ఆల్మట్టి ఎత్తు తగ్గింపుపై కర్ణాటకతో చర్చించండి

ప్రస్తుతం తెలంగాణ రాష్ట్రంలో ఆల్మట్టి ఎత్తు అంశం రాజకీయంగా దుమారం రేగుతోంది. ఒక వేళ కర్ణాటక ప్రభుత్వం ఆల్మట్టి ఎత్తును పెంచితే కృష్ణా పరివాహక ప్రాంతం ఎడారిగా మారే అవకాశం ఉందని చాలా రోజులుగా నీటిపారుదల రంగనిపుణులు, బీఆర్ఎస్ నేతలు విమర్శిస్తున్నారు. కర్ణాటక, తెలంగాణ రెండు రాష్ట్రాల్లోనూ కాంగ్రెస్ పార్టీ అధికారంలో ఉంది కాబట్టి.. తెలంగాణ ప్రభుత్వం ఈ విషయంలో చొరవ తీసుకోవాలని బీఆర్ఎస్ నేతలు డిమాండ్ చేస్తున్నారు. తాజాగా జాగృతి అధ్యక్షురాలు కవిత సైతం ఇదే అంశాన్ని ప్రస్తావించారు.

కర్ణాటక పర్యటనలో సీఎం

తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి అనుముల రేవంత్ రెడ్డి కర్నాటక పర్యటనకు వెళ్లిన సమయంలో ఆల్మట్టి డ్యామ్ ఎత్తు తగ్గించేందుకు కాంగ్రెస్ జాతీయ అధ్యక్షుడు మల్లికార్జున్ ఖార్గేతో చర్చించాలని ఆమె డిమాండ్ చేశారు. రెండు రాష్ట్రాల్లోనూ కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వాలు అధికారంలో ఉన్నందున, ఈ సమస్యను త్వరగా పరిష్కరించాలని ఆమె స్పష్టం చేశారు. "ఖర్గేతో చెప్పించి ఆల్మట్టి ఎత్తు తగ్గించుకొని రండి" అంటూ కవిత తన ఎక్స్ (ట్విట్టర్) పోస్ట్‌లో రేవంత్‌ను డిమాండ్ చేశారు.

వివాదం నేపథ్యం ఇదే..

ఆల్మట్టి డ్యామ్, కృష్ణా నదిపై కర్నాటకలోని బాగల్కోట్ జిల్లాలో నిర్మితమైన ప్రాజెక్ట్. 1990ల్లోనే దీని ఎత్తు పెంపు విషయంలో కర్నాటక-ఆంధ్రప్రదేశ్ మధ్య వివాదం మొదలైంది. డ్యామ్ రూపకల్పనలో పూర్తి రిజర్వాయర్ లెవల్ 524.256 మీటర్లుగా ఉండగా, దీన్ని 519.6 మీటర్లకు పరిమితం చేశారు. సుప్రీంకోర్టు జోక్యంతో 2000లో తాత్కాలిక ఏకాగ్రత (బ్యాక్‌వాటర్ లెవల్ - ) 518.064 మీటర్లుగా నిర్ణయించారు. ఈ వివాదం తెలంగాణ ఏర్పాటు తర్వాత కూడా కొనసాగుతోంది. కర్నాటక 2013 కృష్ణా వాటర్ డిస్ప్యూట్స్ ట్రిబ్యునల్-II అవార్డ్ ప్రకారం ఎత్తు పెంచాలని ప్రతిపాదిస్తోంది. ఈ అవార్డ్ ప్రకారం, డ్యామ్‌లో 100 టీఎంసీలు నిల్వ చేయవచ్చని కర్ణాటక వాదన. అది సముద్రంలోకి వెళ్లిపోతున్న "అదనపు నీరు" అని కర్నాటక అంటున్నది. తెలంగాణ మాత్రం ఇది తమ నీటి వాటాను దెబ్బతీస్తుందని వ్యతిరేకిస్తోంది.

ప్రస్తుత సంక్షోభం

సెప్టెంబర్ 2025లో కర్నాటక క్యాబినెట్ ఆల్మట్టి ఎత్తును 519 మీటర్ల నుంచి 524.256 మీటర్లకు పెంచేందుకు ఆమోదం తెలిపింది. ఇది ట్రిబ్యునల్ అవార్డ్‌తో సమానంగా ఉందని కర్నాటక ముఖ్యమంత్రి సిద్దరామయ్య ప్రభుత్వం చెబుతోంది. ఈ నిర్ణయం తెలంగాణలో తీవ్ర ఆగ్రహాన్ని రేకెత్తించింది. తెలంగాణ ప్రభుత్వం సుప్రీంకోర్టులో స్పెషల్ లీవ్ పిటిషన్ దాఖలు చేయనుందని ఇరిగేషన్ మంత్రి ఎన్. ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి ప్రకటించారు. అవార్డ్‌పై ఇప్పటికే స్టే ఉన్నందున, కాంటెంప్ట్ పిటిషన్ కూడా దాఖలు చేస్తామని ఆయన చెప్పారు. త్వరలో స్థానిక సంస్థల ఎన్నికలు రాబోతున్నందున, రాజకీయంగా సున్నితమైన అంశంగా మారింది.

తెలంగాణపై ప్రభావాలు

తెలంగాణ ఒక లోతట్టు రాష్ట్రంగా ఉంది. కృష్ణా నది నీటిపై ఎక్కువగా ఆధారపడుతోంది. ఆల్మట్టి ఎత్తు పెంపు ద్వారా కర్నాటక మరిన్ని 100 టీఎంసీలు నీటిని నిల్వ చేస్తే, దక్షిణ తెలంగాణ జిల్లాలైన మహబూబ్‌నగర్, నల్గొండ, రంగారెడ్డి, హైదరాబాద్ ప్రాంతీయ గ్రామీణ ప్రాంతాల్లో తాగునీరు, సాగునీటి సమస్యలు తీవ్రమవుతాయి. పాలమూరు-రంగారెడ్డి లిఫ్ట్ ఇరిగేషన్ స్కీమ్, దిండి ప్రాజెక్ట్, శ్రీశైలం లెఫ్ట్ బ్యాంక్ కెనాల్ వంటి కృష్ణా ప్రాజెక్టులు ప్రభావితమవుతాయి. గత డ్రౌట్‌లలో పంటలు వలసలు జరగడం వల్ల ఈ అంశం రైతుల్లో భయాన్ని కలిగిస్తోంది. రెండు రాష్ట్రాల్లో కాంగ్రెస్ ప్రభుత్వాలు (కర్నాటక: సిద్దరామయ్య, తెలంగాణ: రేవంత్ రెడ్డి) అధికారంలో ఉన్నందున, ఈ వివాదం పార్టీ ఇంటర్నల్ సమస్యగా మారింది. కవిత "కాంగ్రెస్ హైకాండ్ బిగ్ బాస్" అని ఖర్గేను పేర్కొన్నారు. రేవంత్ ఈ రోజు బెంగళూరులో ఖర్గెను (ఆసుపత్రిలో చికిత్స తీసుకుంటున్నారు) కలవడానికి వెళ్తున్నారు. ఈ సమయాన్ని ఉపయోగించుకుని, కర్నాటక సీఎంకు స్పష్టమైన డైరెక్షన్ ఇవ్వమని కవిత డిమాండ్. ఇది కాంగ్రెస్ అంతర్గత ఏకత్వాన్ని పరీక్షిస్తుందని విశ్లేషకులు అంచనా. బీఆర్ఎస్ ఈ అంశాన్ని రాజకీయ ఆయుధంగా మలిచుకుంటోంది. కేటీఆర్ "రేవంత్ మౌనం తెలంగాణ ద్రోహం" అని ఆరోపించారు. మరోవైపు, తెలంగాణ కాంగ్రెస్ నాయకులు "సుప్రీంకోర్టులో బలమైన కేసు పెడతాం" అని హామీ ఇచ్చారు.

నాలుగు రాష్ట్రాల మధ్య నలుగుతున్న ఆల్మట్టి

కృష్ణా నీటి వివాదం మాత్రమే కాదు, మహారాష్ట్ర, ఆంధ్రప్రదేశ్ కూడా ప్రభావితమవుతాయి. మహారాష్ట్ర ఈ పెంపును వ్యతిరేకిస్తూ ట్రిబ్యునల్‌లో వాదన వెళ్తోంది. ఆంధ్రలో వైఎస్ఆర్ కాంగ్రెస్ నాయకుడు జగన్ మోహన్ రెడ్డి, చంద్రబాబు నాయుడు ప్రభుత్వాన్ని "కర్నాటక ముందు మౌనం" అని విమర్శించారు. ఇది "నాలుగు రాష్ట్రాల యుద్ధం"గా మారిందని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.

చట్టపరమైన అంశాలు

కృష్ణా ట్రైబ్యునల్ -II అవార్డ్ 2013లో వచ్చినప్పటికీ, సుప్రీంకోర్టు స్టే కారణంగా అమలు కాకుండా ఉంది. తెలంగాణ ఇది తమ 811 TMC వాటాను దెబ్బతీస్తుందని వాదిస్తోంది. సాంకేతికంగా, ఎత్తు పెంపు ద్వారా కర్నాటక తమ ఉత్తర జిల్లాల్లో సాగు, తాగునీరు మెరుగుపరచుకోవచ్చు. కానీ, ఇది డౌన్‌స్ట్రీమ్ రాష్ట్రాల్లో నష్టాన్ని కలిగిస్తుందని నిపుణులు అంచనా. ట్రిబ్యునల్ సభ్యుడు బ్రజేష్ కుమార్ ట్రిబ్యునల్ విచారణలు కొనసాగుతున్నాయి. ఆల్మట్టి వివాదం కేవలం నీటి సమస్య కాదు, రాష్ట్రాల మధ్య సమన్వయ లోపంగా ఉంది. బీఆర్ఎస్ పార్టీ కాంగ్రెస్ పార్టీని ఇరుకున పెట్టేందుకు ప్రయత్నిస్తోంది. కాంగ్రెస్ మాత్రం తాము న్యాయపరంగా కొట్లాడుతున్నామని చెబుతోంది. మొత్తంగా ఈ అంశం రాజకీయ వివాదంగా మారింది.