అగ్నిగుండంగా పశ్చిమాసియా
పశ్చిమ ఆసియాలో యుద్ధ జ్వాలలు భయానక స్థాయికి చేరుకున్నాయి. ఫిబ్రవరి 28న ప్రారంభమైన అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ ఉమ్మడి దాడులు ఆదివారం నాటికి తొమ్మిదో రోజుకు చేరుకున్నాయి. 'ఆపరేషన్ రైజింగ్ లయన్' పేరుతో ఇజ్రాయెల్ జరిపిన మెరుపు దాడులతో ఇరాన్ రాజధాని టెహ్రాన్ చిగురుటాకులా వణికిపోతోంది. ఇరాన్ వైమానిక, నౌకాదళాలను పూర్తిగా నిర్వీర్యం చేశామని అగ్రరాజ్యం అమెరికా ప్రకటించగా, ఇరాన్ తన పొరుగు అరబ్ దేశాలపై క్షిపణులతో విరుచుకుపడుతోంది.
టెహ్రాన్ గగనతలంపై పట్టు: నెతన్యాహు
ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని బెంజమిన్ నెతాన్యహు ఆదివారం జాతిని ఉద్దేశించి ప్రసంగిస్తూ కీలక ప్రకటన చేశారు. "టెహ్రాన్ గగనతలంపై మేము దాదాపు పూర్తి నియంత్రణ సాధించాం. ఇరాన్ సుప్రీం లీడర్ ఖమేనీని మొదటి వారంలోనే అంతం చేశాం, వందలాది క్షిపణి లాంచర్లను ధ్వంసం చేశాం" అని ప్రకటించారు. ఇరాన్ అనే "క్యాన్సర్"ను ప్రపంచం నుండి తొలగిస్తున్నామని, దీనివల్ల మధ్యప్రాచ్య ముఖచిత్రం శాశ్వతంగా మారుతుందని ఆయన ధీమా వ్యక్తం చేశారు.
చమురు నిల్వలే లక్ష్యంగా 400 దాడులు
గడిచిన 24 గంటల్లో ఇజ్రాయెల్ వైమానిక దళం (ఐఏఎఫ్) ఇరాన్లోని 400కు పైగా లక్ష్యాలపై విరుచుకుపడింది. ముఖ్యంగా టెహ్రాన్లోని ఐఆర్జీసీ (ఐఆర్జీసీ)కి చెందిన ప్రధాన చమురు నిల్వ కేంద్రాలపై బాంబుల వర్షం కురిపించింది. ఈ దాడుల వల్ల వెలువడిన దట్టమైన నల్లని పొగ టెహ్రాన్ నగరాన్ని కమ్మేసింది. సూర్యుడు కూడా కనిపించని పరిస్థితి నెలకొంది. చమురు మంటల వల్ల విషపూరిత వాయువులు వ్యాపిస్తున్నాయని, ప్రజలు బయటకు రావొద్దని ఇరాన్ రెడ్ క్రెసెంట్ హెచ్చరించింది.
అమెరికా 'థాడ్' వ్యవస్థపై ఇరాన్ ప్రతీకారం
అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ దాడులకు ప్రతీకారంగా ఇరాన్ తన పొరుగు అరబ్ దేశాలైన బహ్రెయిన్, యూఏఈ, సౌదీ అరేబియా, జోర్డాన్, ఖతార్లపై క్షిపణులతో విరుచుకుపడుతోంది. అమెరికా నిర్మిత అత్యంత శక్తివంతమైన 'థాడ్' రక్షణ వ్యవస్థలోని రాడార్ కేంద్రాలను ఇరాన్ లక్ష్యంగా చేసుకుంది. జోర్డాన్, సౌదీ అరేబియాలోని సుమారు 4,000 కోట్ల రూపాయల విలువైన రాడార్ వ్యవస్థలు ధ్వంసమైనట్లు ఉపగ్రహ చిత్రాలు వెల్లడిస్తున్నాయి.
యూఏఈ గగనతలంలో క్షిపణి యుద్ధం
ఆదివారం ఇరాన్ ఏకకాలంలో 16 బాలిస్టిక్ క్షిపణులు, 117 డ్రోన్లను యూఏఈపైకి ప్రయోగించింది. యూఏఈ రక్షణ వ్యవస్థలు వీటిలో అత్యధిక శాతాన్ని గగనతలంలోనే అడ్డుకోగా, కొన్ని శిథిలాలు దుబాయ్లో పడటంతో ఒక పాకిస్థాన్ పౌరుడు ప్రాణాలు కోల్పోయాడు. "మేము యుద్ధంలో ఉన్నాము, మా ప్రజలను రక్షించుకుంటాం" అని యూఏఈ అధ్యక్షుడు మహమ్మద్ బిన్ జాయెద్ అల్ నహ్యాన్ ప్రకటించారు.
షరతులేని లొంగుబాటుకే ట్రంప్ మొగ్గు
అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ తన పంతాన్ని వీడటం లేదు. "షరతులేని లొంగుబాటు తప్ప ఇరాన్తో మరో ఒప్పందం ఉండదు" అని ఆయన తేల్చిచెప్పారు. ఇరాన్ తదుపరి సుప్రీం లీడర్ను ఎంపిక చేయడంలో కూడా అమెరికా పాత్ర ఉంటుందని ట్రంప్ స్పష్టం చేశారు. ఇరాన్ సైన్యం, నౌకాదళం పూర్తిగా తుడిచిపెట్టుకుపోయాయని, ఆ దేశం ఇప్పుడు మూడో శ్రేణి నాయకత్వంతో నెట్టుకొస్తోందని ఆయన ఎద్దేవా చేశారు.
కుద్స్ ఫోర్స్ కమాండర్ల హతం
లెబనాన్ రాజధాని బీరూట్ కేంద్రంగా పనిచేస్తున్న ఇరాన్ 'కుద్స్ ఫోర్స్' కీలక కమాండర్లను లక్ష్యంగా చేసుకుని ఇజ్రాయెల్ మెరుపు దాడులు నిర్వహించింది. ఇజ్రాయెల్పై ఉగ్రదాడులకు వ్యూహరచన చేస్తున్న ఈ కమాండర్లను హతమార్చడం ద్వారా ఇరాన్ మద్దతు ఉన్న ఉగ్రవాద నెట్వర్క్ను దెబ్బతీశామని ఐడీఎఫ్ వెల్లడించింది. బీరూట్ దక్షిణ ప్రాంతం నుంచి పౌరులందరినీ ఖాళీ చేయాలని ఆదేశించిన ఇజ్రాయెల్, ఆ తర్వాత అక్కడ భీకర దాడులు జరిపింది.
భయానక స్థాయిలో మానవీయ సంక్షోభం
యుద్ధం మొదలైన ఈ తొమ్మిది రోజుల్లోనే ఇరాన్లో 1,300 మందికి పైగా పౌరులు మరణించారు. లక్ష మందికి పైగా ప్రజలు నిరాశ్రయులయ్యారు. 10,000కు పైగా నివాస భవనాలు, ఆసుపత్రులు, పాఠశాలలు శిథిలమయ్యాయి. లెబనాన్లో కూడా 400 మంది మరణించగా, వారిలో 83 మంది చిన్నారులు ఉండటం గమనార్హం. ఒక అమెరికా దాడిలో ఇరాన్ బాలికల పాఠశాల ధ్వంసమై పదుల సంఖ్యలో విద్యార్థులు మరణించడం అంతర్జాతీయంగా విమర్శలకు దారితీసింది.
బంగ్లాదేశ్లో ఇంధన హాహాకారాలు
మధ్యప్రాచ్య యుద్ధం ఆసియా దేశాల ఆర్థిక వ్యవస్థలపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతోంది. బంగ్లాదేశ్కు ఇంధన సరఫరా నిలిచిపోవడంతో అక్కడ పెట్రోల్ బ్యాంకుల వద్ద కిలోమీటర్ల మేర క్యూలు కనిపిస్తున్నాయి. గ్యాస్ కొరతతో ఐదు ఎరువుల కర్మాగారాలు మూతపడ్డాయి. ప్రపంచవ్యాప్తంగా చమురు ధరలు పెరుగుతాయనే భయంతో అంతర్జాతీయ మార్కెట్లు ఒక్కసారిగా కుప్పకూలాయి.
దౌత్య చర్చలు సాధ్యమేనా?
ఒకవైపు యుద్ధం తీవ్రమవుతున్నా, మరోవైపు కొన్ని దేశాలు మధ్యవర్తిత్వం ప్రారంభించాయని ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసూద్ పెజెస్కియాన్ తెలిపారు. తాము పొరుగు దేశాలతో సోదరభావాన్ని కోరుకుంటున్నామని, అయితే అమెరికా లొంగిపోవాలని కోరడం అసంభవమని ఆయన స్పష్టం చేశారు. బ్రిటన్ కూడా తన విదేశాంగ విధానాన్ని అమెరికాకు అప్పగించబోమని, చర్చల ద్వారా పరిష్కారం కావాలని అభిప్రాయపడింది.
వాటికన్ పోప్ ఆవేదన
యుద్ధం వినాశనానికి దారితీస్తుందని పోప్ లియో XIV ఆవేదన వ్యక్తం చేశారు. తక్షణమే కాల్పుల విరమణ ప్రకటించి చర్చలు జరపాలని ఆయన కోరారు. "ముందస్తు యుద్ధం" పేరుతో సాగిస్తున్న ఈ దాడులు ప్రపంచ శాంతిని ప్రమాదంలో పడేస్తున్నాయని వాటికన్ సెక్రటరీ ఆఫ్ స్టేట్ కార్డినల్ పియట్రో పరోలిన్ హెచ్చరించారు.
భారతీయుల భద్రతపై ఆందోళన
గల్ఫ్ ప్రాంతంలో సుమారు 90 లక్షల మంది భారతీయులు నివసిస్తున్నారు. యుద్ధం గల్ఫ్ దేశాలకు విస్తరిస్తుండటంతో వారి భద్రతపై భారత్ ఆందోళన చెందుతోంది. యూఏఈలో జరిగిన క్షిపణి శిథిలాల దాడుల్లో ఒక భారతీయుడు గాయపడటం ఉద్రిక్తతను పెంచింది. భారత ప్రభుత్వం ఎప్పటికప్పుడు పరిస్థితిని సమీక్షిస్తూ, గల్ఫ్లోని భారతీయులకు అవసరమైన సూచనలు జారీ చేస్తోంది.