ఆలంపూర్ - శిల్పాల్లో నిలిచిన చరిత్ర

కృష్ణా, తుంగభద్రా నదులు కలిసే తీరంలో, తెలంగాణలోని జోగులాంబ గద్వాల్ జిల్లాలో, దక్షిణ భారత ఆధ్యాత్మిక వారసత్వానికి ప్రతీకలైన “నవబ్రహ్మాల ఆలయాలు” అజరామరంగా నిలిచాయి. క్రీస్తు శకం 7వ నుంచి 9వ శతాబ్దాల మధ్య బాదామి చాళుక్యులు నిర్మించిన ఈ తొమ్మిది శివాలయాలు, నగర శైలికి అద్భుత నమూనాలు. ఆలంపూర్‌ను “దక్షిణ కాశి” అని పిలిచే కారణం, ఇక్కడి ఆధ్యాత్మిక, శిల్పకళా వైభవమే.

హైదరాబాద్‌ నుంచి 215 కి.మీ. దక్షిణ దిశలో, కర్నూల్‌ నుంచి కేవలం 27 కి.మీ. దూరంలో ఉన్న ఆలంపూర్‌కు, హైదరాబాద్ బెంగళూరు జాతీయ రహదారి 44 ద్వారా సులభంగా చేరవచ్చు. సమీప రైల్వే స్టేషన్‌ ఆలంపూర్‌ రోడ్‌, ప్రధాన రైల్వే జంక్షన్‌ కర్నూల్‌. ఆలయ సముదాయం చుట్టూ భోజనశాలలు, హోటళ్లు, జోగులాంబ అమ్మవారి ఆలయం ఇవన్నీ నడక దూరంలో ఉండటంతో సందర్శన మరింత సులభం.

నవబ్రహ్మాల ఆలయాలు తారక, స్వర్గ, పద్మ, బాల, గరుడ, కుమార, అర్క, వీర, విశ్వ బ్రహ్మ ప్రతి ఒక్కటి శివుని ప్రత్యేక రూపానికి అంకితం చేయబడ్డాయి. వీటిలో బాల బ్రహ్మ ఆలయం ఇప్పటికీ ప్రధాన పూజా కేంద్రం. ఒకప్పుడు ఇక్కడే జోగులాంబ అమ్మవారి విగ్రహాన్ని దాచిపెట్టి రక్షించారు. ఆలయాల గోడలు దేవతలు, నర్తకులు, సంగీతకారులు, యక్షిణిలు, పంచతంత్ర కథా సన్నివేశాలు, శైవ, వైష్ణవ, శాఖ సంప్రదాయ శిల్పాలతో కళకళలాడుతాయి.

ఆలయ చరిత్ర విశేషాలు

14వ శతాబ్దంలో దండయాత్రల కారణంగా ఈ ఆలయాలు ధ్వంసమయ్యాయి. ఆలయ ప్రాంగణంలో మసీదు, దర్గా నిర్మాణాలు కనిపిస్తాయి. 20వ శతాబ్దం చివర్లో పురావస్తు శాఖ పునరుద్ధరణ చేపట్టి, మళ్లీ ఈ కట్టడాలకు జీవం పోశారు. ఇవి కేవలం ఆధ్యాత్మిక చిహ్నాలు మాత్రమే కాకుండా, తర్వాతి కాకతీయ శైలికి ప్రేరణగా నిలిచాయి.

ఆలంపూర్‌లోని పాపనాశి దేవాలయాలు బాదామి చాళుక్యుల కాలంలో 9వ-11వ శతాబ్దాలలో నిర్మించబడిన పురాతన దేవాలయాల సమూహం. ఈ ఆలయాలు వాటి అద్భుతమైన నిర్మాణ శైలి మరియు శిల్పాలకు ప్రసిద్ధి చెందాయి మరియు ఆలంపూర్ దేవాలయ సముదాయంలో భాగం. ఈ దేవాలయాలు ముఖ్యంగా పాపనాశి దేవాలయాల సముదాయంగా పిలవబడతాయి మరియు ఇవి ఇక్కడ ఉన్న ప్రధాన దేవాలయాలలో ఒకటి.

ఆలంపూర్‌లోని పాపనాశి దేవాలయాలు బాదామి చాళుక్యుల కాలంలో 9వ-11వ శతాబ్దాలలో నిర్మించబడిన పురాతన దేవాలయాల సమూహం. ఈ ఆలయాలు వాటి అద్భుతమైన నిర్మాణ శైలి మరియు శిల్పాలకు ప్రసిద్ధి చెందాయి మరియు ఆలంపూర్ దేవాలయ సముదాయంలో భాగం. ఈ దేవాలయాలు ముఖ్యంగా పాపనాశి దేవాలయాల సముదాయంగా పిలవబడతాయి. ఇవి ఇక్కడ ఉన్న ప్రధాన దేవాలయాలలో ఒకటి.

చారిత్రక ప్రాముఖ్యత: ఈ దేవాలయాలు బాదామి చాళుక్యుల నిర్మాణ శైలిని ప్రతిబింబిస్తాయి. కాలక్రమేణా అనేక రాజవంశాల పాలనలో ఉన్నాయి.

నిర్మాణ శైలి: ఆలయాలు నాటి నిర్మాణ శైలిని మరియు కళను ప్రతిబింబిస్తాయి, దీనికి సంబంధించిన మరిన్ని వివరాలు వికీపీడియా లో లభిస్తాయి.

ప్రధాన దేవతలు: ఈ దేవాలయ సముదాయంలో ముఖ్యమైన దేవతలు జోగుళాంబ, బాలబ్రహ్మేశ్వర స్వామి.

ఆలయాల సమూహం: ఆలంపూర్ దేవాలయాల సమూహం అనేది జోగుళాంబ దేవాలయం, అనేక ఇతర పురాతన దేవాలయాలను కలిగి ఉంటుంది.

ప్రాముఖ్యత: అలంపూర్ శ్రీశైల పశ్చిమ ద్వారంగా పరిగణించబడుతుంది.

ఆలంపూర్ మ్యూజియం:

ఆలయ సముదాయం పక్కనే ఉన్న ఈ మ్యూజియంలో, 6 నుంచి 16వ శతాబ్దాల నాటి 124 శిల్పాలు, 26 శాసనాలు భద్రపరచబడ్డాయి. ప్రవేశ రుసుము తక్కువే, ఉదయం 10:30 నుంచి సాయంత్రం 5 గంటల వరకు తెరిచి ఉంటుంది.

జోగులాంబ అమ్మవారి ఆలయం అష్టాదశ శక్తి పీఠాల్లో ఒకటి, పాపనాశి ఆలయాలు, తరలించబడిన సంగమేశ్వర ఆలయం, ఇవన్నీ ఆలంపూర్ చుట్టుపక్కల చూడదగ్గ ప్రదేశాలు. మహాశివరాత్రి వంటి పండుగల సమయంలో ఇక్కడి నిశ్శబ్ద ప్రాంగణం భక్తి ఉత్సాహంతో నిండిపోతుంది.

సందర్శించడానికి ఉత్తమ సమయం

నవంబర్ నుంచి ఫిబ్రవరి వరకు చల్లని కాలంలో సందర్శించడం ఉత్తమం. శతాబ్దాల నాటి రాతిపై సూర్యకాంతి మార్పులను ఆస్వాదించడం, గంటల శబ్దంలో నదీ గాలి కలిసిపోవడం, చాళుక్యుల కాలం నుంచి నేటి వరకు వచ్చిన కళా, భక్తి ప్రతిధ్వనులను వినడం ఆలంపూర్ యాత్రని మరచిపోలేనిదిగా చేస్తాయి._

ముఖ్య సమాచారం: ఆలంపూర్ నవబ్రహ్మాల ఆలయాలు, ఆలంపూర్

ఎక్కడ వుంది: ఆలంపూర్, జోగులాంబ గద్వాల్ జిల్లా, తెలంగాణ.

సమీప పట్టణాలు: కర్నూల్‌ (27 కి.మీ.), హైదరాబాద్‌ (215 కి.మీ.).

నిర్మాణం: చేసినవారు బాదామి చాళుక్యులు.

కాలం: సా.శ. 7వ నుండి 9వ శతాబ్దం.

వాస్తుశైలి: నగర శైలి ప్రభావం.

ఆలయాల సంఖ్య: 9 (తారక, స్వర్గ, పద్మ, బాల, గరుడ, కుమార, అర్క, వీర, విశ్వ బ్రహ్మ).

ప్రధాన ఆలయం: బాల బ్రహ్మ ఆలయం.

ప్రాముఖ్యత: “దక్షిణ కాశి” యాత్రలో భాగం, జోగులాంబ శక్తి పీఠంతో అనుబంధం.

సమీపములోని ప్రముఖ స్థలాలు: జోగులాంబ ఆలయం, పాపనాశి ఆలయాలు, సంగమేశ్వర ఆలయం, ఆలంపూర్ మ్యూజియం.

సందర్శనకు ఉత్తమ కాలం: నవంబర్ నుండి ఫిబ్రవరి.

సమీప రైల్వే స్టేషన్: ఆలంపూర్ రోడ్‌ (9 కి.మీ.), కర్నూల్‌ (27 కి.మీ.).

సమీప విమానాశ్రయం: రాజీవ్ గాంధీ అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం, హైదరాబాద్‌ (200 కి.మీ.).

_*ఆలయ సమయాలు: *_ఉదయం 7 నుండి మధ్యాహ్నం 1, మధ్యాహ్నం 2:30 నుండి రాత్రి 8:30 (పండుగలలో మార్పు ఉండవచ్చు)._

మ్యూజియం సమయాలు: ఉదయం 10:30 నుండి మ.1, మ.1:30 నుండి సా.5.