెచ్చరించారు. ఇప్పటికే ఆంక్షల మధ్య చైనాకు భారీగా చమురు ఎగుమతి చేస్తున్న ఇరాన్కు, ఈ నిర్ణయం పెద్ద దెబ్బ కాగా, అమెరికాకు ఎగుమతులు చేసే భాగస్వామ్య దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలపై ఇది తీవ్ర ప్రతికూల ప్రభావాన్ని చూపే అవకాశం ఉంది.
పాలనకు ముగింపు దశ: జర్మనీ
ఇరాన్ ప్రస్తుత పరిస్థితులపై జర్మనీ ఛాన్సలర్ ఫ్రెడ్రిక్ మెర్జ్ ఘాటు వ్యాఖ్యలు చేశారు. ఇది ఇరాన్ పాలనలో చివరి వారాలు కావచ్చని, ప్రజలపై బలప్రయోగం చేస్తూ అధికారంలో కొనసాగాలనుకుంటే ఆ వ్యవస్థ ముగింపు దశకు చేరుకున్నట్లేనని ఆయన అన్నారు. దీనిపై ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అరాఖ్చీ మండిపడుతూ.. జర్మనీ ద్వంద్వ వైఖరి ప్రదర్శిస్తోందని, ఇలాంటి వ్యాఖ్యల వల్ల ఆ దేశం తన విశ్వసనీయతను కోల్పోయిందని విమర్శించారు.
ఇరాన్ ద్వంద్వ వ్యూహం
నిరసనకారుల పట్ల ఇరాన్ ప్రభుత్వం రెండు రకాల పద్ధతులను అవలంబిస్తోంది. ఒకవైపు ఆర్థిక సమస్యలపై ప్రజల ఆగ్రహం న్యాయమేనని అంగీకరిస్తూనే, మరోవైపు భద్రతా దళాలతో నిరసనలను ఉక్కుపాదంతో అణిచివేస్తోంది. “ప్రభుత్వానికి భద్రతా బలగాలు, నిరసనకారులు ఇద్దరూ పిల్లల వంటివారే” అని ప్రభుత్వ ప్రతినిధి చెబుతున్నప్పటికీ, ఈ గొడవల వెనుక అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ కుట్రలు ఉన్నాయని టెహ్రాన్ గట్టిగా నమ్ముతోంది.
అరెస్టుల పర్వం
మానవ హక్కుల సంఘం సమాచారం ప్రకారం, ఇప్పటివరకు 10,721 మందిని పోలీసులు అరెస్ట్ చేశారు. నిరసనకారుల గొంతు నొక్కడానికి ప్రభుత్వం దేశవ్యాప్తంగా ఇంటర్నెట్ సేవలను నిలిపివేసింది. ప్రస్తుతం ఫోన్ సేవలు కొంత పునరుద్ధరించబడినప్పటికీ, ఇంటర్నెట్ ఇంకా పూర్తిస్థాయిలో అందుబాటులోకి రాలేదు. రాత్రిపూట జరిగిన ఘర్షణల్లో కాల్పులు, కారుల దగ్ధం వంటి దృశ్యాలు బయటకు వస్తూనే ఉన్నాయి.
అమెరికాతో రహస్య సంప్రదింపులు!
ఒకవైపు ఉద్రిక్తతలు కొనసాగుతున్నప్పటికీ, వాషింగ్టన్తో చర్చల మార్గాలను ఇరాన్ తెరిచే ఉంచింది. “సంభాషణ అనేది మా బాధ్యత, తప్పకుండా చేస్తాం” అని ఇరాన్ ప్రకటించగా, అమెరికా వైట్ హౌస్ కూడా “దౌత్యమే మా మొదటి ప్రాధాన్యత” అని స్పష్టం చేసింది. అమెరికా ప్రత్యేక దూత స్టీవ్ విట్కాఫ్తో ఇరాన్ విదేశాంగ మంత్రి అరాఖ్చీ చర్చలు జరుపుతున్నట్లు తెలుస్తోంది. ఈ చర్చలు సఫలమైతే తప్ప ఇరాన్లో శాంతి నెలకొనే అవకాశం లేదు.