అబ్రహం ఒప్పందాల్లో కజకిస్తాన్ చేరిక: మధ్య ఆసియాలో శాంతి కార్యక్రమానికి విస్తరణ
అమెరికా నేతృత్వంలో పశ్చిమ, మధ్య ఆసియాలో డిప్లమసీకి కొత్త దశ మొదలైంది. కజకిస్తాన్ మొదటి మధ్య ఆసియా దేశంగా అబ్రహం ఒప్పందాల్లో చేరిక ప్రకటించింది. వైట్ హౌస్ డిన్నర్లో అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్, కజకిస్తాన్, కిర్గిజ్స్తాన్, తుర్క్మెనిస్తాన్, తాజికిస్తాన్, ఉజ్బెకిస్తాన్ నాయకులతో కలిసి ఈ విషయాన్ని ప్రకటించారు. ఈ సమ్మిట్ ప్రాంతీయ సహకారం, భద్రతపై దృష్టి సారించింది.
‘కజకిస్తాన్ అబ్రహం ఒప్పందాల్లో అధికారికంగా చేరిందని సంతోషంగా చెప్పుకుంటున్నాను’ అని ట్రంప్ అన్నారు. దేశం, నాయకత్వాన్ని ప్రశంసిస్తూ, త్వరలో ఆధికారిక సంతకం కార్యక్రమం జరగనుందని, ఇతర దేశాలు ఆసక్తి చూపుతున్నాయని సూచించారు. ముందు ట్రూత్ సోషల్లో కజక్ అధ్యక్షుడు కాసిమ్-జోమార్ట్ టోకాయెవ్, ఇజ్రాయిల్ ప్రధాని బెంజమిన్ నెతన్యాహూ తో జాయింట్ కాల్ తర్వాత ఈ వార్తను పోస్ట్ చేశారు.
2020లో ట్రంప్ మొదటి పాలనలో ప్రారంభమైన అబ్రహం ఒప్పందాలు, ఇజ్రాయిల్తో అరబ్, ముస్లిం దేశాల మధ్య డిప్లమటిక్, ఆర్థిక సంబంధాలను సాధారణీకరించడానికి రూపొందించబడ్డాయి. మొదటి సభ్యులు, యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్ (యుఏఈ), బహ్రయిన్, మారొక్కో, సుడాన్. ఇజ్రాయిల్తో దీర్ఘకాలిక శాంతి ఒప్పందాలు ఉన్న ఈజిప్ట్, జోర్దాన్ అధికారికంగా చేరలేదు.
కజకిస్తాన్ చేరిక మధ్య ఆసియాకు ఒప్పందాలను విస్తరించి, శక్తి, వాణిజ్యం, భద్రతలో ముఖ్య ప్రాంతానికి పరిమితం కాకుండా ముస్లిం దేశాలతో ఇజ్రాయిల్ సహకారాన్ని పెంచుతుంది. గాజాలో ఉద్రిక్తతల మధ్య ఈ ఒప్పందాలు మళ్లీ ప్రాధాన్యత పొందాయి. ‘ప్రపంచవ్యాప్తంగా వంతెనలు కట్టడంలో ఇది పెద్ద అడుగు’ అని ట్రంప్ వర్ణించారు. మరిన్ని దేశాలు త్వరలో చేరతాయని అంచనా.
కజకిస్తాన్, ఇజ్రాయిల్ల మధ్య దశాబ్దాలుగా డిప్లమటిక్ సంబంధాలు ఉన్నాయి. అబ్రహం ఒప్పందాల్లో చేరిక టెక్నాలజీ, వాణిజ్యం, రక్షణలో సహకారాన్ని బలోపేతం చేస్తుంది. అమెరికా విదేశాంగ మంత్రి మార్కో రూబియో అధ్యక్షుడు టోకాయెవ్తో వాణిజ్య, పెట్టుబడుల అవకాశాలు చర్చించారు. మియామీ ఫైనాన్షియల్ కాన్ఫరెన్స్లో అమెరికా స్పెషల్ ఎన్వాయ్ స్టీవ్ విట్కాఫ్ ఈ ప్రకటనకు సంకేతం చేశారు. వైట్ హౌస్ కజకిస్తాన్ చేరికను ‘ఐస్బర్గ్ చివరి భాగం మాత్రమే’గా వర్ణించి, అబ్రహం ఒప్పందాలు కొత్త ప్రాంతాలకు విస్తరించవచ్చని సూచించింది.