అండమాన్లో భారతదేశపు తొలి 'ఓపెన్-సీ మెరైన్ ఫిష్ ఫార్మింగ్' ప్రారంభం
భారతదేశ సముద్ర సంపదను సమర్థవంతంగా వాడుకోవడంలో కేంద్ర ప్రభుత్వం ఒక కీలక అడుగు వేసింది. కేంద్ర శాస్త్ర సాంకేతిక శాఖ మంత్రి డాక్టర్ జితేంద్ర సింగ్, అండమాన్ నికోబార్ దీవుల్లోని నార్త్ బే వద్ద దేశంలోనే మొట్టమొదటి 'ఓపెన్-సీ మెరైన్ ఫిష్ ఫార్మింగ్' (సముద్రంలో చేపల పెంపకం) ప్రాజెక్టును ఆదివారం ప్రారంభించారు. ప్రధాని నరేంద్ర మోడీ కలలుగన్న 'బ్లూ ఎకానమీ' (సముద్ర ఆధారిత ఆర్థిక వ్యవస్థ) సాధనలో ఇది ఒక మైలురాయి అని ఆయన ఈ సందర్భంగా పేర్కొన్నారు.
ఏమిటీ ఓపెన్-సీ కేజ్ టెక్నాలజీ?
సాధారణంగా చేపలను చెరువుల్లో పెంచుతాము, కానీ ఈ ప్రాజెక్టులో భాగంగా సముద్రం మధ్యలోనే భారీ ఇనుప పంజరాల వంటి నిర్మాణాలను ఏర్పాటు చేస్తారు. నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఓషన్ టెక్నాలజీ (ఎన్ఐఓటీ) అభివృద్ధి చేసిన ఈ అధునాతన పంజరాలలో చేపలను సహజమైన సముద్ర వాతావరణంలోనే పెంచుతారు. దీనివల్ల చేపలు ఆరోగ్యంగా పెరగడమే కాకుండా, మత్స్యకారులకు తక్కువ ఖర్చుతో ఎక్కువ లాభాలు వచ్చే అవకాశం ఉంటుంది.
70 ఏళ్ల తర్వాత సముద్ర వనరుల గుర్తింపు
స్వాతంత్య్రం వచ్చిన తర్వాత దాదాపు 70 ఏళ్ల పాటు దేశ సముద్ర వనరులను విస్మరించారని మంత్రి జితేంద్ర సింగ్ విచారం వ్యక్తం చేశారు. హిమాలయాలు, భూభాగంలో ఎంత సంపద ఉందో, మన సముద్ర తీరాల్లో కూడా అంతే సంపద దాగి ఉందని ఆయన అన్నారు. 2014 తర్వాత మోడీ ప్రభుత్వం వచ్చినప్పటి నుండి ఈ సముద్ర సంపదను వెలికితీసి, మత్స్యకారుల జీవితాల్లో వెలుగులు నింపేందుకు ప్రాధాన్యత ఇస్తున్నామని ఆయన వివరించారు.
మత్స్యకారులకు కొత్త ఉపాధి అవకాశాలు
ఈ పర్యటనలో భాగంగా మంత్రి స్థానిక మత్స్యకారులకు చేప పిల్లలను, సముద్రపు పాచి విత్తనాలను పంపిణీ చేశారు. ఓ పక్క సముద్రపు లోతుల్లో పంజరాల ద్వారా చేపలను పెంచడం, మరోపక్క సముద్రపు పాచి సాగు చేయడం ద్వారా తీర ప్రాంత ప్రజలకు కొత్త ఆదాయ మార్గాలు లభిస్తాయి. ముఖ్యంగా సముద్రపు పాచికి అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో మంచి డిమాండ్ ఉండటంతో ఇది ఆర్థికంగా ఎంతో మేలు చేస్తుంది.
ఈ ప్రాజెక్టు కేవలం ఒక్క శాఖకు సంబంధించింది కాదు.. కేంద్ర భూ విజ్ఞాన మంత్రిత్వ శాఖ, నేషనల్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఓషన్ టెక్నాలజీ, అండమాన్ నికోబార్ స్థానిక ప్రభుత్వం కలిసి సంయుక్తంగా దీనిని అమలు చేస్తున్నాయి. శాస్త్రీయ పరిజ్ఞానాన్ని నేరుగా సామాన్య మత్స్యకారులకు చేరవేయడమే ఈ సహకారం ప్రధాన ఉద్దేశ్యం.
మహాత్మా గాంధీ మెరైన్ నేషనల్ పార్క్ సందర్శన
ప్రాజెక్టు ప్రారంభం అనంతరం మంత్రి వండూర్ సమీపంలోని మహాత్మా గాంధీ మెరైన్ నేషనల్ పార్క్ను సందర్శించారు. 1983లో స్థాపించబడిన ఈ పార్క్ పగడపు దిబ్బలు, మడ అడవులు, తాబేళ్లు వంటి అరుదైన సముద్ర జీవులకు నిలయం. అభివృద్ధి చేస్తూనే పర్యావరణాన్ని కాపాడుకోవడం ఎంత ముఖ్యమో ఆయన గుర్తుచేశారు. అండమాన్ సముద్రంలోని సహజ సౌందర్యం, సమతుల్యతను కాపాడాల్సిన బాధ్యత అందరిపై ఉందన్నారు.
భవిష్యత్తులో ప్రైవేట్ భాగస్వామ్యం
ప్రస్తుతానికి ఈ ప్రాజెక్టును ప్రభుత్వం నిర్వహిస్తున్నప్పటికీ, భవిష్యత్తులో దీనిని పెద్ద ఎత్తున విస్తరించేందుకు ప్రైవేట్ కంపెనీల భాగస్వామ్యాన్ని కూడా ఆహ్వానిస్తామని మంత్రి చెప్పారు. దీనివల్ల ఎక్కువ మందికి ఉపాధి లభించడమే కాకుండా, సముద్ర ఉత్పత్తుల ఎగుమతుల్లో భారతదేశం అగ్రస్థానానికి చేరుకుంటుందని ధీమా వ్యక్తం చేశారు.
సామాన్యులకు కలిగే లాభం ఏమిటి?
ఈ ప్రాజెక్టు విజయవంతమైతే మార్కెట్లో నాణ్యమైన సముద్రపు చేపల లభ్యత పెరుగుతుంది. అంతేకాకుండా వేట కోసం మత్స్యకారులు ప్రాణాలకు తెగించి సముద్రం లోపలికి మైళ్ల దూరం వెళ్లాల్సిన అవసరం లేకుండా, తీరానికి సమీపంలోనే శాస్త్రీయ పద్ధతుల్లో చేపలను పెంచి ఆర్థికంగా బలపడవచ్చు. సాంకేతికతను సముద్రానికి చేర్చడం ద్వారా దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థను పటిష్టం చేయడమే ఈ ప్రాజెక్టు అసలు లక్ష్యమని అధికారులు చెబుతున్నారు.
ఏపీలోనూ ఈ ప్రాజెక్టు అమలు చేయవచ్చా?
ఆంధ్రప్రదేశ్కు ఉన్న 974 కిలోమీటర్ల సుదీర్ఘ తీరప్రాంతం, సముద్ర చేపల సాగుకు ఎంతో అనుకూలం. ముఖ్యంగా శ్రీకాకుళం, విశాఖ, కాకినాడ ప్రాంతాల్లోని లోతైన నీరు సీ బాస్, కోబియా వంటి ఖరీదైన చేపల పెంపకానికి కీలకం. కేంద్ర ప్రభుత్వ ప్రధాన మంత్రి మత్స్య సంపద యోజన (పీఎంఎంఎస్వై) పథకం కింద 40-60 శాతం సబ్సిడీతో మత్స్యకారులు ఈ ప్రాజెక్టును చేపట్టవచ్చు. దీనివల్ల సాధారణ వేటపై ఒత్తిడి తగ్గి, ప్రతి 6-8 నెలలకు రూ.10-20 లక్షల వరకు నికర లాభం పొందే అవకాశం ఉంది. ఎన్ఐఓటీ వంటి సంస్థల సాంకేతికత, ప్రభుత్వ సహకారం తోడైతే ఏపీ 'బ్లూ ఎకానమీ'కి కేంద్రబిందువుగా మారుతుంది.