ఇక నింగికి సెలవు.. సునీతా విలియమ్స్ పదవీ విరమణ
అంతరిక్ష పరిశోధనల్లో తనకంటూ ఒక ప్రత్యేక అధ్యాయాన్ని లిఖించుకున్న భారతీయ సంతతి వ్యోమగామి సునీతా విలియమ్స్ నాసా నుంచి పదవీ విరమణ చేశారు. 27 ఏళ్ల పాటు సుదీర్ఘంగా సేవలందించిన ఆమె, 2025 డిసెంబర్ 27న అధికారికంగా బాధ్యతల నుంచి తప్పుకున్నట్లు నాసా ప్రకటించింది. అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రం (ఐఎస్ఎస్) వేదికగా మూడు కీలక మిషన్లను పూర్తి చేసిన ఆమె, మానవ అంతరిక్ష ప్రయాణ చరిత్రలో ఎన్నో అపురూప రికార్డులను తన పేరిట లిఖించుకున్నారు.
భావి తరాలకు దిశానిర్దేశం
సునీతా విలియమ్స్ సేవలను నాసా అడ్మినిస్ట్రేటర్ జారెడ్ ఐజాక్మాన్ కొనియాడారు. అంతరిక్ష అన్వేషణలో ఆమెను ఒక గొప్ప మార్గదర్శిగా ఆయన అభివర్ణించారు. స్పేస్ స్టేషన్లో ఆమె చూపిన నాయకత్వం, శాస్త్ర, సాంకేతిక రంగాల్లో చేసిన కృషి.. రాబోయే 'ఆర్టెమిస్' చంద్ర మిషన్లకు, భవిష్యత్తులో చేపట్టబోయే మంగళ గ్రహ ప్రయాణాలకు బలమైన పునాది వేసిందని ఆయన ప్రశంసించారు. యువతను పెద్ద కలలు కనేలా ప్రేరేపించడంలో ఆమె విజయం చిరస్మరణీయమని పేర్కొన్నారు.
అరుదైన మైలురాళ్లు
సునీత తన కెరీర్లో మొత్తం 608 రోజులు అంతరిక్షంలో గడిపారు. నాసా వ్యోమగాముల జాబితాలో అత్యధిక సమయం అంతరిక్షంలో గడిపిన వారిలో ఆమె రెండో స్థానంలో నిలిచారు. అలాగే 9 స్పేస్వాక్ల ద్వారా 62 గంటల 6 నిమిషాల పాటు అంతరిక్షంలో నడిచి, మహిళా వ్యోమగాముల్లో అగ్రస్థానాన్ని, ప్రపంచవ్యాప్తంగా నాలుగో స్థానాన్ని కైవసం చేసుకున్నారు. అంతరిక్షంలో మారథాన్ పరుగెత్తిన తొలి వ్యక్తిగా ఆమె సృష్టించిన రికార్డు నేటికీ అజేయంగా నిలిచింది.
తొలి అడుగులు: స్పేస్ షటిల్ యుగం
సునీత అంతరిక్ష ప్రయాణం 2006 డిసెంబరులో 'డిస్కవరీ' (ఎస్ టీఎస్-116) నౌక ద్వారా ప్రారంభమైంది. ఆ యాత్రలో ఎక్స్పెడిషన్ 14/15లో ఫ్లైట్ ఇంజనీర్గా పనిచేస్తూ అప్పట్లోనే నాలుగు స్పేస్వాక్లు పూర్తి చేసి రికార్డు సృష్టించారు. అనంతరం 'అట్లాంటిస్' నౌక ద్వారా సురక్షితంగా భూమికి తిరిగి వచ్చారు. ఆ తొలి ప్రయాణమే ఆమెను ప్రపంచ స్థాయి వ్యోమగామిగా గుర్తించేలా చేసింది.
స్టేషన్ కమాండర్గా బాధ్యతలు
2012లో కజకస్తాన్లోని బైకోనూర్ నుంచి ప్రయాణించిన సునీత, 127 రోజుల పాటు అంతరిక్ష కేంద్రంలో గడిపారు. ఆ సమయంలో ఆమె ఎక్స్పెడిషన్ 33కు కమాండర్గా వ్యవహరించారు. స్టేషన్ రేడియేటర్లో ఏర్పడిన లీక్ను మరమ్మతు చేయడంతో పాటు, సోలార్ ప్యానెల్స్ నుంచి విద్యుత్ సరఫరా చేసే కీలక భాగాలను మార్చడంలో ఆమె చూపిన తెగువ అమోఘం. దీని కోసం ఆమె ఆ మిషన్లో మూడుసార్లు స్పేస్వాక్ చేశారు.
చివరి మిషన్: స్టార్లైనర్ నుంచి క్రూ-9 వరకు
సునీత తన చివరి యాత్రను 2024 జూన్లో బోయింగ్ స్టార్లైనర్ ద్వారా ప్రారంభించారు. సహచర వ్యోమగామి బుచ్ విల్మోర్తో కలిసి వెళ్లిన ఆమె, అనివార్య కారణాల వల్ల అక్కడ 286 రోజులు గడపాల్సి వచ్చింది. ఆ సమయంలో ఎక్స్పెడిషన్ 72కు కమాండర్గా బాధ్యతలు చేపట్టి, స్టేషన్ను సమర్థవంతంగా నడిపారు. చివరకు 2025 మార్చిలో స్పేస్ఎక్స్ క్రూ-9 మిషన్ ద్వారా భూమికి తిరిగి వచ్చి తన ప్రస్థానాన్ని ముగించారు.
అంతరిక్షానికి అవతల..
సునీత సేవలు కేవలం రోదసికే పరిమితం కాలేదు. 2002లో నాసా చేపట్టిన 'నీమో' మిషన్లో భాగంగా సముద్రగర్భంలో 9 రోజుల పాటు జీవించి పరిశోధనలు చేశారు. ఆస్ట్రోనాట్ ఆఫీస్ డిప్యూటీ చీఫ్గా, రష్యాలోని స్టార్ సిటీలో ఆపరేషన్స్ డైరెక్టర్గా ఆమె కీలక బాధ్యతలు నిర్వహించారు. తాజాగా చంద్రుడిపై ల్యాండింగ్ కోసం వ్యోమగాములకు హెలికాప్టర్ శిక్షణ ఇచ్చే ప్లాట్ఫారమ్ను రూపొందించడంలో విశేష కృషి చేశారు.
సైనిక నేపథ్యం..
మసాచుసెట్స్లో జన్మించిన సునీత, అమెరికన్ నావల్ అకాడమీ నుంచి డిగ్రీ, ఫ్లోరిడా ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ టెక్నాలజీ నుంచి మాస్టర్స్ పట్టా పొందారు. రిటైర్డ్ యూఎస్ నేవీ కెప్టెన్ అయిన ఆమె, అద్భుతమైన పైలట్ కూడా. సుమారు 40 రకాల విమానాల్లో 4,000 గంటలకు పైగా ఫ్లయింగ్ అనుభవం ఆమెకు ఉంది. ఈ సైనిక క్రమశిక్షణే ఆమెను అంతరిక్షంలో అత్యంత క్లిష్టమైన నిర్ణయాలు తీసుకునేలా తీర్చిదిద్దింది.
భావోద్వేగ వీడ్కోలు
"అంతరిక్షం నాకు అత్యంత ఇష్టమైన ప్రదేశం. మూడు సార్లు అక్కడికి వెళ్లే అవకాశం రావడం నా అదృష్టం" అని సునీత తన వీడ్కోలు సందేశంలో పేర్కొన్నారు. నాసాలో గడిపిన 27 ఏళ్లు తన జీవితంలో మరువలేనివని, సహచరుల ప్రేమ, మద్దతు వల్లే ఈ విజయం సాధ్యమైందని ఆమె భావోద్వేగానికి లోనయ్యారు. అంతర్జాతీయ అంతరిక్ష కేంద్రంలోని ఇంజనీరింగ్ అద్భుతాలు మానవాళిని మరింత ముందుకు తీసుకెళ్తాయని ఆమె ఆకాంక్షించారు.
స్ఫూర్తిదాయక వారసత్వం
సునీతా విలియమ్స్ పదవీ విరమణతో నాసాలో ఒక సువర్ణ అధ్యాయం ముగిసింది. వ్యోమగామి కార్యాలయ చీఫ్ స్కాట్ టింగిల్ అన్నట్లుగా, ఆమె కేవలం ఒక సహచరి మాత్రమే కాదు, ఎందరికో స్ఫూర్తినిచ్చే ఒక ధృవతార. ఆమె నెలకొల్పిన రికార్డులు, చేసిన పరిశోధనలు భవిష్యత్తులో చంద్రుడు, అంగారక గ్రహాలపై మానవ అడుగులు పడటానికి మార్గదర్శకంగా నిలుస్తాయి.