ఇజ్రాయెల్ దాడుల్లో ఇరాన్ సెక్యూరిటీ చీఫ్ లారిజానీ హతం!
మధ్యప్రాచ్యంలో యుద్ధం మరింత ముదిరింది. ఇరాన్, ఇజ్రాయెల్ మధ్య పోరు ఇప్పుడు కీలక దశకు చేరుకుంది. సోమవారం రాత్రి ఇజ్రాయెల్ జరిపిన మెరుపు దాడుల్లో ఇరాన్ ముఖ్య నేతలు అలీ లారిజానీ, జనరల్ గులాం రెజా సోలేమనీలు చనిపోయినట్లు ఇజ్రాయెల్ రక్షణ మంత్రి మంగళవారం అధికారికంగా ప్రకటించారు.
ఇరాన్ నాయకత్వానికి కోలుకోలేని దెబ్బ
ఫిబ్రవరి 28న యుద్ధం ప్రారంభమైన తొలిరోజే ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ అయతొల్లా అలీ ఖమేనీ మరణించిన విషయం తెలిసిందే. తాజాగా మరో ఇద్దరు కీలక నేతలు హతం కావడం ఇరాన్ పాలకులకు పెద్ద దెబ్బగా మారింది. టెహ్రాన్ నగరంపై ఇజ్రాయెల్ జరిపిన దాడుల్లో కమాండ్ సెంటర్లు, డ్రోన్ల నిల్వ కేంద్రాలు, వైమానిక రక్షణ వ్యవస్థలు పూర్తిగా ధ్వంసమయ్యాయి.
ప్రతీకారేచ్ఛతో ఇరాన్ దాడులు.. గల్ఫ్ దేశాల్లో అలజడి
తమ నేతల మరణానికి ప్రతీకారంగా ఇరాన్ తన పొరుగున్న ఉన్న గల్ఫ్ అరబ్ దేశాలు, ఇజ్రాయెల్పై క్షిపణులు, డ్రోన్లతో విరుచుకుపడింది. ఈ దాడుల ధాటికి యూఏఈ తన గగనతలాన్ని తాత్కాలికంగా మూసివేయాల్సి వచ్చింది. అబుదాబిపై కూల్చివేసిన క్షిపణి శకలాలు పడి ఒక వ్యక్తి మృతి చెందాడు. సౌదీ అరేబియా తన చమురు క్షేత్రాలపై వస్తున్న డజనుకు పైగా డ్రోన్లను కూల్చివేయగా, ఖతార్ రాజధాని దోహాలోనూ పేలుళ్లు సంభవించాయి.
ఇరాన్ గుప్పిట్లో ‘హోర్ముజ్’
ప్రపంచ చమురు రవాణాకు కీలకమైన హోర్ముజ్ జలసంధిని ఇరాన్ తన గుప్పిట్లోకి తీసుకోవడంతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఇంధన సంక్షోభం ముంచుకొస్తోంది. ఇజ్రాయెల్, అమెరికా నౌకలకు ఈ మార్గాన్ని మూసివేయడంతో అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో బ్రెంట్ క్రూడాయిల్ ధర బ్యారెల్కు 100 డాలర్ల మార్కును దాటింది. యుద్ధం మొదలైనప్పటి నుంచి చమురు ధరలు 40 శాతానికి పైగా పెరగడం ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను కలవరపెడుతోంది.
ఇరాన్ సైనిక వ్యవస్థ నిర్వీర్యం
ఇరాన్ రాజధాని టెహ్రాన్తో పాటు షిరాజ్, తబ్రిజ్ నగరాలపై ఇజ్రాయెల్ రక్షణ దళాలు దాడులు జరిపాయి. ఈ సంయుక్త అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ ఆపరేషన్ ఫలితంగా ఇరాన్ వద్ద ఉన్న 70 శాతం బాలిస్టిక్ క్షిపణి యూనిట్లు ధ్వంసం అయ్యాయని ఐడీఎఫ్ పేర్కొంది. ప్రస్తుతం ఇరాన్ కొత్త క్షిపణులను తయారు చేసే సామర్థ్యాన్ని కూడా కోల్పోయినట్లు తెలుస్తోంది. ఈ దాడుల్లో సుమారు 5,000 మంది ఇరాన్ సైనికులు మరణించి ఉంటారని అంచనా.
దక్షిణ లెబనాన్లో ఇజ్రాయెల్ భూతల దాడులు
మరోవైపు హెజ్బొల్లా స్థావరాలే లక్ష్యంగా దక్షిణ లెబనాన్లో ఇజ్రాయెల్ సైన్యం భూతల దాడులను ప్రారంభించింది. ఉత్తర ఇజ్రాయెల్ నివాసితుల భద్రత కోసం ఈ ఆపరేషన్ చేపట్టినట్లు సైన్యం పేర్కొంది. 91వ, 146వ డివిజన్ దళాలు లెబనాన్ సరిహద్దుల్లోకి చొరబడుతున్నాయి. ఇజ్రాయెల్ వాయుసేన లెబనాన్ రాజధాని బీరూట్లోని హెజ్బొల్లా కేంద్రాలపై బాంబుల వర్షం కురిపిస్తోంది.
లక్షలాది మంది నిరాశ్రయులు.. వేల సంఖ్యలో మరణాలు
నిరంతర దాడుల కారణంగా లెబనాన్ జనాభాలో 20 శాతం మంది, అంటే సుమారు 10 లక్షల మంది ఇళ్లు కోల్పోయారు. యుద్ధం ప్రారంభమైనప్పటి నుండి ఇరాన్లో 1,300 మందికి పైగా, లెబనాన్లో 850 మంది మరణించినట్లు అధికారిక అంచనాలు చెబుతున్నాయి. ఇజ్రాయెల్ వైపు కూడా 3,530 మందికి పైగా గాయపడ్డారని, వారిలో ఎనిమిది మంది పరిస్థితి విషమంగా ఉందని ఆరోగ్య శాఖ వెల్లడించింది.
ఇరాన్ ముప్పు త్వరలో ముగియనుంది: ట్రంప్
ఓవల్ ఆఫీస్ నుంచి మాట్లాడిన అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్, ఇరాన్తో ఘర్షణ త్వరలోనే ముగిసి ప్రపంచం సురక్షితంగా మారుతుందని ధీమా వ్యక్తం చేశారు. ఇరాన్ అణ్వాయుధాలను పొందితే అది ప్రపంచ వినాశనానికి దారితీస్తుందని, ఆ దేశాన్ని నిరోధించడం తన బాధ్యతగా భావిస్తున్నానని చెప్పారు. స్టాక్ మార్కెట్ల పతనం కంటే దేశ భద్రతే ముఖ్యమని ఆయన స్పష్టం చేశారు.
ప్రస్తుత పరిస్థితిని ఒక పెద్ద చదరంగం ఆటగా ట్రంప్ అభివర్ణించారు. "మేము చాలా తెలివైన ఆటగాళ్లతో తలపడుతున్నాం. ప్రపంచం కోసం మేము ఒక గొప్ప పని చేస్తున్నాం" అని ఆయన అన్నారు. ఇజ్రాయెల్ ఈ యుద్ధంలో అణ్వాయుధాలను ప్రయోగించబోదని ఆయన నమ్మకాన్ని వ్యక్తం చేశారు. హోర్ముజ్ జలసంధిని తెరిపించడానికి చైనా సహా ఇతర దేశాలు సహకరించాలని ఆయన కోరారు.
ఇరాక్ సరిహద్దుల్లోనూ ఉద్రిక్తత
యుద్ధ సెగ ఇరాక్కు కూడా తాకింది. బాగ్దాద్లోని అమెరికా రాయబార కార్యాలయాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకుని డ్రోన్ దాడులు జరిగాయి. వీటిని అమెరికా రక్షణ వ్యవస్థలు తిప్పికొట్టినప్పటికీ, అధ్యక్ష భవన సముదాయం సమీపంలో పేలుళ్లు సంభవించాయి. ఇరాన్ మద్దతు ఉన్న మిలీషియా గ్రూపులే ఈ దాడులకు పాల్పడుతున్నాయని అమెరికా అనుమానిస్తోంది.
దక్షిణ కొరియా నౌకల చిక్కులు
హోర్ముజ్ జలసంధి మూసివేతతో సముద్ర రవాణా ఆగిపోయింది. దక్షిణ కొరియాకు చెందిన 26 నౌకలు, 183 మంది సిబ్బంది ఆ ప్రాంతంలో చిక్కుకుపోయారు. వారికి ఆహారం, నిత్యావసరాలు అందించేందుకు కొరియా ప్రభుత్వం పొరుగు దేశాలతో మాట్లాడుతోంది. ఇరాన్ తన జలసంధిని రక్షించుకుంటామని, అమెరికా దళాలు అక్కడి నుంచి వెళ్లాలని డిమాండ్ చేస్తోంది.
స్తంభించిన సమాచార వ్యవస్థ
ఇరాన్లో ఇంటర్నెట్ షట్డౌన్, అంతర్జాతీయ మీడియాపై ఆంక్షల వల్ల అక్కడ ఏం జరుగుతుందో తెలుసుకోవడం కష్టంగా మారింది. ఇజ్రాయెల్ ఇప్పటికే రెండు అంచెల ఇరాన్ నాయకత్వాన్ని తుడిచిపెట్టేసిందని, ఇప్పుడు మూడవ స్థాయి నాయకత్వంపై దృష్టి పెట్టినట్లు సమాచారం. దేశవ్యాప్తంగా సైనికుల నైతిక బలం క్షీణించిందని, చాలా మంది సైన్యం నుండి పారిపోతున్నట్లు ఐడీఎఫ్ ఆరోపిస్తోంది.
అమెరికా, ఇజ్రాయెల్లపై రష్యా ఆగ్రహం
మధ్యప్రాచ్యంలో రష్యా తన గళాన్ని వినిపించింది. ఇరాన్పై అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ జరిపిన దాడులను రష్యా విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ తీవ్రంగా ఖండించింది. ఇది అకారణ దురాక్రమణ అని, అమాయక ప్రజలు బలి అవుతున్నారని వాదించింది. తక్షణమే యుద్ధాన్ని నిలిపివేసి దౌత్యపరమైన చర్చలు జరపాలని వ్లాదిమిర్ పుతిన్ ప్రభుత్వం కోరింది.
ప్రపంచ దేశాల ఆందోళన
ఆస్ట్రేలియా, న్యూజిలాండ్ విదేశాంగ మంత్రులు కాన్బెర్రాలో భేటీ అయ్యి యుద్ధాన్ని తక్షణమే ఆపాలని పిలుపునిచ్చారు. ఈ యుద్ధం మధ్యప్రాచ్యానికే పరిమితం కాకుండా ప్రపంచవ్యాప్త ఆర్థిక అస్థిరతకు, ఆహార కొరతకు దారితీస్తుందని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. చమురు రవాణా స్తంభించడంతో పేద దేశాలపై భారం మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంది.
తుది లక్ష్యం: పాలక యంత్రాంగం మార్పు?
ఇరాన్ నుండి ఎదురవుతున్న వ్యూహాత్మక ముప్పును శాశ్వతంగా తొలగించడమే ఈ సంయుక్త ఆపరేషన్ లక్ష్యమని ఇజ్రాయెల్ అధికారులు చెబుతున్నారు. ఇరాన్ సైనిక పరిశ్రమను సమూలంగా ధ్వంసం చేయడం ద్వారా, అక్కడి ప్రజలే స్వయంగా ప్రస్తుత పాలక యంత్రాంగాన్ని పడగొట్టే పరిస్థితులు కల్పించాలని అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ వ్యూహరచన చేస్తున్నట్లు విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.